Podsumowanie działalności Rzecznika Praw Dziecka

20 Lipca 2018, 12:50 dzieci

Pod koniec sierpnia kończy się druga i ostatnia kadencja Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka. W swojej pracy Rzecznik wielokrotnie interweniował w sprawach opieki zdrowotnej dzieci i młodzieży, tak było m.in. w przypadku konieczności ochrony dzieci przed szkodliwym promieniowaniem UV czy działań na rzecz zwiększenia zakresu profilaktyki jamy ustnej. Nowy Rzecznik zostanie wybrany przez posłów już po wakacjach. Specjalnie dla Polityki Zdrowotnej podsumowana zostaje działalność RPD w obszarze ochrony zdrowia, sam Marek Michalak przekazuje natomiast rekomendacje dla swojego następny.

 

Lekarz pediatra jako lekarz pierwszego kontaktu dla dziecka

- Wieloletnie działania  Rzecznika Praw Dziecka  na rzecz poprawy systemu ochrony zdrowia dla dzieci doprowadziły do zwrócenia uwagi organów państwa na problemy występujące w tym obszarze i na potrzeby zdrowotne dzieci. Wnioski Rzecznika, które zostały zrealizowane to m.in. doszacowanie i wprowadzenie rozwiązań zwiększających finansowanie świadczeń pediatrycznych i stomatologicznych dla dzieci, uznanie lekarza pediatry za tego, który powinien leczyć dziecko aż do pełnoletniości, podjęcie problematycznych kwestii dotyczących leczenia dzieci z chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi - przekazuje Polityce Zdrowotnej Ewa Dryhusz z biura prasowego RPD.

- Lekarz pediatra powinien zawsze być dla dziecka lekarzem pierwszego kontaktu. Pediatra jest gruntownie wyszkolony do opieki nad dzieckiem od urodzenia do 18. roku życia Posiada wiedzę zarówno o profilaktyce, niezbędnej dla pracy w POZ, ale również o odrębnościach wieku rozwojowego, które w sposób znaczący różnicują przebieg chorób u dzieci - tłumaczy RPD.

Interwencje w zakresie poprawy sytuacji w psychiatrycznej opiece zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą

- Rzecznik wielokrotnie zwracał się do właściwych organów w sprawie poprawy systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, w tym lecznictwa psychiatrycznego dla małoletnich pacjentów. Działania te przyczyniły się m.in. do uznania psychiatrii dzieci i młodzieży za dziedzinę priorytetową w ochronie zdrowia oraz taryfikacji psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych dla dzieci i młodzieży. Niedawne zapowiedzi Ministra Zdrowia dotyczące planu zintensyfikowanych działań poprawiających sytuację dzieci korzystających z psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych to bez wątpienia krok w dobrą stronę - mówi Ewa Dryhusz.

- Sytuacja w psychiatrii dziecięcej jest dramatyczna. Psychiatrzy przyznają, że muszą wybierać z jakiego paragrafu będzie ich  oskarżał prokurator - czy za zaniedbanie obowiązków jeśli nie przyjmą dziecka do szpitala i ono popełni samobójstwo, czy za narażenie na niebezpieczeństwo na oddziale, jeśli przyjmą, a nie ma już miejsca na kładzenie materacy na podłodze. To wieloletnie zaniechania, z którymi jak najszybciej trzeba się mierzyć, bo dzieci są w stanie zagrożenia. Dziś problem jest o tyle trudny do rozwiązania, że brakuje lekarzy. To długie i bardzo trudne studia. Jeśli po nich nie da się utrzymać godnie rodziny, to młodzi ludzie nie będą ich podejmować. Psychiatria dziecięca jest na skraju zapaści, młodzi ludzie nie otrzymują koniecznej pomocy, dlatego potrzebne są natychmiastowe działania zaradcze, nie w przyszłości, ale tu i teraz. Skala problemu braku lekarzy psychiatrów dziecięcych, braku wolnych miejsc na oddziałach psychiatrycznych oraz braku systemowego wsparcia dla młodzieży jest ogromna. Nie można spać spokojnie, gdy coraz więcej młodych ludzi ma ostre depresje, samookalecza się i podejmuje próby samobójcze - trzeba działać natychmiast! - wskazuje Marek Michalak

Działania na rzecz zwiększenia zakresu profilaktyki jamy ustnej 

- Rzecznik zwraca uwagę, że pracując nad rozwiązaniami poszczególnych trudności w udzielaniu świadczeń zdrowotnych, związanych z daną dziedziną medycyny (np.  stomatologią dziecięcą, pediatrią, psychiatrią dzieci i młodzieży) warto zasięgnąć opinii specjalistów w tych dziedzinach oraz konsultantów krajowych i wojewódzkich, którzy na co dzień są blisko tych problemów. Tak jest choćby ze stomatologią dziecięcą - pomysł aby dentysta był w każdej szkole jest trudny do realizacji, ponieważ nie mamy wystarczającej liczby specjalistów w tej dziedzinie, a także ciężko byłoby w każdej szkole zbudować odpowiednią infrastrukturę. Ale jak podkreśla RPD jeśli stworzymy system, że dziecko będzie miało zabezpieczone świadczenia poza szkołą, to będzie to dobre rozwiązanie - przekazuje Ewa Dryhusz.

- Nie miejsce, ale dostępność i jakość świadczeń stomatologicznych dla dzieci finansowanych z budżetu państwa, mają największe znaczenie w poprawie fatalnych statystyk występowania próchnicy u dzieci - przypomina Marek Michalak.

Ochrona dzieci przed szkodliwym promieniowaniem UV

- Na przestrzeni ostatniej dekady Rzecznik podejmował liczne działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą. Działania te były wielokierunkowe od usytuowania lekarza pediatry jako lekarza pierwszego kontaktu dla dzieci; uznania stomatologii dziecięcej, psychiatrii dzieci i młodzieży, neurologii dziecięcej oraz onkologii i hematologii dziecięcej jako dziedzin priorytetowych w ochronie zdrowia; przez utworzenie systemu monitorowania losów dziecka, w tym wprowadzenia Książeczki Zdrowia Dziecka jako dokumentu medycznego, po działania na rzecz: zwiększenia zakresu profilaktyki jamy ustnej; ochrony dzieci przed szkodliwym promieniowaniem UV; rozszerzenia kalendarza szczepień ochronnych o szczepienie przeciwko pneumokokom; opracowania Karty Praw Dziecka - Pacjenta (przybliżającej w przystępny sposób prawa przysługujące dziecku), czy też wsparcia dzieci dotkniętych chorobami rzadkimi - podkreśla w przekazanej nam informacji Ewa Dryhusz.

- Przepisy są ważne, ale równie istotna jest profilaktyka i edukacja i teraz właśnie na edukacji powinniśmy skupić uwagę, by uświadamiać, zarówno dzieciom i młodzieży, ale też dorosłym - rodzicom i przedsiębiorcom - jak dbać o zdrowie i unikać niepotrzebnego ryzyka - mówi Marek Michalak.

Interwencje w zakresie dostępu do leczenia

- Ważnym, zrealizowanym postulatem Rzecznika, dotyczącym leczenia dzieci z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz z nieswoistym zapaleniem jelit było udostępnienie pacjentom nowych leków, stosowanych zarówno w terapii indukcyjnej, jak i w leczeniu podtrzymującym, a także skrócenie hospitalizacji dziecka (z trzech dni do jednego), w celu wykonania badań przed podaniem leku (raz na trzy miesiące). Ponadto resort zdrowia wprowadził specjalne kryteria ponownego włączenia populacji pediatrycznej do programów lekowych. Szczególną uwagę Rzecznik zwracał na stosowanie technologii medycznych mogących poprawić jakość życia małoletnich pacjentów. Konsekwentne działania przyczyniły się  do zapewnienia najmłodszym chorującym na ultrarzadką chorobę - atypowy zespół hemolityczno-mocznicowy (aHUS),dostępu do preparatu, który znacząco poprawi komfort ich życia i pozwoli, by stosowanie leków było prowadzone przez specjalistów i w placówkach do tego przygotowanych - Ewa Dryhusz z biura prasowego RPD podkreślając, iż Rzecznik wspierał też rodziców dzieci chorych na cukrzycę w działaniach na rzecz refundacji systemu Ciągłego Monitorowania Glikemii w czasie rzeczywistym (CGM-RT). Występował do resortu zdrowia, a następnie monitorował przebieg procesu refundacji. Rzecznik z zadowoleniem przyjął, że 3 marca 2018 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie, które wprowadza do refundacji wyroby medyczne składające się na system CGM-RT dla pacjentów do ukończenia 26. roku życia z cukrzycą typu 1, leczonych przy pomocy pompy insulinowej, z nieświadomością objawów hipoglikemii. Z pewnością zwiększy to bezpieczeństwo zdrowotne małoletnich pacjentów chorujących na cukrzycę typu 1.

Zwrócenie uwagi na problem nadwagi i otyłości dzieci i młodzieży

- Z uwagi na postępujący problem nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży, Rzecznik apelował do Ministra Zdrowia o wprowadzenie porady żywieniowo-dietetycznej do koszyka świadczeń gwarantowanych. W następstwie Minister Zdrowia zlecił Prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowanie rekomendacji dla zakwalifikowania świadczenia - porada dietetyczna dla kobiet w ciąży i rodziców dzieci od 6.miesiąca życia do ukończenia 5. roku życia - jako świadczenia gwarantowanego z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Prezes Agencji nie rekomenduje jednak zakwalifikowania ww. świadczenia opieki zdrowotnej jako świadczenia gwarantowanego w ww. zakresie - wyjaśnia przedstawicielka biura prasowego RPD.

Rzecznik przez lata konsekwentnie i bardzo uważnie analizował i reagował na niepokojące pomysły zmian w systemie ochrony zdrowia dotyczące dzieci. Tak było w przypadku planu usunięcia lekarza pediatry z pierwszej linii opieki zdrowotnej nad małoletnimi pacjentami, czy utratą z końcem 2018 r. mocy obowiązującej tzw. standardów okołoporodowych, regulujących kwestię systemu monitorowania losów dziecka - co w konsekwencji mogło mieć wpływ na dalsze funkcjonowanie tego systemu - podkreśla E. Dryhusz.

Opłaty rodziców za pobyt ich dziecka w szpitalu

RPD apelował także, by rozwiązać problem ponoszenia przez rodziców (opiekunów prawnych) małoletnich pacjentów opłat za pobyt przy dziecku w szpitalu. Przypomnijmy, że w ubiegłym tygodniu do konsultacji społecznych został skierowany projekt ustawy, który wskazuje, że rodzice i opiekunowie nie mogą być obciążani opłatą za pobyt z dzieckiem w szpitalu.

Jakie wyzwania przed nowym RPD?

Marek Michalak zwraca uwagę na następujące problemy, które powinny być  przedmiotem pracy nowo wybranego RPD:  niewystarczająca dostępność do lekarzy specjalistów (utrudniony dostęp dzieci do lekarzy specjalistów w zakresie m.in. pediatrii, neonatologii, stomatologii, okulistyki, laryngologii, ortodoncji, psychiatrii, neurologii, rehabilitacji czy chorób metabolicznych); niedoszacowanie procedur pediatrycznych dla dzieci;  konieczność corocznego badania każdego dziecka przez lekarza pediatrę (nie został zrealizowany postulat Rzecznika, aby przynajmniej raz w roku każde dziecko, również zdrowe, zostało przebadane przez lekarza pediatrę; brak standardów medycznych w profilaktyce zdrowotnej nad dziećmi; zagrożenie bezpieczeństwa zdrowotnego noworodków; konieczność zachowania i uszczelnienia systemu monitorowania losów dziecka; dramatyczna sytuacja w psychiatrii dziecięcej (niska wycena świadczeń psychiatrycznych dla dzieci, nierównomierne rozmieszczenie placówek oraz zbyt mała liczba specjalistów z zakresu psychiatrii dzieci i młodzieży); ograniczona dostępności do pomocy stomatologicznej; niedostateczna opieka zdrowotna w szkołach; wzmocnienie profilaktyki zdrowotnej na wczesnym etapie edukacji; objęcie dzieci z chorobami rzadkimi wysokospecjalistyczną opieką zdrowotną (monitorowania wymagają także przedłużające się prace nad opracowaniem i przyjęciem Narodowego Planu Chorób Rzadkich); ograniczona dostępność do nowych terapii oraz nowoczesnych leków, wynikająca z problemów w realizacji niekomercyjnych badań klinicznych; samouszkodzenia, próby samobójcze, samobójstwa dzieci; problem braku wspierania młodych rodziców, w tym małoletnich rodziców; dostęp do lekarza ginekologa dla osób małoletnich; spożywanie alkoholu przez kobiety w ciąży; ograniczona dostępność do terapii dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu; używanie przez dzieci alkoholu i innych środków psychoaktywnych; ograniczona dostępność do biegłych sądowych w zakresie wielu dziedzin medycyny; niezbędnych w orzekaniu o niepełnosprawności; używanie przez dzieci leków w celach niemedycznych; problem szczepień ochronnych u dzieci oraz potrzeba upowszechniania właściwej wiedzy na ten temat; zmniejszająca się liczba dzieci korzystających z leczenia uzdrowiskowego; problem nadwagi i otyłości wśród dzieci,  problem zakażeń szpitalnych lekoopornymi bakteriami oraz problem wszawicy w szkołach i placówkach.

Anna Grela

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz