GUS: choroby układu krążenia nadal główną przyczyną zgonów w Polsce

09 Sierpnia 2018, 13:10 lekarz kardiolog serce zawał

Choroby układu krążenia są nadal jednym z największych zagrożeń zdrowia i życia Polaków. Stanowią one główną przyczynę umieralności w naszym kraju - wynika z najnowszego raportu Głównego Urzędu Statystycznego. 

GUS w opublikowanym w czwartek raporcie pt. „Trwanie życia w 2017 r.” podkreślił, że w Polsce głównymi przyczynami zgonów są choroby układu krążenia, nowotwory oraz urazy i zatrucia. W 2016 r. stanowiły one 76 proc. wszystkich zgonów.

Dominującą przyczyną zgonów w Polsce są choroby układu krążenia, prawie co drugi zgon jest powodowany tymi chorobami. Począwszy od 1992 r. udział chorób układu krążenia w ogólnej liczbie zgonów obniżył się z poziomu 52 proc. do 43 proc. w 2016 r.

Jak wskazuje GUS, niewątpliwy wpływ na obserwowane zmiany ma – między innymi – coraz większa świadomość znaczenia profilaktyki zdrowotnej w ograniczaniu umieralności, dbałość o dobrą kondycję fizyczną, oraz zmiana złych nawyków żywieniowych w kierunku diety bogatszej w warzywa i owoce.

Bardzo istotny wpływ na spadek natężenia zgonów, których przyczyną są choroby układu krążenia, ma poprawa leczenia choroby wieńcowej i jej następstw. W 2016 r. z powodu chorób układu krążenia na każde 100 tys. ludności zmarły 365 osób – o 39 mniej niż w 2015 r. – mimo to intensywność zgonów w wyniku tych chorób nadal jest bardzo wysoka.

Wiek ma znaczenie

Współczynnik zgonów z powodu chorób układu krążenia wśród mężczyzn w wieku poniżej 45 lat jest 3,5-krotnie wyższy niż wśród kobiet w tym wieku. Relacja ta utrzymuje się również w grupie osób w wieku 45–59 lat, jednak poziom tego współczynnika jest kilkanaście razy wyższy niż wśród osób młodszych.

Po wyraźnym – w dekadzie lat osiemdziesiątych – wzroście natężenia zgonów mężczyzn w wieku 45–59 lat, lata dziewięćdziesiąte zapoczątkowały jego istotny spadek. Poziom natężenia zgonów kobiet w tym wieku przez szereg lat nie zmieniał się w znaczący sposób i dopiero – począwszy od 1992 r. – zaczął się systematycznie obniżać.

- Choroby układu krążenia pozostają nadal najczęstszą przyczyną zgonów wśród mężczyzn i kobiet w wieku 45–59 lat. Choroby układu krążenia są także najczęstszą przyczyną zgonów osób powyżej 60 roku życia. Charakterystycznym dla tego wieku jest fakt, iż natężenie zgonów mężczyzn jest niewiele większe niż kobiet, podczas gdy w młodszych grupach wieku nadumieralność mężczyzn ponad poziom umieralności kobiet jest bardzo wysoka - zwraca uwagę GUS.

Choroby nowotworowe

Drugą pod względem częstości występowania przyczyną zgonów są choroby nowotworowe – w 2016 r. stanowiły 27,3 proc. wszystkich zgonów.

- W latach 1980–2001 w Polsce obserwowano stały wzrost poziomu natężenia zgonów z powodu nowotworów. Początek nowego stulecia przyniósł zmianę tej niekorzystnej tendencji – wartość standaryzowanego współczynnika zgonów zaczęła zmniejszać się. Sytuacja ta jest skutkiem szybkiego spadku natężenia zgonów z powodu nowotworów ludzi młodych, tj. w wieku do 44 lat. W ostatnim trzydziestoleciu współczynnik zgonów zarówno mężczyzn, jak i kobiet w tym wieku zmniejszył się dwukrotnie. Poziom natężenia zgonów osób w wieku 0–44 lata jest kilkanaście razy niższy niż notowany wśród osób w wieku 45–59 lat - czytamy w raporcie.

Jak informuje urząd, dosyć szybki w okresie lat 1991–1997 spadek natężenia zgonów z powodu nowotworów mężczyzn w wieku 45–59 lat uległ zahamowaniu. Począwszy od 2002 r. obserwowany jest ponowny spadek współczynnika zgonów. Dla kobiet w tym wieku poziom natężenia zgonów spowodowanych nowotworami w zasadzie utrzymywał się na niezmienionym poziomie przez blisko ćwierć wieku. W ostatnich latach zaznacza się jednak tendencja spadkowa tego wskaźnika.

W starszych grupach wieku – 60 lat i więcej – umieralność mężczyzn spowodowana chorobami nowotworowymi zwiększała się do 2004 r., po czym – przez okres 10 lat – obserwowano spadek natężenia zgonów. Od 2015 r. umieralność mężczyzn znów wzrosła. Na 100 tys. mężczyzn powyżej 60 roku życia na nowotwory umarło w 2016 r. 1342.

Wśród kobiet, które ukończyły 60 lat poziom natężenia zgonów z powodu nowotworów w ostatnich dwóch latach wzrósł o około 30 zgonów w porównaniu do poziomu obserwowanego od 2001 r. Nowotwór był przyczyną śmierci ponad 770 kobiet (na 100 tys.). Należy zaznaczyć, że dla mężczyzn w wieku 60 lat i więcej, poziom natężenia zgonów z powodu chorób nowotworowych jest 5-krotnie wyższy niż u osób w wieku 45–59, natomiast dla kobiet 4-krotnie.

Zgony z powodu wypadków i urazów

Zgony spowodowane wypadkami i urazami (tzw. przyczyny nienaturalne) stanowią 5 proc. wszystkich zgonów. Można zaobserwować korzystną tendencję obniżania się poziomu umieralności z powodu zewnętrznych przyczyn zgonów (wypadków, urazów i zatruć). W 2016 r. standaryzowany współczynnik zgonów wynosił 47,5 na 100 tys. ludności i był o 41 proc. niższy od maksymalnej wartości tego współczynnika obserwowanej w 1991 r. – 88 zgonów na 100 tys. ludności.

Wypadki, urazy i zatrucia są najczęstszą przyczyną zgonów młodych mężczyzn, tj. w wieku poniżej 45 lat. W 2016 r. stanowiły one 38,5 proc. wszystkich zgonów mężczyzn w tym wieku. Poziom natężenia zgonów mężczyzn w wieku do 45 lat jest pięciokrotnie wyższy niż kobiet. Mężczyźni w wieku 45–59 lat sześciokrotnie częściej niż kobiety umierają z powodu wypadków i urazów, zaś w wieku powyżej 60 lat - dwukrotnie częściej. Wraz z wiekiem spada udział procentowy zgonów z powodu przyczyn zewnętrznych. Wśród osób powyżej 60 lat wynosił on 3 proc. u mężczyzn i 2 proc. u kobiet.

Choroby układu oddechowego

W Polsce w 2016 r. choroby układu oddechowego stanowiły przyczynę 5,9 proc. wszystkich zgonów. Po trwającym przez szereg lat spadku umieralności z powodu tych chorób, od połowy lat 90- tych natężenie zgonów utrzymuje się na zbliżonym poziomie.

Umieralność z powodu chorób układu oddechowego osób poniżej 60 roku życia zmniejszała się przez okres prawie 20 lat. W pierwszej dekadzie XXI wieku zaobserwowano niewielki wzrost współczynnika zgonów, po czym jego wielkość ustabilizowała się. Częstość występowania zgonów mężczyzn w wieku 60 lat i więcej, w następstwie chorób układu oddechowego, jest 8,5-krotnie wyższa niż mężczyzn w wieku 44–59 lat; natomiast kobiet 14-krotnie wyższa. 

Poziom umieralności w Polsce?

Malejący trend umieralności obserwowany jest począwszy od lat 90-tych. W 2017 r. w Polsce na każde 100 tys. ludności zmarło 886 osób. Przebieg zmian umieralności według płci wyraźnie wskazuje na wysoką nadumieralność mężczyzn we wszystkich grupach wieku.

Natężenie zgonów mężczyzn poniżej 60 roku życia było 2–3 krotnie wyższe niż kobiet w tym wieku. W wieku starszym, tj. powyżej 60 lat, różnica ta istotnie się zmniejsza. 

Źródło: GUS

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz