30 lat Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem

13 Lipca 2017, 11:08

W tym roku przypada 30. rocznica ukazania się pierwszej edycji Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Dokument, którego inicjatorem jest Komisja Europejska, ma za zadanie ograniczać występowanie chorób nowotworowych poprzez edukację i zachęcanie do prowadzenia zdrowego stylu życia. Zalecenia kodeksu oprócz kwestii takich jak zdrowa dieta, zaprzestanie palenia papierosów, czy ograniczanie ekspozycji na działanie promieniowania ultrafioletowego, dotyczą również udziału w zorganizowanych programach badań przesiewowych, co z kolei ma przyczynić się do zwiększenia wykrywalności nowotworów na wczesnych etapach zaawansowania choroby. 

 

Zagadnienia związane z promocją zaleceń dokumentu były przedmiotem dyskusji podczas spotkania ambasadorów kodeksu, zorganizowanego przez Association of European Cancer Leagues w dniach 6-7 lipca br. w Brukseli. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele krajów regionu europejskiego, m.in. Finlandii, Hiszpanii, Serbii, Portugalii, Gruzji oraz Polski. Po raz pierwszy od momentu uruchomienia programu ambasadorskiego, European Association of Cancer Leagues wybrała na ambasadora Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem również przedstawiciela z Polski. Paweł Koczkodaj – doktorant Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz specjalista w Pracowni Prewencji Pierwotnej w Centrum Onkologii-Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, od lipca pełni funkcję ambasadora.

- Jako specjalista zdrowia publicznego, jestem głęboko przekonany o ogromnej sile i pozytywnym wpływie, jaki edukacja zdrowotna ma na nasze zdrowie. Wierzę, że jako ambasador kodeksu, prowadzone przeze mnie dotychczas działania na rzecz prewencji pierwotnej nowotworów znajdą jeszcze większe grono odbiorców. Dzisiaj wiemy już, że edukowanie poprzez przyjmowanie strategii nakazów i zakazów nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Dlatego tak ważną kwestią jest podnoszenie świadomości zdrowotnej. Szacunkowo, nawet połowa zgonów spowodowanych przez nowotwory w krajach europejskich, byłaby możliwa do uniknięcia poprzez stosowanie przez obywateli tych państw zaleceń Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem – mówi Paweł  Koczkodaj, ambasador dokumentu w Polsce.

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO), pomimo iż populacja europejska stanowi jedynie 1/8 populacji świata, występuje w niej aż 1/4 wszystkich przypadków nowotworów na świecie (3,7 mln nowych przypadków rocznie). Uczestnicy spotkania dyskutowali w jaki sposób promować kodeks, aby przyczynić się do poprawy tej sytuacji.

Ambasadorzy kodeksu rozmawiali także na temat kosztów, jakie niesie ze sobą leczenie chorób nowotworowych. Według danych WHO, tylko w 2010 r. koszty te wyniosły na całym świecie około 1,16 biliona dolarów amerykańskich. Dla porównania (zgodnie z danymi przedstawionymi w Strategii Walki z Rakiem w Polsce 2015-2020) tylko w Polsce w 2011 r. koszty te wyniosły 6 miliardów złotych, wyłączając z tego koszty pośrednie chorób nowotworowych. Część z tych wydatków możliwa jest do uniknięcia dzięki prewencji pierwotnej – m.in. poprzez efektywne promowanie i implementację zaleceń kodeksu. Swoimi doświadczeniami w tej kwestii dzielili się eksperci biorący udział w spotkaniu, byli to m.in. Carolina Espina z International Agency on Cancer Research, Satu Lipponen z Cancer Society of Finland, Laila Walther z Danish Cancer Society oraz Giorgi Pkhakadze z David Tvildiani Medical University w Gruzji.  

Ambasadorzy reprezentujący poszczególne kraje dyskutowali również na temat trudności w promowaniu poszczególnych zaleceń kodeksu. W wielu krajach nadal dużym problemem pozostaje palenie tytoniu, np. w Gruzji, w 2013 r. aż 45,3% mężczyzn oraz 4,5% kobiet paliło papierosy, w tym samym czasie w Polsce było to odpowiednio 31,8% mężczyzn i 24% kobiet. Uczestnicy spotkania zwracali również uwagę na trudności w promowaniu zalecenia dotyczącego ograniczania spożycia alkoholu. Ze względu na miejsce, jakie często alkohol zajmuje w kulturze poszczególnych krajów, promowanie najbardziej pożądanej postawy- całkowitej abstynencji – niejednokrotnie okazuje się trudnym zadaniem. Wiele uwagi poświęcono także mediom społecznościowym i ich roli w promowaniu zaleceń kodeksu, w szczególności wśród osób młodych. Promocja zdrowotna prowadzona tymi kanałami nie zawsze okazuje się efektywna, często ze względu na brak osób – ambasadorów, które swoim zachowaniem dawałyby przykład, w jaki sposób można żyć zdrowo (osoby znane, autorytety w dziedzinie zdrowia itp.).

Ambasadorzy podczas spotkania przedstawiali również dotychczasowe działania na rzecz prewencji pierwotnej nowotworów w swoich krajach. W Polsce, na podstawie 4 Edycji Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem została opracowana publikacja „12 sposobów na zdrowie”, w której opisane zostały zalecenia najnowszej edycji kodeksu (publikacja dostępna w wersji elektronicznej na stronie internetowej: www.12sposobownazdrowie.pl). Ponadto od początku roku przeprowadzonych zostało wiele wykładów, seminariów oraz wydarzeń promujących najnowszą publikację.

- Edukacja zdrowotna i prewencja pierwotna nowotworów to obszary, w których ciągle mamy wiele do zrobienia – mówi dr Marta Mańczuk, współautorka publikacji, Członek Zarządu Fundacji Polska Liga Walki z Rakiem, zrzeszonej w Association of European Cancer Leagues oraz Kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej w warszawskim Centrum Onkologii. To bardzo dobra wiadomość, że w gronie ambasadorów Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem znalazł się również reprezentant Polski – dodaje.

Po spotkaniu inicjującym działalność nowych ambasadorów Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, a także uformowaniu się komitetu sterującego projektem, stworzona zostanie lista projektów realizowanych w poszczególnych krajach, a także projektów wspólnych.

- Na bieżąco będziemy informować o nowych projektach i zapraszać do uczestniczenia w nich. Jednocześnie proszę o pomoc media w ich nagłośnieniu i promocji – podkreśla Paweł Koczkodaj. 

PK

Foto: AECL

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz