Finansowanie ochrony zdrowia – pieniądze to nie wszystko

16 Stycznia 2019, 9:06 Małgorzata Gałązka-Sobotka

Polska planuje wzrost wydatków na ochronę zdrowiatak by w 2024 roku osiągnęły one min. 6 procent PKB. Działanie to odpowiada na potrzeby pacjentów oraz przygotowuje system ochrony zdrowia na wyzwania przyszłości. Indeks Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia pokazuje jednak także wiele przykładów wskazujących, że dobra organizacja opieki zdrowotnej jest równie ważna i może istotnie wpływać na poprawę funkcjonowania służby zdrowia.

 

Dokładniejsze zapoznanie się z parametrami oceny Indeksu Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia i wyodrębnionego z niego Indeksu Raka Piersi, pozwala stwierdzić, że wzrost finansowania systemów nie jest lekiem na całe zło. Istnieje wiele przykładów mniejszych i słabszych gospodarczo państw, które podejmując strategiczne decyzje w danych obszarach radzą sobie bardzo dobrze z konkretnymi problemami czy zjawiskami wpływającymi na system i zdrowie swoich obywateli.

Z rekomendacji OECD wynika, że o sukcesie w przeciwdziałaniu i leczeniu nowotworów, obok zapewnienia dobrego finansowania decyduje przede wszystkim zabezpieczenie odpowiednich zasobów kadrowych, aparatury, leków oraz strategiczne zarządzanie i dobra organizacja profilaktyki i leczenia.  Te same reguły obowiązują też w całym systemie. Kraje takie jak Słowacja czy Estonia, mimo niewielkiego finansowania w przeliczeniu na osobę, osiągają dobre wyniki w wielu parametrach Indeksu Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia i Indeksu Raka Piersi.

 

 

Estonia zajmuje 19 miejsce (Polska 27) pod względem wydatków na ochronę zdrowia (w przeliczeniu na osobę), ale może pochwalić się dobrym dostępem do rezonansu magnetycznego (10 miejsce, Polska - 25). Kraj wypada bardzo dobrze również pod względem badań przesiewowych
z zastosowaniem mammografii - Estonia w tym przypadku zajmuje wysokie 8 miejsce (Polska 25). Estoński system opieki zdrowotnej usprawniły m.in. innowacyjne rozwiązania elektroniczne - każdy przedstawiciel zawodów medycznych ma dostęp do pełnej dokumentacji medycznej (po wprowadzeniu swojego klucza dostępu).[2]

Słowacja zajmuje 23 miejsce pod względem wydatków na ochronę zdrowia (w przeliczeniu na osobę), ale może pochwalić się 13 miejscem pod względem liczby zgonów spowodowanych przez raka płuca, co może się wiązać się np. z polityką walki z dymem tytoniowym, dającą efekt malejącej liczby palaczy i osób narażonych na działanie dymu tytoniowego. Prawie 87% populacji zgłosiło w 2014 r., że nie jest narażona na dym tytoniowy w ciągu dnia, w porównaniu do 3,7% populacji, która jest narażona na dym przez ponad godzinę dziennie.[3]

Słowacja określiła m.in. priorytetowe obszary interwencji zdrowotnych - swoją politykę realizuje za pośrednictwem krajowych programów i planów działania - również na poziomie regionalnym. Istotny nacisk kładzie np. na obniżenie spożycia alkoholu i palenia papierosów, co może przyczyniać się do wyników w Indeksie. Na Słowacji powstały również centra promocji zdrowia, które organizują np. wydarzenia edukacyjne. Wart uwagi jest również fakt, że Słowacy są dobrze poinformowani na temat systemu ochrony zdrowia obowiązującego w ich kraju. Szczególny nacisk kładziony jest na propagowanie badań przesiewowych.[4]

Mimo, że Polska w Indeksie Zrównoważonego Rozwoju Zdrowia zajęła 25 miejsce, a w Indeksie Raka Piersi - 22, można zauważyć pozytywne zmiany w naszym systemie ochrony zdrowia, takie jak zwiększenie limitu przyjęć na studia lekarskie oraz wspomniany wcześniej wzrost finansowania. Powszechnie wiadomo, że istniejące systemy ochrony zdrowia są w większości przypadków pod dużą presją negatywnych czynników demograficzno-ekonomicznych. Starzejące się społeczeństwa, zwiększone występowanie chorób przewlekłych i rosnące koszty opieki medycznej sprawiają, że wszystkie systemy stają przed ogromnym wyzwaniem i presją skutecznego zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych.

Wyniki Indeksu pokazują, że kwestia zrównoważonego rozwoju ochrony zdrowia to skomplikowane zagadnienie, na które wpływa ma szereg różnorodnych czynników, takich jak dostęp do opieki zdrowotnej czy doświadczenie pacjenta. Kluczowe jest jednak odejście od rozmów skupiających się wyłącznie na wydatkach w ochronie zdrowia. Publiczną debatę należy oprzeć na wartościach, jakie system dostarcza społeczeństwu i wskazać wzorce europejskie, z których można czerpać najlepsze rozwiązania. Ochrona zdrowia nakierowana na wartość zdrowotną (ang. Value Based Healthcare), czyli konkretnie zdefiniowane i stale monitorowane wyniki zdrowotne poszczególnych grup lub całej populacji jest wektorem polityki zdrowotnej w wielu krajach i powinna być nim również w Polsce. Dyskusja o finansowaniu ochrony zdrowia powinna odnosić się do osiąganych efektów zdrowotnych. Za każdą interwencją, inwestycją powinna iść realna poprawa wyników zdrowotnych, odnoszonych także do jakości życia określonej populacji. Kupowanie łóżek i procedur, refundowanie technologii muszą dawać wymierne efekty, a nie tylko obietnice. Popularność Indeksów wynika z narastającej potrzeby zgłaszanej przez wszystkie europejskie państwa, które poszukują narzędzi do mierzenia efektywności i skuteczności swoich działań oraz gotowości do porównywania ich z innymi.

Indeks Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia i Indeks Raka Piersi to kompleksowe analizy, umożliwiające porównanie systemów ochrony zdrowia we wszystkich państwach Unii Europejskiej. Indeks Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia i Indeks Raka Piersi umożliwia analizowanie ogromnych zbiorów danych, identyfikację korelacji między danymi oraz dzielenie się wiedzą i najlepszymi praktykami. Budowa zrównoważonych systemów ochrony zdrowia to przecież ogromne wyzwanie, które wymaga skutecznej współpracy, także międzynarodowej oraz wymiany doświadczeń.

https://www.futureproofinghealthcare.com.

 dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, Zastępca Przewodniczącego Rady Narodowego Funduszu Zdrowia, Dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego oraz członek Prezydium Rady Społecznej "Wspólnie dla Zdrowia".


[1]   Dane z ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw - http://orka.sejm.gov.pl/proc8.nsf/ustawy/2678_u.htm  i porozumienia z lekarzami rezydentami https://www.gov.pl/web/zdrowie/jest-porozumienie-ministra-zdrowia-z-lekarzami-rezydentami

[2] Raport „E-zdrowie E-zdrowie. Czego oczekują pacjenci?” https://tiny.pl/thk5s s.14

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz

1 komentarz

Paulina Środa, 16 Stycznia 2019, 10:41
Pani doktor to nie tylko świetny ekspert, ale również wspaniała kobieta! Klasa