Europejskie Forum Zdrowia w Gastein m.in. z polskimi mapami potrzeb

05 Października 2018, 9:01

Polityka zdrowotna nie jest polityką jednego ministerstwa, ale powinna zazębiać się z innymi obszarami gospodarki, bo i zdrowie jest zagadnieniem wielowarstwowym. Dziś stoimy przed wyzwaniami zdrowotnymi, które są równie poważne jak przykładowo globalne zmiany klimatu. A to wymaga natychmiastowego działania zamiast deklaracji. Podczas drugiego dnia Europejskiego Forum Zdrowia w Gastein EHFG (3-6 października) dyskusje skupiły się na tym, jak regulacje prawne lepiej przekuwać na konkretne działania, a w efekcie – poprawę zdrowia społeczeństw w Europie.

Zdrowie jako element zrównoważonego rozwoju społeczeństwa, zaangażowanie polityczne na najwyższym szczeblu, spójne rozwiązania polityczne w dziedzinie zdrowia w Europie i zdrowie jako podstawowe prawo człowieka – to według Zsuzsanny Jakab, Dyrektor Biura Regionalnego WHO w Europie, najważniejsze priorytety europejskiej polityki zdrowotnej. Tylko w ten sposób możliwe będzie osiągnięcie 13 Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ (Suistainable Development Goals) w zakresie zdrowia, przyjęte przez wszystkie państwa członkowskie ONZ, w tym Polskę.

Wśród najważniejszych znajdują się (ich realizację zaplanowano do 2030 roku):

  • Zmniejszenie liczby zgonów kobiet w ciąży poniżej 70 na 100 000 narodzin.
  • Obniżenie śmiertelności noworodków poniżej 12 na 1000 żywych porodów oraz śmiertelności dzieci do 5-go roku życia do 25 na 1000 żywych porodów.
  • Zwalczenie epidemii AIDS, gruźlicy, malarii, chorób tropikalnych, wirusowego zapalenia wątroby.
  • Zmniejszenie o jedną trzecią skali przedwczesnej śmiertelności z powodu chorób niezakaźnych poprzez wzmocnienie profilaktyki.
  • Zagwarantowanie dostępu do wysokiej jakości usług zdrowotnych oraz leków w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
  • Znaczne zwiększenie finansowania opieki zdrowotnej i rozwój kadr ochrony zdrowia.
  • Wsparcie badań nad szczepionkami i lekami na choroby zakaźne i niezakaźne rozprzestrzeniające się zwłaszcza w krajach rozwijających się.
  • Redukcja o 50% liczby zgonów w wyniku wypadków i okaleczeń (do 2020 roku).

Niektóre z założonych przez ONZ celów udało się osiągnąć przed granicznym terminem 2030 roku. Przykładem jest wzrost średniej długości życia o jeden rok, zmniejszenie całkowitej śmiertelności o 25% oraz przedwczesnej umieralności.

Zsuzsanna Jakab zwróciła uwagę, że w Europie mamy bardzo dobre rozwiązania prawne w dziedzinie zdrowia publicznego, ale musimy kłaść większy nacisk na ich przełożenie na konkretne działania. Do tego konieczna jest zmiana postrzegania wydatków na zdrowie - nie są one kosztem, ale inwestycją w dobrobyt społeczeństwa i rozwój ekonomiczny kraju.

Co z finansami?

Finansowaniu ochrony zdrowia poświęcono osobnę sesję. W każdym kraju ministerstwo zdrowia i ministerstwo finansów mówią zazwyczaj dwoma różnymi językami: kiedy to pierwsze argumentuje, że inwestycja w zdrowie jest inwestycją w rozwój ekonomiczny, to drugie postrzega zdrowie w kategoriach czarnej dziury wchłaniającej pieniądze, a zwiększeniu finansowania nie towarzyszą wymierne efekty rozumiane w kategoriach ekonomicznych jako zwrot z inwestycji. Te zazwyczaj pojawiają się dopiero po upływie kilku, kilkudziesięciu lat. Jednak priorytetem wielu polityków i rządów są korzyści widoczne w okresie jednej kadencji parlamentarnej. Dziś, na podstawie doświadczeń krajów Europejskiego Regionu WHO, dysponujemy już dowodami, że inwestowanie w zdrowie może wspierać niektóre cele priorytetowe dla ministerstwa finansów: wzrost ekonomiczny, dobrobyt społeczny, równowagę fiskalną. Europejskie Biuro WHO w Europie wydało nawet specjalny raport z przykładami na to, jak zwiększone finansowanie zdrowia przekłada się na osiąganie celów ekonomicznych.

Przez ostatnie lata w zdrowiu publicznym udało się osiągnąć znaczne postępy. Jednak wiele zagadnień nadal napawa dużym niepokojem. To w Europie występuje najwyższy wskaźnik spożycia alkoholu i tytoniu spośród wszystkich sześciu regionów WHO. Do bardzo wysokich należą wskaźniki otyłości. Do tego jesteśmy daleko od pokonania epidemii HIV. Co więcej, wydatki na zdrowie z własnej kieszeni aż 8% ludności Europy są tak duże, że prowadzą do konieczności obcięcia wydatków w innych dziedzinach życia. W efekcie rosną nierówności zdrowia, już i tak wyraźnie widoczne w grupach osób o różnych dochodach. 

Martin Seychell – zastępca dyrektora generalnego w departamencie DG SANTE (Zdrowie i Bezpieczeństwo Żywności) Komisji Europejskiej – podkreślił, że cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ są najlepszym drogowskazem kształtującym politykę zdrowotną w Europie. Choć Komisja Europejska stoi na stanowisku, że zdrowie leży w kompetencji krajów członkowskich UE, chce wzmacniać współpracę pomiędzy nimi. Za jeden z sukcesów w zakresie transgranicznej współpracy w zdrowiu podał przykład Estonii i Finlandii, które to już od przyszłego roku będą mogły przesyłać między sobą elektroniczne kartoteki pacjentów. Projekt ma być stopniowo rozszerzany na kolejne kraje.

Według przedstawiciela Komisji Europejskiej, do największych wyzwań należą szybko rozprzestrzeniające się choroby niezakaźne, rosnąca antybiotykooporność bakterii i niskie wskaźniki szczepień w UE. Olbrzymim problemem w całej UE jest wzrost liczby przypadków odry i różyczki. Palenie papierosów prowadzi do wielu zgonów, którym można by łatwo zapobiec wprowadzając odpowiednie środki profilaktyczne. Jak zauważył Martin Seychell, istniejące prawodawstwo nieskutecznie zwalcza promocję i dostęp do nowatorskich produktów tytoniowych, jak papierosy elektroniczne.

Innowacje

Podczas Forum wiele dyskusji poświęcono innowacjom oraz nowym technologiom w zdrowiu. O budowę zaufania do usług elektronicznych apelowała estońska Minister Zdrowia i Pracy Riina Sikkut. – Demografia społeczeństwa estońskiego zmienia się, co wymaga odpowiedniego reagowania i innowacyjnego myślenia. System opieki zdrowotnej musi ewoluować wraz ze społeczeństwem – zaznaczyła Riina Sikkut. Estonia jest dziś liderem cyfryzacji zdrowia i odważnie realizuje kolejne projekty. Jednym z nich jest sekwencjonowanie genomu mieszkańców i włączenie informacji DNA do elektronicznych kartotek pacjenta, co ma wspomóc medycynę personalizowaną. Do końca tego roku 10% Estończyków ma zostać objętych badaniami DNA, docelowo – wszyscy.

Polskim akcentem podczas Forum była prezentacja Map Potrzeb Zdrowotnych przygotowana przez Ministerstwo Zdrowia. Współfinansowany ze środków UE program, oprócz już opublikowanych map, zakłada jeszcze m.in. publikację trzeciej edycji map dotyczących leczenia szpitalnego do końca lutego 2021 roku oraz rozwój analogicznych modeli dla chorób towarzyszących, personelu i wyposażenia do końca 2019 roku.

Artur Olesch

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz