ONZ zajmie się zdrowiem prokreacyjnym Polaków?

25 Maja 2017, 14:57

Raport organizacji społecznych przygotowany dla Rady Praw Człowieka ONZ jasno pokazuje, że Polska ma jeszcze wiele do zrobienia w kwestii przestrzegania standardów opieki okołoporodowej i rozwiązania problemu leczenia niepłodności. Są też nieprawidłowości w korzystaniu przez lekarzy z klauzuli sumienia. 

Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, przy współpracy z Sexual Rights Initiative, Fundacją Rodzić po Ludzku i Stowarzyszeniem na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania adopcji „Nasz Bocian” w ramach procedury Universal Periodic Review sporządziła raport dla Rady Praw Człowieka ONZ.

Dokument koncentruje się m.in. na nieprawidłowościach związanych z korzystaniem lekarzy z klauzuli sumienia czy problemie leczenia niepłodności. Raport zawiera także wskazówki dla polskiego rządu. Rekomendacje przyjęte w poprzedniej edycji projektu nie zostały jednak uwzględnione.

Standardy opieki okołoporodowej nie są przestrzegane

Raport zwraca uwagę, iż mimo obowiązujących od 2011 r. standardów opieki okołoporodowej, ocenianych jako jedne z najnowocześniejszych regulacji UE, duża część szpitali nadal ich nie respektuje. Publikacja odwołuje się także do przeprowadzonej w 2016 r. kontroli NIK. Skontrolowane oddziały ginekologiczno - położnicze nie przestrzegały standardów, brakowało personelu a placówki nie zapewniały kobietom prawa do prywatności. W Polsce nadal dochodzi do sytuacji, kiedy to kobiety w ciąży nie otrzymały należytej opieki medycznej - szpitale nie uwzględniały m.in. wskazań medycznych do przeprowadzenia cesarskiego cięcia. W raporcie zaapelowano także o stworzenie systemu psychologicznego i psychiatrycznego wsparcia dla kobiet w ciąży i okresie połogu.

Porzucone in vitro i brak alternatywy?

Szacuje się, że odsetek osób dotkniętych bezpłodnością w Polsce, podobnie jak w innych krajach rozwiniętych dotyka  10 - 12 proc. populacji.  Około 2 proc. wymaga zastosowania zaawansowanych metod, takich jak zapłodnienie in vitro. W latach 2013 - 2016 (dokładnie do końca czerwca) realizowany był program zapłodnienia pozaustrojowego.  Około 17 tys. par poddało się leczeniu. Skuteczność wyniosła 31 proc. - urodziło się ponad 5300 dzieci (stan na czerwiec 2016). Raport zwraca uwagę na porzucenie finansowania metody ze środków publicznych. Rozwiązaniem zaproponowanym przez obecny resort zdrowia było stworzenie 16 klinik niepłodności, które mają kompleksowo zajmować się opieką nad osobami dotkniętymi bezpłodnością.  Rozwiązanie wyklucza jednak całkowicie zapłodnienie in vitro.

Brakuje rzetelnych statystyk na temat stosowania klauzuli sumienia

Raport porusza także kontrowersyjne kwestie jak chociażby dostęp do legalnej aborcji czy antykoncepcji. Federacja ds. Kobiet i Planowania Rodziny wskazuje na trudności w znalezieniu lekarza czy placówek, chętnych do przeprowadzenia legalnego zabiegu. W polskim prawie istniej luka, która nie obliguje lekarzy, by kierować pacjentki do innego specjalisty, który wykona zabieg. Raport podkreśla, że w tym względzie prawo pacjenta do informacji nie jest zadowalające, bo kobiety nie wiedzą, do kogo zwrócić się w uzyskania informacji.

Polskie władze nie zbierają danych o liczbie nielegalnych aborcji. Szacunki sięgają 150 tys. przypadków rocznie. Wiele kobiet, które mogą sobie na to pozwolić, wyjeżdża za granicę. Sporym zagrożeniem jest jednak problem aborcji wśród osób ubogich, otrzymują oni świadczenie od osoby, często niewykwalifikowanej a wszystko odbywa się w niebezpiecznych warunkach.

Dostępne dane pokazują, że w 2013 r. były tylko 3 przypadki zastosowania klauzuli sumienia. Doświadczenie wskazuje, że są one jednak zaniżone. Komitet ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet wyraził zaniepokojenie nadużywaniem przez personel medyczny klauzuli sumienia.

Rekomendacje dla rządu wynikające z raportu

Raport wskazuje, iż polski rząd powinien rzetelnie monitorować liczbę i warunki przeprowadzania nielegalnych aborcji oraz podjąć działania, które pozwolą zapobiegać tego typu procederowi. Ponadto urzędnicy powinni dokonać przeglądu podstaw edukacji seksualnej w szkołach, w tym szczególnie kwalifikacji nauczycieli. Polski rząd powinien zapewnić dostęp do nowoczesnej antykoncepcji, w tym utrzymać  nieograniczony dostęp do antykoncepcji awaryjnej bez potrzeby uzyskania recepty.

Minister zdrowia powinien zaś, rozpocząć systematyczne kontrole w celu weryfikacji przestrzegania standardów opieki okołoporodowej. Raport wskazuje także, iż obecna władza powinna podjąć wszelkie wysiłki, mające na celu pokrycie finansowe zaawansowanych  metod leczenia niepłodności.

Anna Grela

Źródło: Stowarzyszenie „Nasz Bocian”

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz