Opieka nad pacjentem z otyłością olbrzymią - wyzwania dla systemu opieki

30 Maja 2019, 13:40 szpital chirurg operacja lekarz

System opieki nad chorymi z otyłością olbrzymią wymaga zmian organizacyjnych, aby zapewnić kompleksowość opieki. Należy wprowadzić m.in. standardy opieki nad pacjentami leczonymi chirurgicznie z powodu otyłości olbrzymiej, stworzyć struktury referencyjnych ośrodków opieki koordynowanej (KOS-BAR) oraz rejestr operacji bariatrycznych - przekonywali w czwartek eksperci z Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

Jak wynika z najnowszej aktualizacji Światowego Indeksu Bezpieczeństwa Żywnościowego, opracowanego przez Economist Intelligence Unit (EIU) na zlecenie firmy DuPont, aż 25,2 proc. populacji Polski jest otyła. To o 2,9 proc. więcej niż średnia w Europie, która wynosi 22,3 procent. 

W 2014 r. ponad 2,1 miliarda osób, czyli prawie 30 proc. światowej populacji, miało nadwagę lub otyłość, a 5 proc. zgonów na całym świecie dotyczyło otyłości. Jeśli liczba zachorowań przyrastać będzie w takim tempie, to do 2030 r. już  blisko połowa populacji dorosłych na świecie będzie miała nadwagę lub otyłość.  

Według najnowszego raportu NFZ „Cukier, otyłość – konsekwencje”, który obrazuje skutki nadmiernego spożycia cukru, aż trzech na pięciu dorosłych Polaków ma nadwagę, a co czwarty jest otyły, a skala tego zjawiska systematycznie rośnie.

Ściśle powiązane z nadwagą i otyłością są z kolei trudne w leczeniu choroby, m.in. cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, bezdech senny, zaburzenia hormonalne. 

Otyłość ciężka dla systemu

Analiza przygotowana przez ekspertów Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego pokazuje, że koszty pośrednie utraconej produktywności chorych z otyłością, szacowanych metodą kapitału ludzkiego (wskaźnik PKB na pracującego) wyniosły w 2015 r. 77,55 mln zł, a w roku 2016 - 85,14 mln zł.  W 2015 r. wydatki  ZUS na świadczenia związane z niezdolnością  do pracy wyniosły łącznie 33 855,7 mln zł, w tym wydatki na świadczenia z tytułu otyłości  (E66) wyniosły 24 207,1 mln zł.

Jak przywrócić "do życia" bardzo otyłych

Jak przekonywali eksperci, zachowawcze leczenie otyłości, a przede wszystkim otyłości olbrzymiej cechuje niska skuteczność oraz brak trwałych efektów. Obecnie najskuteczniejsza i najbardziej trwała metoda leczenia patologicznej otyłości to chirurgia bariatryczna. Ten rodzaj chirurgii zapewnia znaczną utratę wagi i pomaga w ponad 40 schorzeniach związanych z otyłością, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca, obturacyjny bezdech senny i niektóre nowotwory, włączając zapobieganie im, łagodzenie ich objawów oraz ustąpienie.

- Obecnie, zgodnie z wynikami badań naukowych, zabiegi bariatryczne pozostają jedyną metodą leczenia otyłości olbrzymiej o udowodnionej skuteczności. Chirurgia przestała być jedynie leczeniem nadmiernej masy ciała. Znacznie istotniejsze są efekty metaboliczne zabiegu, prowadzące do ustępowania powikłań otyłości. Znajduje to potwierdzenie w licznych badaniach. Udowodniono, że leczenie operacyjne chorych otyłych wydłuża ich życie, jednocześnie znacząco poprawiając jego jakość – mówi prof. dr hab. med. Andrzej Budzyński, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jak mówił dr Jerzy Gryglewicz, ekspert z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, koszty chirurgicznego leczenia otyłości (w ramach grupy JGP F14) poniesiony przez NFZ w 2018 r. wyniósł  43,5 mln zł,  co oznacza wzrost wartości świadczeń w stosunku do roku poprzedniego o blisko 7 mln zł. Świadczeniem objętych zostało 3 781 pacjentów, czyli o 510 więcej niż w 2017 r.

Jak przekonywał, dla uzyskania najlepszych efektów leczenia otyłości olbrzymiej oraz optymalizacji kosztów niezbędna jest opieka wielospecjalistyczna.- Efektywny i kompleksowy model opieki nad chorymi może istotnie poprawić sytuację chorych, a także zmniejszyć koszty ponoszone przez państwo, pacjentów i ich rodziny. Taki model powinien obejmować diagnozę, nowoczesne leczenie bariatryczne, porady psychologa, rehabilitację leczniczą oraz dietetyka” -  stwierdziłdr J. Gryglewicz.

Zespół wielodyscyplinarny

Eksperci zgodnie uznają, że niezbędne jest wprowadzenie jednolitych standardów opieki nad pacjentami leczonymi chirurgicznie z powodu otyłości olbrzymiej. Kwalifikacja i przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego powinno się odbywać w zespole wielodyscyplinarnym.

- Najlepsze wyniki leczenia bariatrycznego osiąga się, jeśli  wielodyscyplinarny zespół składa się z następujących specjalistów: internista; chirurg; anestezjolog; dietetyk; psycholog/psychiatra; pielęgniarka/pracownik socjalny. w skład którego wchodzą specjaliści z różnych dziedzin. Celem pracy zespołu jest przygotowanie chorych do leczenia chirurgicznego oraz nadzorowanie prawidłowego i niepowikłanego procesu utraty masy ciała zarówno we wczesnym, jak i odległym okresie pooperacyjny -wyjaśnia dr hab. med. Łukasz Kaska z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej GUMed.

Eksperci rekomendują ponadto, aby zabiegi chirurgicznego leczenia otyłości były przeprowadzane w ośrodkach mających doświadczenie w chirurgii bariatrycznej i metabolicznej, posiadających zarówno wyszkoloną kadrę oraz niezbędny sprzęt.

- Ośrodki zainteresowane stosowaniem programów chirurgii bariatrycznej oraz rolą centrum kompetencji powinny spełniać wiele warunków niezbędnych do zapewnienia optymalnego przeprowadzania operacji bariatrycznej. Wymagane są odpowiednio znaczące nakłady finansowe i działania organizacyjne, aby sprostać coraz wyższym parametrom jakościowym związanym z zastosowaniem nowych technologii medycznych. Minimalna liczba wykonywanych zabiegów bariatrycznych w rozpatrywanym ośrodku powinna wynosić przynajmniej 150 operacji rocznie – uważaprof. dr hab. n. med. Krzysztof Paśnik, Prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgicznego.

 

Potrzebny krajowy rejestr operacji bariatrycznych

- Zgodnie z koncepcją opieki nakierowanej na wartość - Value Base Healthcare - szczególną rolę w procesie poprawy wyników zdrowotnych odgrywa integracja opieki, z wiodącą rolą ośrodków referencyjnych. Wyróżnikiem modelu opartego na wartości jest stały monitoring i pomiar efektów, dlatego niezbędne jest utworzenie Krajowego Rejestru Operacji Bariatrycznych  - argumentuje dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, Dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego.

Źródło: mat.pras.

BPO

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz

1 komentarz

Piotr Niedziela, 11 Sierpnia 2019, 21:21
Pewnie, że to jest wyzwanie, ale jednak lekarze je podejmują, bo chodzi o drugiego człowieka, ktory po prostu chce zaczac zyc normalnie. Sposobow leczenia teraz nie brakuje. W szpitalu medicover stosuja te bardziej, ale też mniej ingerujace w organizm człowieka. Wszystko zalezy od indywidualnego BMI pacjenta