Już jest Polityka Lekowa Państwa 2018-2022

10 Lipca 2018, 12:55

Wiceminister zdrowia Marcin Czech zaprezentował dziś dokument Polityka Lekowa Państwa na lata 2018-2022. Dokument liczy łącznie 110 stron i jest pierwszym tak sprecyzowanym planem strategicznym resortu zdrowia w zakresie leków. Wiceminister mówił m.in. o przedziale wydatków na leki, planowanych zmianach dotyczących leków stosowanych w hemofilii oraz HIV. 

Prezentujemy główne założenia strategiczne dokumentu:

Profilaktyka pierwotna - Zmniejszenie zapadalności na choroby zakaźne poprzez skuteczne działania profilaktyczne

- Głównym wyzwaniem resortu zdrowia są zmiany demograficzne, które nastąpią na przełomie najbliższych lat. W roku 2035 co czwarty, w 2050 r. co trzeci Polak będzie miał 65 lat lub więcej. Liczba seniorów przekroczy 11 mln osób. Polacy będą jedną z najstarszych populacji w Europie - mówił wiceminister.  Dodał, że w rezultacie zmieniającej się struktury demograficznej, należy oczekiwać wzrostu zachorowań m.in. na choroby układu sercowo-naczyniowego (13 proc. wzrost do 2025 r.), choroby onkologiczne (wzrost o 18 proc. do 2029 r.) , cukrzycę (wzrost o 8 proc.do 2029 r. ), przewlekłe choroby układu oddechowego (wzrost o 8 proc.), demencję.

Szczególna część tego elementu dokumentu została poświęcona szczepieniom ochronnym. Przede wszystkim należy odciążyć system zdrowia poprzez wprowadzenie zasad nadawania uprawnień do kwalifikacji wykonywania wybranych szczepień ochronnych dla szerszej grupy zawodów medycznych. 

Zasady planowania oraz wydatkowania środków publicznych na realizację szczepień ochronnych wymagają doprecyzowania. Dokument zwraca uwagę na brak możliwości oferowania bezpłatnych szczepień obowiązkowych dla podmiotów nie posiadających umów z NFZ, co powinno ulec zmianie.  Należy również zahamować zjawisko wzrostu liczby niezaszczepionych osób, poprawić nadzór nad przechowywaniem, dysponowaniem oraz utylizacją szczepionek. Finalnie należy również zadbać o odpowiednie wsparcie pacjentów, którzy doświadczają działań niepożądanych.

Dostępność rynkowa - Zapewnienie bezpiecznych i skutecznych leków, dostępnych w odpowiednim miejscu i czasie

Resort określił następujące etapy monitorowania procesu dostarczania leków

1. Badania kliniczne -> wytwarzanie produktów leczniczych -> dopuszczenie do obrotu -> obrót produktami leczniczymi i suplementami diety > bezpieczeństwo farmakoterapii

-  Możliwości polskich uczonych nie są w pełni wykorzystane względem badań klinicznych. Jest mniej badań względem innych krajów. Nie ustanowiono formalnych zasad regulujących procedurę - stwierdzał wiceminister. - Naszym celem jest zwiększenie liczby badań klinicznych realizowanych w Polsce, w tym badań niekomercyjnych. Powołamy Agencję Badań Medycznych, wprowadzimy usługi doradztwa naukowego oraz dostosujemy polskie prawo, aby było bardziej przyjazne - dodał.

2. Wytwarzanie produktów leczniczych

- Chcemy optymalizować procedury dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych przeprowadzonych z udziałem organów krajowych.  Planujemy również zwiększyć liczbę procedur wzajemnego uznania i zdecentralizowania, w których Polska jest wskazana jako kraj referencyjny. Celem resortu jest również weryfikacja procesu zmiany kategorii dostępności produktów leczniczych w kierunku poprawy bezpieczeństwa pacjenta - mówił wiceminister.

- Wprowadzimy zmiany w Rozporządzeniu Ministra w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania. Wprowadzimy możliwości przeprowadzenia nieplanowanych inspekcji u wytwórcy - zapowiadał M. Czech. 

3. Obrót produktami leczniczymi i suplementami diety

- Suplementy diety są potraktowane w dokumencie głównie pod względem możliwych interakcji z innymi lekami - mówił wiceminister Czech

Celem jest: ograniczenie zjawiska braku produktów leczniczych w aptekach, zapobieganie wprowadzenia do obrotu fałszowanych produktów leczniczych, zwiększenie bezpieczeństwa stosowania suplementów diety przez konsumentów,  zmniejszenie zjawiska nieuzasadnionego względami medycznymi przyjmowania suplementów diety. 

4. Bezpieczeństwo farmakoterapii

Celem jest zwiększenie liczby zgłoszeń działań niepożądanych do poziomu uzasadnionego wielkością populacji, liczbą osób wykonujących zawody medyczne oraz wielkością prowadzonej farmakoterapii (racjonalna liczba zgłoszeń jest szacowana na ok 45 tys. rocznie). 

Dostępność refundacyjna

Systematyczne poprawiane stanu zdrowia populacji, dzięki optymalizacji wydatków publicznych, zapewniających możliwe najszerszy dostęp do skutecznych, bezpiecznych i kosztowo-efektywnych terapii. Minister zapewnił również, że po raz pierwszy ten element został tak szeroko omówiony w strategii Polityki Lekowej.

- Popyt na świadczenia zdrowotne wciąż rośnie wraz z kosztem terapii. Dostępność leków systematycznie się zwiększa, jednak dostęp do innowacyjnych leków jest wciąż ograniczony - mówił M. Czech. - Czas pomiędzy pojawieniem się leku, a jego praktyczną dostępnością jest niezadowalający. W przypadku terapii stosowanych w chorobach rzadkich analizy farmakoekonomiczne trwają zbyt długo. 

W latach 2012-2017 wykonanie całkowitego budżetu na refundację kształtowało się poniżej progu 17 proc. Celem jest poprawa efektywności wykorzystania środków publicznych w celu osiągnięcia jak najlepszego efektu zdrowotnego.

Cel: Zapewnienie stabilnego poziomu finansowania leków refundowanych 

- Dużo rozmawialiśmy w przedstawicielami rynku farmaceutycznego o tzw. przewidywalności - mówił wiceminister. - Celem jest określenie faktycznego budżetu na refundację na poziomie 16,5- 17 proc. Chodzi o wprowadzenie zasady tworzenia planu finansowego NFZ, gdzie planowany budżet na refundacje zostanie powiększony o tworzony niezależnie plan przychodów z instrumentów dzielenia ryzyka - dodał. 

Poprawa efektywności wykorzystania środków publicznych w celu osiągnięcia jak najlepszego efektu zdrowotnego

- Celem polityki lekowej jest przeprowadzenie analizy efektywności klinicznej starszych molekuł, wraz z oceną dostępności alternatywnych opcji terapeutycznych i stopniowe usuwanie z listy refundacyjnej leków o mniejszej skuteczności klinicznej. Chcemy też: wdrożyć rozwiązania umożliwiające monitorowanie efektywności klinicznej i kosztowej farmakoterapii przy wykorzystaniu na szerszą skalę: rejestrów medycznych, informacji z systemu SMPT, e-recpet, danych z map potrzeb zdrowotnych, niekomercyjnych badań klinicznych i badań klinicznych IV fazy - wskazywał M. Czech.

Systematyczne poszerzanie katalogu terapii o udowodnionej skuteczności w ramach realizowania budżetu

Celem resortu jest: 

  • Skrócenie czasu do refundacji skutecznych leków
  • Opracowanie i wdrożenie systemu monitorowania leków będących w trakcie badań klinicznych horizon scanning
  • Prowadzenie negocjacji cenowych z naciskiem na obniżenie tzw. ceny efektywnej
  • Wprowadzenie dodatkowych narzędzi oceny technologii lekowych w przypadku chorób rzadkich i ultrarzadkich 
  • Oddzielenie decyzji administracyjnych leków różnych podmiotów uczestniczących wspólnie w jednym programie lekowym ("uwolnienie" programów lekowych, oddanie ich stronie publicznej)
  • Pełniejsze wykorzystanie potencjału instrumentów podziału ryzyka zwłaszcza opartych o wyniki zdrowotne 
  • Optymalizacja systemu refundacji produktów leczniczych nie uregulowanych przez obowiązującą ustawę refundacyjną.

 - Chcemy aby leki stosowane w AIDS i hemofilii weszły na listę refundacyjną - mówił wiceminister Czech. W pierwszej kolejności stopniowo na listę mają być przenoszone leki na AIDS. 

Współpłacenie pacjentów 

W ostatnich latach poziom dopłat pacjentów spada. Szacuje się, ze 1/10 opakowań leku refundowanych wydawane jest w aptekach pełnopłatnie mimo występowania na liście refundacyjnej. Dlatego resort będzie dążyć do systematycznego zmniejszania udziału pacjenta w finansowaniu leków refundowanych.

Podanie dogłębnej analizie możliwości wysokości poziomów dopłatności na liście refundacyjnej, zmiana wielkości parametrów ekonomicznych kwalifikujących do odpłatności ryczałtowej, specjalne mechanizmy w przypadku grup specjalne wrażliwych, zapewnienie systemu wsparcie ubezpieczenia społecznego dla najuboższych i przewlekle chorych - są celami resortu w polepszenie jakości i dostępu do zdrowia.

Przemysł farmaceutyczny - Wzmacnianie i sukcesywny rozwój potencjału sektora farmaceutycznego w Polsce

- Polska ma duży potencjał dla rozwoju przemysłu farmaceutycznego, który nie jest wykorzystany. Krajowy przemysł zabezpiecza głównie leczenie chorób populacyjnych, a drogie terapie produkowane są często za granicami kraju - chcemy aby to się zmieniło - zapewniał Czech. - Finansowanie niekomercyjnych badań przedklinicznych i klinicznych stanowią wyzwanie dla resortu zdrowia - dodał.

Priorytetami są:

  • Zwiększenie liczby efektywności inicjatyw w obszarze RD 
  • Budowa zdolności do przemysłowego rozwoju i wytwarzania leków biotechnologicznych-biorównoważnych i innowacyjnych
  • Powołania Wirtualnego Instytutu Biotechnologii Medycznego
  • Utworzenie Cyfrowego Banku Danych 
  • Wspieranie osiągnięć sektora farmaceutycznego w Polsce poprzez prowadzenie prorozwojowej polityki refundacyjno-cenowej
  • -Chcemy szerzej wykorzystać regulacje ustawowe dotyczące prowadzenia działalności naukowo-badawczej jako jednego z kryteriów w procesie refundacyjnym - zapewniał wiceminister. 
  • Zwiększenie ilości wysepcjalizowanych usług potrzebnych do zbudowania ekosystemu innowacyjnego przemysłu farmaceutycznego, będącego fgwarancją stabilnych wysokopłatnych miejsc pracy dla kwalifikowanych kadr
  • W zakresie poprawy współpracy ośrodków naukowych z sektorem prywatnym - Co już się odbywa, ale wciąz jest zbyt mało efektywne - mówił Czech. 
  • Bezpieczeństwo farmaceutyczne
  • Samowystarczalność Polski w zakresie produktów osoczopochodnych, która obecnie nie jest zagwarantowana.
  • Zwiększenie eksportu produktów leczniczych

Lekarze, pielęgniarki i farmaceuci - Uzyskiwanie jak najlepszego efektu zdrowotnego poprzez racjonalizacje leczenia farmakologicznego w oparciu o dowody naukowe i wytyczne kliniczne, skuteczny nadzór oraz efektywna współpracę lekarzy i farmaceutów

  • Poprawa ordynacji lekarskiej i pielęgniarskiej - osiągnięcie najlepszych efektów leczenia poprzez: 

- Nowy system premiowania dla lekarzy stosujących racjonalną farmakoterapię 

- Uregulowanie jeszcze bardziej współpracy przedstawicieli przemysłu farmy z lekarzami 

- Wprowadzenie odpowiednich systemów informatycznych 

  • Poprawa przestrzegania zaleceń dotyczących stosowania leku przez pacjenta poprzez:

- Odpowiednie przygotowanie profesjonalistów

- Wprowadzenie i odpowiednie przeszkolenie asystentów i asystentek medycznych

- Wzmocnienie roli farmaceuty w polskim systemie

- Opiekę farmaceutyczną -Rozszerzenie zakresu świadczeń aby farmaceuci mogli aktywnie działań w zakresie profilaktyki, promocji zdrowia i farmakoterapii (włączając w to szczepienia) 

- Poprawę współpracy pomiędzy uczestnikami systemu prowadzącymi farmakoterapię osobami uprawnionymi do realizacji recept

- Optymalizacja współpracy lekarzy i farmaceutów na poziomie terapeutycznym wymaga zmiany paradygmatów, ale liczę na to, że lekarze widząc pozytywne aspekty zmian, przekonają się do tej współpracy - mówił Czech.

Systemy informacyjne

- Od wielu lat w Polsce podejmowane są działania ukierunkowane na podniesienie sprawności systemu opieki zdrowotnej i osiągnięcie dodatkowych efektów zdrowotnych w populacji dzięki wsparciu informatycznemu poszczególnych procesów i udostępnieniu różnego rodzaju informacji - mówił wiceminister. Informatyzacja systemu opieki zdrowotnej jest kluczowa dla polityki lekowej - podkreślił.

 M. Czech zaznaczył, że treść dokumentu może jeszcze ulec zmianie w zależności od uwag włączonych przez stronę społeczną oraz WHO, które zadeklarowało odpowiedź w ciągu miesiąca (początek sierpnia). Najprawdopodobniej dokument wejdzie w życie pod koniec sierpnia, w zależności od dalej prowadzonego procesu konsultacyjnego.

Do zespołu tworzącego Politykę Lekową należeli: Iga Lipska, Artur Fałek, dr Iwona Skrzekowska-Baran (lekarka i reprezentantka przemysłu z wyłączeniem rzeczy dot. refundacji), Rafał Zyśk, Anna Lech, Jakub Adamski, Jakub Banaszek, którym indywidualnie,  podziękował wiceminister.  Indywidualne podziękowania zostały również skierowane do konsultantów oraz instytucji, które brały udział w tworzeniu dokumentu w zakresie konsultacyjnym.

Jan Kadzikiewicz

Polecamy również:

Opublikowano dokument Polityka Lekowa Państwa

Polscy producenci chwalą Politykę Lekową m.in. za RTR

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz