Stanowisko PTBO ws. nowych klasyfikacji zawodu dietetyka

26 Sierpnia 2018, 12:14 pismo dokument podpis

Polskie Towarzystwa Badań nad Otyłością opublikowało opinię w związku z projektem rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 lipca 2018 roku, który ustala klasyfikację dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych.

Szanowny Panie Ministrze

projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 lipca 2018 roku, który ustala klasyfikację dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych przenosi żywienie człowieka z nauk medycznych i nauk o zdrowiu do nauk rolniczych. Zmiana ta jest niezgodna z wykazem dziedzin nauki i technik według klasyfikacji OECD, gdzie żywienie człowieka jest zamieszczone w dziale nauki medyczne i nauki o zdrowiu. Proponowana zmiana stanowi krok wstecz w odniesieniu dla ważnego w naukach medycznych zawodu dietetyka. W Polsce niestety brak jest ustawy o zawodzie dietetyka i nie jest to zawód wpisany na listę zawodów medycznych, jednak w praktyce dietetyk jest członkiem zespołu terapeutycznego i jego kształcenie powinno przygotowywać go do pracy    w takim zespole. Nie jest to możliwe jeżeli kształcenie dietetyków zostanie powierzone uczelniom rolniczym zamiast uczelniom medycznym. Już ojciec medycyny Hipokrates uważał właściwe odżywianie za element utrzymania zdrowia i leczenia choroby. Współczesna definicja zawodu dietetyka mówi, że „Dietetyk jest specjalistą ochrony zdrowia wykwalifikowanym w zakresie żywienia człowieka w zdrowiu i chorobie zarówno                    w wymiarze indywidualnego poradnictwa żywieniowego jak i żywienia zbiorowego. Zadaniem dietetyka jest również wielopłaszczyznowa promocja zdrowia i edukacja żywieniowa społeczeństwa.” Dobrze wykształcony dietetyk w czasie studiów powinien mieć kontakt z pacjentem i potrafić interpretować zalecenia lekarza, te aspekty kształcenia są możliwe do realizacji jedynie w uczelniach medycznych. Zatem nie znajdujemy uzasadnienia żeby kształcenie specjalistów ochrony zdrowia powierzać uczelniom rolniczym, co więcej jest to dobry moment nad wszczęciem prac nad ustawą o zawodzie dietetyka i zgodnie z tym co obowiązuje w innych krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych wpisać ten zawód na listę zawodów medycznych.

Pozwolimy sobie przytoczyć rozwiązania legislacyjne obowiązujące w odniesieniu do tego zawodu w kilku innych krajach:

  1. Wielka Brytania:
  • Dietetyk tytuł zawodowy prawnie chroniony, ale osoba wykonująca zawód musi być odpowiednio wykształcona (UK degree level) i zarejestrowana w Health & Care Professions Council (HCPC – organ regulujący wykonywanie, niektórych zawodów związanych z ochroną zdrowia w celu ochrony społeczeństwa).
  • Żeby zostać zarejestrowanym w HCPC trzeba posiadać:

- odpowiednie standardy wykształcenia i umiejętności zawodowe (4-letnie studia licencjackie i 2-letnie studia podyplomowe oraz zaliczyć HCPC – approved programme z dziedziny dietetyki/żywienia.

- odpowiednie standardy zachowania.

- dobry stan zdrowia.

  • Po ukończeniu studiów dietetycy mogą zdobywać specjalizacje, np. żywienie                  w onkologii, geriatrii lub pediatrii.
  • Dietetycy wchodzą̨ w skład zespołów terapeutycznych leczących poszczególne choroby.
  • Po określonym czasie dietetycy przechodzą zwykle do wyższej kategorii zaszeregowania (Band NHS 6/7), wybierając przy tym specjalizację, np. otyłość, onkologię, cukrzycę, choroby nerek, alergie pokarmowe, choroby układu krążenia, zdrowie publiczne czy intensywną terapię.
  • Dietetyk z kilkuletnią praktyką może zajmować się sprawami administracyjnymi, takimi jak planowanie i kontrolowanie budżetu usług dietetycznych.
  • Zdobyte w NHS doświadczenie bywa przydatne w przemyśle, edukacji, mediach czy własnej działalności gospodarczej.
  • Bezprawne posługiwanie się tytułem zawodowym dietetyka podlega karze grzywny do 5000 funtów.
  1. Niemcy:
  • Tytuł zawodowy dietetyka został objęty ochroną prawną w 1937 roku.
  • Aktualnie obowiązuje o zawodzie dietetyka z 1994 roku.
  • Obecnie, zgodnie z postanowieniami zawartymi w ustawie o zawodzie dietetyka               z 1994 r. (Diätassistentengesetz – DiätAssG), zgodnie z nią kształcenie dietetyków trwa 3 lata i jest jednolite w całym kraju.
  • Edukację rejestrowanych dietetyków mogą prowadzić jedynie licencjonowane szkoły państwowe.
  • Zgodnie z DiätAssG celem kształcenia dietetyków w Niemczech jest przede wszystkim przekazanie im wiedzy i umiejętności w zakresie samodzielnego realizowania przedsięwzięć związanych z terapią żywieniową, zleconą przez lekarza lub w ramach zaleceń lekarskich. Efekty kształcenia umożliwiają przygotowywanie planów dietetycznych oraz wdrażanie naukowo uznanych diet w celach prewencyjnych oraz leczniczych, a także prowadzenie doradztwa i szkoleń w zakresie terapii żywieniowej.
  • Studia kończą się egzaminem państwowym. Po jego zdaniu absolwenci uzyskują tytuł „Diätassistent” i zostają zarejestrowani w kraju związkowym (Bundesland), w którym egzamin miał miejsce.
  • Zarejestrowani dietetycy mogą znaleźć wiele ofert zatrudnienia, a także specjalizować się np. w leczeniu cukrzycy, żywieniu dojelitowym, żywieniu dzieci oraz administracji [Berufenet, diätassistent 2012; Berufsgeschichte, Diätassistenten 2012].
  • Dietetyk jest uważany za pracownika służby zdrowia o statusie zbliżonym do statusu pielęgniarki, położnej czy fizjoterapeuty.
  • Bezprawne posługiwanie się tytułem zawodowym dietetyka podlega karze grzywny do 2000 euro.
  1. Francja:
  • W 2007 roku po 40 latach starań Stowarzyszenie Dietetyków uchwalono ustawę              o zawodzie dietetyka i uznano go za zawód medyczny. Ustawa reguluje:

- definicję zawodu,

- tryb wykonywania zawodu,

-        zasady wydawania dyplomu państwowego oraz wpisu do rejestru ADELI. Rejestr ADELI jest jedynym systemem informacyjnym dotyczącym pracowników sektora zdrowotnego, podlegających Kodeksowi Zdrowia Publicznego (Code de la Santé Publique), bez względu na tryb wykonywania zawodu (wolny zawód, pracownik).

  • Zadania dietetyka:

-        udział w ramach zaleceń lekarskich w edukowaniu i reedukowaniu w zakresie żywienia pacjentów z chorobami dietozależnymi,

-        tworzenie programów żywieniowych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjentów,

-        definiowanie, ocena i kontrola jakości żywienia zbiorowego,

-        działalność prewencyjna w zakresie zdrowia publicznego w dziedzinie żywienia

  • Nielegalne wykonywanie zawodu dietetyka podlega karze roku więzienia i grzywny   w wysokości 15 000 euro.
  • Bezprawne używanie tytułu dietetyka podlega karze, tak jak wykroczenie przywłaszczenia tytułu, przewidziane w artykule 433-17 kodeksu karnego.
  1. Włochy:
  • Zgodnie z ustawą z 1994 roku [Profilo Professionale] dietetyk jest regulowanym zawodem medycznym.
  • Odpowiada za wszystkie działania na rzecz właściwego żywienia, w tym edukację społeczeństwa oraz współtworzenie polityki żywnościowej.
  • Trzyletnie studia I stopnia kończą się egzaminem państwowym, który daje prawo wykonywania zawodu. Dostęp do studiów magisterskich jest limitowany.
  • Za wykonywanie zawodu bez zaliczonego egzaminu państwowego, zgodnie art. 348 kodeksu karnego, grozi kara pozbawienia wolności do 6 miesięcy lub grzywna od 103 do 516 euro.

Zmiana proponowana w rozporządzeniu spowoduje nie tylko wypaczenie kształcenia dietetyków w Polsce, co uzasadniono powyżej, ale zepchnie ponownie ten zawód na margines opieki zdrowotnej, nie pozwalając na uznanie dietetyków za członków zespołu terapeutycznego, a w konsekwencji na refundację porad dietetycznych ze środków publicznych.

Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością w oparciu o przytoczone powyżej argumenty zwraca się z prośbą o wprowadzenie zmiany do projektu rozporządzenia i przypisanie kształcenia dietetyków naukom medycznym a nie rolniczym.

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz