Program prokreacyjny ruszył, ale nie wszędzie

Po ponad roku prac zmierzających do rzeczywistego uruchomienia programu kompleksowej ochrony zdrowia prokreacyjnego przyjęcia pacjentów rozpoczęły się, ale nadal nie we wszystkich placówkach. Ostatecznie wybrano 16 ośrodków. A umowy z Funduszem podpisało jedynie 10 z nich. W czterech województwach ośrodki referencyjne w ogóle nie powstały.

Ministerstwo zdrowia w drodze konkursu ofert wyłoniło ostatecznie 16 - a nie jak przekazywano nam kilka miesięcy temu - 17 ośrodków. Oznacza to, że zdecydowano się na wybór minimalnej liczby podmiotów, o jakiej jest mowa w opisie programu.

Przyjęcia pacjentów we wszystkich ośrodkach miały rozpocząć się w grudniu 2017 r. Zapisy do programu ruszyły, ale tylko w kilku z nich. Tymczasem szacuje się, że problem niepłodności w Polsce dotyka rocznie 1,5 mln par a tysiące z nich czeka na możliwość wzięcia udziału w programie.

Na razie tylko część

- W 2017 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowy z tymi realizatorami, którzy wyrazili gotowość udzielania świadczeń pacjentom w ramach programu. Środki w łącznej wysokości 2 779 435,20 zł zostały przekazane do 10 realizatorów. W 2018 r. zawarte zostaną umowy ze wszystkimi ośrodkami referencyjnymi, które na bazie zakupionego sprzętu będą udzielały świadczeń. Wtedy też pacjenci będą przyjmowani we wszystkich ośrodkach referencyjnych - przekazuje Polityce Zdrowotnej Milena Kruszewska, rzecznik prasowy ministerstwa zdrowia.

- W związku z tym został zakończony etap realizacji programu związany z utworzeniem sieci referencyjnych ośrodków leczenia niepłodności. Od 2018 r. w ramach programu będą realizowane zadania związane z udzielaniem świadczeń z zakresu kompleksowej diagnostyki leczenia niepłodności oraz szkoleniami dla personelu medycznego - informuje M. Kruszewska.

Cztery województwa bez ośrodków

Założeniem programu było, aby w każdym województwie powstał chociaż jeden ośrodek, tak się jednak nie stało. Ośrodki nie powstały w województwie: kujawsko-pomorskim, lubuskim, lubelskim oraz warmińsko-mazurskim. Taki stan rzeczy przyczyni się niestety do powstania kolejnych dysproporcji w dostępie do świadczeń z tego zakresu - wynikiem czego będzie utrzymanie sytuacji, kiedy wiele par pozbawionych jest jakiegokolwiek dostępu do pomocy z zakresu diagnostyki i leczenia niepłodności. Z ostatniej ministerialnej listy ośrodków referencyjnych wypadł: Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie, Szpital Uniwersytecki nr 2 w Bydgoszczy oraz Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 we Wrocławiu, który połączył się z tamtejszym Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym, który świadczenia w ramach programu będzie jednak realizował.

Na czym polegać będzie udzielana w programie pomoc?

Świadczenia udzielane w ramach programu obejmują jedynie etap wstępnej i poszerzonej diagnostyki, które umożliwić ma ustalenie przyczyn niepłodności lub wyznaczenie dalszego postępowania terapeutycznego. Etap terapeutyczny leczenia niepłodności w ramach programu nie będzie już objęty finansowaniem. Co oznacza, że w tym zakresie pary będą zmuszone skorzystać ze świadczeń znajdujących się w koszyku NFZ, a to wiąże się z koniecznością posiadania odpowiednich skierowań i najprawdopodobniej wyczekiwaniem w kolejkach.

- Myślę, że powinniśmy wystartować z programem od 1 marca, albo od 1 kwietnia - zapowiada dr hab. n. med, profesor UJK Wojciech Rokita, kierownik Kliniki Położnictwa i Ginekologii w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach. Jak wyjaśnia, na potrzeby nowej poradni, modernizowane są pomieszczenia w obrębie starej Izby Przyjęć, gdzie powstanie m.in.: gabinet lekarski, laboratorium seminologiczne, rejestracja. Utworzenie i zakup sprzętu dla referencyjnego ośrodka leczenia niepłodności w WSzZ, będzie możliwe dzięki dotacji z Ministerstwa Zdrowia i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego.

Profesor Wojciech Rokita, zapewnia, że diagnozowane będą tu nie tylko kobiety, które mają problemy z niepłodnością, ale i mężczyźni. U pań prowadzona będzie diagnostyka: hormonalna, endoskopowa, a jeżeli zajdzie taka konieczność, wykonywane będą  również zabiegi operacyjne, które mają zlikwidować nieprawidłowość, która jest przeszkodzą w zajściu w ciążę. Profesor Wojciech Rokita wyjaśnia, że pomoc będzie obejmowała wszystkie formy leczenia niepłodności, z wyłączeniem in vitro.  Jeśli kobieta zajdzie w ciąże, będzie dalej wymagała wysokospecjalistycznej pomocy, którą jest w stanie zapewnić jej personel Kliniki Położnictwa i Ginekologii Szpitala Zespolonego, która jest ośrodkiem o III poziomie referencyjności.

Kraków, Opole i Łódź - kto jeszcze rozpoczął przyjęcia?

- Jako pierwszy o rozpoczęciu programu poinformował nas Szpital Uniwersytecki w Krakowie - mówi Polityce Zdrowotnej Marta Górna - przewodnicząca zarządu Stowarzyszenia „Nasz Bocian”. - Tam rozpoczęły się już zgłoszenia do programu - dodaje.

O uruchomieniu programu i pierwszych zapisach pacjentów informuje nas również Iwona Nawrot-Szczepanik, rzecznik prasowy Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii w Opolu.

Wyjaśniła się także sytuacja z modelowym ośrodkiem w Łodzi. Klinika rozpoczęła przyjęcia pacjentów w ubiegłym roku, ale na podstawie ówczesnej umowy z NFZ, a nie w ramach programu. Przekazane przez ministerstwo pieniądze służyć miały jedynie wyposażeniu ośrodka. W programie dokonano jednak korekty cedując finansowanie programu na Fundusz. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki podpisał umowę z NFZ. Ośrodek otrzymał niezbędne środki a zawarta umowa ma pozwolić na finansowanie ośrodka przez najbliższe lata. Tym samym ruszyły tam przyjęcia w ramach programu.

Z przekazanej nam przez resort zdrowia listy wynika, że umowy z NFZ popisały jeszcze ośrodki w: Katowicach, Poznaniu i Szczecinie oraz trzy z czterech placówek w Warszawie. Wspomniana kielecka placówka mimo, iż umowę z Funduszem zawarła - udzielanie świadczeń rozpocznie dopiero za kilka miesięcy.

Z zakupionego w ramach programu sprzętu personel nie zaproponuje in-vitro

- W 2017 r. zostały sfinansowane inwestycje w postaci dofinansowania zakupu sprzętu medycznego oraz prac budowlanych mających na celu spełnienie przez realizatorów warunków określonych dla referencyjnych ośrodków leczenia niepłodności. Łącznie w tym zakresie sfinansowano zadania w kwocie 19 985 057,13 zł - tłumaczy rzecznik prasowa resortu.

W kilku placówkach będących ośrodkami referencyjnymi w ramach ministerialnego programu wykonuje się także zabiegi zapłodnienia pozaustrojowego. Wiceminister Józefa Szczurek-Żelazko deklaruje jednak, że działający w tych placówkach sprzęt wykorzystywany ma być wyłącznie w celu realizacji ministerialnego programu. Oznacza to, że z zakupionej aparatury najprawdopodobniej nie będą mogły skorzystać pary, które zostały zakwalifikowane do lokalnych programów in-vitro.

Poniżej prezentujemy aktualny wykaz 16 ośrodków referencyjnych działających w ramach programu:

Anna Grela