R. Janiszewski: kolejki - przepisy i praktyka

30 Stycznia 2018, 12:59

Temat list oczekujących powraca systematycznie i mnożą się komunikaty NFZ w tej sprawie. Nie brakuje też innych interpretacji przepisów, których zastosowanie stwarza coraz więcej problemów. O tym jak się w nich poruszać pisze dla Polityki Zdrowotnej Rafał Janiszewski, właściciel kancelarii doradczej z zakresu ochrony zdrowia.

Lektura komunikatu Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia wzbudziła moje wątpliwości. Czytam w nim bowiem, że nie wpisuje się na listę oczekujących pacjentów, których przewidywany czas oczekiwania jest krótszy niż 7 dni. Wątpliwą jest dla mnie podstawa prawna takiego stwierdzenia. Dodatkowo, liczne informatory na stronach oddziałów NFZ informują, że wpisu na listę oczekujących dokonuje się w czasie rzeczywistym w przypadku, gdy nie można go udzielić w dniu zgłoszenia się pacjenta.

Tylko jedno skierowanie na fizjoterapię?

Wątpliwość moją budzi również informacja, że wolno wpisać tylko jedno skierowanie na fizjoterapię. Bardziej logicznym wydaje się być informacja podana przez Mazowiecki Oddział NFZ, gdzie czytamy: „W przypadku, gdy oba skierowania dotyczą tego samego schorzenia powinny być przez świadczeniodawcę traktowane łącznie i świadczeniobiorca nie powinien być ponownie wpisany na listę oczekujących. W przypadku gdy skierowania dotyczą różnych schorzeń, świadczeniodawca powinien rozważyć czy zabiegi mogą być realizowane jednoczasowo, czy też w dwóch różnych terminach. W zależności od powyższego świadczeniobiorca powinien lub nie powinien być umieszczany na liście oczekujących.”

Takich rozbieżności spotykam sporo, a szczególnie w korespondencjach świadczeniodawców z oddziałami płatnika.

Jaki zapis w kolejce uznawać?

Często wątpliwości budzi przepis dotyczący ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, mówiący o możliwości zapisania się na listę oczekujących drogą telefoniczną czy przez internet. Niejednokrotnie ten zapis przenoszony jest na procedurę zapisania na listę oczekujących na leczenie szpitalne. Tu w mojej ocenie rozstrzygającym jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2005 r w sprawie kryteriów medycznych, jakimi powinni kierować się świadczeniodawcy umieszczając świadczeniobiorców na listach oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. Przepis ten nakłada obowiązek na świadczeniodawcę określenia kategorii medycznej. Dokonuje się tego (zgodnie z treścią przepisu) poprzez określenie stanu zdrowia świadczeniobiorcy, rokowania co do dalszego przebiegu choroby, chorób współistniejących oraz zagrożenia wystąpienia, utrwalenia lub pogłębienia niepełnosprawności. O ile obowiązkiem wystawiającego skierowanie jest dołączenie do niego informacji o stanie zdrowia chorego, o tyle wątpię czy zakres tych informacji oraz ich dostępność w rozmowie telefonicznej z pacjentem, będzie wystarczająca do określenia właściwej kategorii medycznej. Warto przy tym przypomnieć, że odpowiedzialność za określenie terminu udzielenia świadczenia spoczywa na lekarzu dokonującym odmowy przyjęcia do szpitala. Trudno zatem się zgodzić, że co do zasady na leczenie szpitalne można zapisywać pacjentów przez telefon. Zgodnie z przepisem, tylko w przypadku świadczeń AOS przy zapisywaniu na listę oczekujących uwzględnia się kategorię medyczną umieszczoną na skierowaniu.

Których zasad przestrzegać?

W mojej ocenie  - pisze Rafał Janiszewski - generalne zasady prowadzenia list oczekujących są takie:

Świadczeniodawca wpisuje świadczeniobiorcę na listę oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, jeżeli świadczenie nie może zostać udzielone w dniu zgłoszenia.

Lista oczekujących na udzielenie świadczenia stanowi integralną część dokumentacji medycznej prowadzonej przez świadczeniodawcę. Zatem zawarte w niej informacje (w przypadku hospitalizacji) powinny korelować z danymi zawartymi w księdze odmów oraz dokumentacji porady w izbie przyjęć. Zapisów na listę oczekujących dokonuje się w godzinach udzielania świadczeń, co oznacza, że w przypadku leczenia szpitalnego całodobowo.

Świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane według kolejności zgłoszenia, w dniach  i godzinach ich udzielania przez świadczeniodawcę, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej i priorytetów klinicznych, określonych przez kategorię medyczną. Listę oczekujących prowadzi się w sposób zapewniający poszanowanie zasady sprawiedliwego, równego, niedyskryminującego i przejrzystego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz zgodnie z kryteriami medycznymi. Świadczeniobiorcy nie może być dyskryminowani z powodu niekompletności skierowań. Wpisanie pacjenta na listę oczekujących jest jednoznaczne z zobowiązaniem świadczeniodawcy do udzielenia określonego świadczenia w wyznaczony przez siebie terminie.

Pacjent zgłasza się osobiście do Izby Przyjęć/ odpowiedniego oddziału, Osoba dokonująca wpisu na listę wypełnia:

1) identyfikator listy, na który składa się identyfikator świadczeniodawcy wraz z kodem komórki organizacyjnej oraz kod świadczenia;

2) numer kolejny na liście oczekujących;

3) data i godzina wpisu na listę oczekujących;

4) imię i nazwisko osoby dokonującej wpisu na listę oczekujących;

5) dane o osobie oczekującej na udzielenie świadczenia:

                  a) identyfikator osoby (numer PESEL lub seria i numer paszportu),

                  b) imię i nazwisko,

                  c) adres zamieszkania,

                  d) informacje kontaktowe, tj. numer telefonu, adres poczty elektronicznej;

6 ) dane dotyczące skreślenia osoby z listy oczekujących:

7 ) data skreślenia,

8 ) przyczyna skreślenia;

Lekarz wykonuje badanie przedmiotowe oraz podmiotowe, a w uzasadnionych przypadkach podstawowe badania diagnostyczne. Stanowi to podstawę do decyzji czy pacjent ma być przyjęty w trybie nagłym czy planowym.

Jeżeli lekarz zdecyduje, że pacjent ma być przyjęty planowo, kwalifikuje go do odpowiedniej kategorii medycznej („pilny”, „stabilny”), na podstawie:

1)             Aktualnej wiedzy medycznej,

2)             Obciążeniu klinicznym pacjenta

3)             Wytyczne krajowych konsultantów w odpowiednich dziedzinach medycyny oraz wytyczne ordynatorów oddziałów, w przypadkach, gdy krajowy konsultanci nie wydali własnych.

Lekarz wpisuje na liście oczekujących:

1) rozpoznanie lub powód planowanego przyjęcia;

2 ) dane dotyczące planowanego terminu udzielenia świadczenia:

3) planowany termin udzielenia świadczenia,

4) kategoria medyczna wraz z uzasadnieniem medycznym,

5) podpis osoby dokonującej wpisu,

6) przyczyna ewentualnej zmiany terminu udzielenia świadczenia wraz z uzasadnieniem,

7) data ewentualnej zmiany terminu udzielenia świadczenia,

Ponadto wpisuje do księgi odmów przyjęć i porad ambulatoryjnych wykonywanych w izbie przyjęć:

1) numer kolejny pacjenta w księdze;

2) imię i nazwisko, numer PESEL — jeżeli został nadany, w przypadku noworodka — numer PESEL matki, a w razie braku numeru PESEL — serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz adres miejsca zamieszkania pacjenta;

3) datę zgłoszenia się pacjenta do izby przyjęć - ze wskazaniem roku, miesiąca, dnia oraz godziny i minuty w systemie 24-godzinnym;

4) datę odmowy przyjęcia pacjenta do szpitala - ze wskazaniem roku, miesiąca, dnia oraz godziny i minuty w systemie 24-godzinnym;

5) oznaczenie lekarza kierującego ( imię i nazwisko, tytuł zawodowy, uzyskane specjalizacje, numer prawa wykonywania zawodu).

6) rozpoznanie ustalone przez lekarza kierującego albo adnotacje o braku skierowania;

Lekarz wpisuje do księgi odmów przyjęć i porad ambulatoryjnych wykonywanych w izbie przyjęć:

1) istotne dane z wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego oraz wyniki wykonanych badań diagnostycznych;

2) rozpoznanie choroby, problemu zdrowotnego lub urazu;

3) informacje o udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz produktach leczniczych wraz z dawkowaniem lub wyrobach medycznych, w ilościach

odpowiadających ilościom zapisanym na receptach wydanych pacjentowi;

4) datę odmowy przyjęcia pacjenta do szpitala, ze wskazaniem roku, miesiąca, dnia oraz godziny i minuty w systemie 24-godzinnym;

5) wskazanie powodu odmowy przyjęcia do szpitala;

6) adnotacje o braku zgody pacjenta na pobyt w szpitalu potwierdzona jego podpisem albo podpisem jego przedstawiciela ustawowego;

7 ) adnotacje o miejscu, do którego pacjent został skierowany, wraz z adnotacja o zleceniu transportu sanitarnego, jeżeli zostało wydane;

8 ) oznaczenie lekarza (imię i nazwisko, tytuł zawodowy, uzyskane specjalizacje, numer prawa wykonywania zawodu, podpis).

Pacjent otrzymuje pisemną informację o udzielonym świadczeniu z informacją o umieszczeniu na liście oczekujących.

Warto przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą, w szpitalu działać powinien zespół ds oceny przyjęć. Jego zadaniem jest comiesięczne kontrolowanie prawidłowości prowadzenia list oczekujących. Fakt przeprowadzenia kontroli potwierdzać musi stosowny protokół oraz sprawozdanie do NFZ. Niestety najczęściej kontrola ogranicza się do statystycznego zestawienia ilości pacjentów zapisanych na listę i pacjentów, którzy uzyskali świadczenie. Zespoły nie analizują dokumentacji medycznej oraz prawidłowości całego procesu. Czasem trudno się nawet dziwić wobec rozbieżności interpretacji przepisów i trudności jakich nastręcza świadczeniodawcom prowadzenie kolejek. Może to już czas na gruntową weryfikację rozporządzeń i wydanie jednolitych wytycznych. Wszak odpowiedzialność za pacjenta i jego bezpieczeństwo zawsze spoczywa na świadczeniodawcy i żadne przepisy nie powinny mu tego utrudniać.

Rafał Janiszewski

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz