RM przyjęła nowy Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych - nie będzie zaproszeń na badania mammograficzne i cytologiczne

03 Listopada 2015, 14:32

Dziś Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych na kolejne lata 2016-2024. Jakie zmiany względem obecnie obowiązującego programu proponuje Ministerstwo Zdrowia?  Czy określono na co będą przeznaczane 250 mln zł rocznie, jakie w budżecie zostały na ten cel zaplanowane? Czy nadal ministerstwo zdrowia planuje zachęcać kobiety do badań wysyłając im imienne zaproszenia? Przeanalizowaliśmy cały dokument, którym dziś zajmowała się Rada Ministrów.

Po przeanalizowaniu całego dokumentu można mieć wrażenie, że jak na dziewięcioletni program, na realizację którego zarezerwowano w budżecie dość pokaźną sumę 250 mln zł rocznie, jest to materiał wyjątkowo ogólny i lakoniczny. Nie wiemy jaki jest dokładny harmonogram działań, nie wiemy kto konkretnie będzie adresatem tych działań, a do tego nie wiemy też kto będzie realizatorem. O ile nadzór nad realizacją całego programu ma mieć minister właściwy ds. zdrowia, to znaczna część działań będzie zlecana. Działania edukacyjne i medialne (czyli kampanie oraz szkolenia, które w programie zajmują znaczącą część) mogą być realizowane zarówno przez „komórkę” działającą w ministerstwie zdrowia, mogą być zlecone organizacji pozarządowej, a także „podmiotowi wskazanemu przez ministra zdrowia”. Badania przesiewowe, których celem jest wczesne wykrywanie nowotworów będą tak jak dotychczas realizowane przez świadczeniodawców, których również wybierze resort zdrowia.

Nowa jest także forma przyjęcia tego dokumentu. Poprzedni program został wprowadzony ustawą, zgodnie z którą Rada Ministrów miała obowiązek przedstawiania corocznego sprawozdania z jego realizacji Parlamentowi, a także uzyskiwania akceptacji dla harmonogramu działań na kolejne lata. Teraz, przyjęcie programu w formie uchwały Rady Ministrów, obowiązki te znosi. Zgodnie z treścią programu minister zdrowia będzie co roku opracowywał zestawienie działań wykonywanych wraz z podziałem środków oraz będzie przygotowywał coroczne sprawozdania.  Oznacza to, że 250 mln zł rocznie będzie w całkowitej dyspozycji ministra zdrowia bez konieczności uzyskiwania akceptacji np. ze strony Sejmu. Może to wpłynąć na usprawnienie organizacji i samej realizacji programu. Przyznać trzeba, że lata ubiegłe pokazały jak w praktyce niecelowe jest przedstawianie harmonogramu działań w połowie roku który powinny one obejmować. Czy jednak tak duża swoboda w działaniu wpływie na racjonalność wydatków?

Zaprezentowany plan finansowy dla tego dziewięcioletniego programu jest wyjątkowo ogólny. Kwota 250 mln zł rocznie została podzielona na dwie części: wydatki bieżące oraz wydatki majątkowe, które podzielono następująco:

  • w 2016 roku 87 mln na wydatki bieżące i 163 mln na wydatki majątkowe;
  • w 2017 roku odpowiednio 120 mln i 130 mln
  • w 2017 roku 130 mln i 120 mln
  • w 2019 roku 140 mln i 110 mln
  • w latach 2020-2024 podział jest stały: 150 mln na wydatki bieżące i 100 mln na wydatki majątkowe.

Jest to jedyna konkretna informacja na temat planowanych wydatków. Nie wiadomo jaka część środków zostanie przeznaczona na działania medialne, jaka części środków zostanie przeznaczona na zakup sprzętu, gdzie i w jakiej ilości zostanie on przekazany.  Nie przedstawiono analiz wskazujących jakie jest zapotrzebowanie na sprzęt i które ośrodki konkretnie wymagają doposażenia. Nie wiadomo też jaka część z tych środków ma być przeznaczona na szkolenia a jaka na kampanię medialną.

Co zatem w programie na najbliższe dziewięć lat zapisano?

Ministerstwo Zdrowia określiło pięć priorytetów, które będą realizowane w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych:

  • promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów
  • profilaktyka wtórna, diagnostyka oraz wykrywanie nowotworów
  • wsparcie procesu leczenia nowotworów
  • edukacja onkologiczna
  • wspomaganie systemu rejestracji nowotworów

W ramach promocji zdrowia i profilaktyki nowotworów mają być przede wszystkim realizowane działania informacyjne, edukacyjne i promocyjne skoncentrowane głównie na problematyce nowotworów szyjki macicy, piersi, jelita i płuca.

Priorytet drugi - profilaktyka wtórna, diagnostyka oraz wykrywanie nowotworów –odnosi się głównie do prowadzenia badań przesiewowych, wdrożenia procedur jakościowych oraz wymianie i uzupełnienia sprzętu służącego do diagnostyki. Co ciekawe tym razem zrezygnowano z tzw. wysyłki imiennych zaproszeń na badania. Ten system zostanie utrzymany wyłącznie w odniesieniu do zaproszeń na badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego, i to też w ograniczeniu do osób w wieku 55-64 lat.  Z treści programu wynika, że do skorzystania z pozostałych badań przesiewowych (w kierunku raka piersi czy raka szyjki macicy) kobiety będą zachęcane wyłącznie poprzez akcję medialną.

Trzeci priorytet nazwany „wsparciem procesu leczenia nowotworów” jak sam opis wskazuje będzie się odnosił niemal wyłącznie do zakupu sprzętu: „planuje się podejmowanie kierunków interwencji mających na celu zwiększenie dostępności do metod leczenia nowotworów oraz mających na celu dążenie do opracowania i wdrożenia procedur zapewnienia jakości w terapii nowotworów”.  Ministerstwo precyzuje w dalszej części, że dotyczyć to będzie uzupełnienia i wymiany aparatury do radioterapii oraz zakupu endoprotez na potrzeby leczenia dzieci z nowotworami kości. W ramach tego priorytetu planowane jest także wprowadzenie zintegrowanej opieki nad pacjentami i ich rodzinami, w tym w zakresie wsparcia psychologicznego.

Priorytet nazwany „edukacja onkologiczna” ma polegać na szkoleniu personelu obsługującego badania przesiewowe, szkoleniu lekarzy niebędących onkologami oraz przedstawicieli innych zawodów medycznych. Brakuje jednak informacji ile osób ma być przeszkolonych i w jakim czasie oraz kto będzie te szkolenia realizował.

Ostatnim wskazanym w programie priorytetem jest „wspomaganie systemu rejestracji nowotworów”, a w ramach działań w tym zakresie planowane są szkolenia dla pracowników rejestrów oraz dość lakonicznie opisana „weryfikacja danych”.

Na realizację Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych w ubiegłych latach (2006-2014) przeznaczono w sumie ponad 2 miliardy złotych z czego 1,7 mld wydano na środki majątkowe (inwestycyjne).  Analizując efekty tego programu ministerstwo zdrowia wskazuje m.in. :

  • wzrost zgłaszalności kobiet na badania mammograficzne z 23,37% w 2006 roku do 48,05% w roku 2014;
  • wzrost zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne z 12,7% w 2016 r. do 44,40% w roku 2014;
  • poprawę dostępności do badań kolonoskopowych – w początkowych latach realizowane one były przez 10 placówek, a w2014 już przez 106;
  • wzrost odsetka 5-letnich przeżyć w raku jelita grubego z 26% (dane z 2003 r.) do 46% (dane z 2007-2010);
  • zwiększyła się liczba chorych korzystający hz radioterapii z 40 tyś w 1999 r. do 83 000 w roku 2014, a jednocześnie skrócił się czas oczekiwania na rozpoczęcie terapii z 8-10 do 1-3 tygodni.

Redakcja


Załącznik:
    Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

    Dodaj komentarz

    1 komentarz

    DGra Wtorek, 03 Listopada 2015, 15:15
    warto zwrócić uwagę, wartość 44,4%, które z uporem powtarza MZ, odnosi się zarówno do cytologii w ramach programu profilaktycznego jak i porady AOS. zgłaszalność w samym programie to ok 23%. (a że 12,7% odnosi się do 2006 a nie 2016 to w domyśle;)