Leki w punktach aptecznych - ta kwestia wymaga uregulowania?

31 Maja 2019, 14:17 Apteka

Regulacje dotyczące asortymentu leków dostępnych w punktach aptecznych wprowadzają bałagan i wymagają poprawek - wskazuje Marzena Napieracz-Lubomska z Izby Gospodarczej Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek.

Po uzyskaniu wznowienia kształcenia Techników Farmaceutycznych nadszedł czas na kolejne boje o byt punktów aptecznych.

Asortyment od 2009 jest ograniczony poprzez dwa akty prawne. 

1. Rozporządzenie MZ w sprawie kryteriów klasyfikacji produktów leczniczych, które mogą być dopuszczone do obrotu w placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach aptecznych (Dz.U.2009 nr 24 poz. 151)

2. Rozporządzenie MZ  w sprawie wykazu produktów leczniczych, które mogą być dopuszczone do  obrotu w  placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach aptecznych. (Dz.U. 2010 nr 204 poz 1353)

Analizując tytuły tych rozporządzeń może się wydawać, że ustawodawca zamierzał usystematyzować obrót asortymentem punktów, niestety w praktyce oba akty są do poprawki. 

Bałagan z asortymentem w punktach aptecznych

Rozporządzenie w sprawie kryteriów ogólnie mówiąc określa na jakiej podstawie dana substancja czynna ma być dopuszczona do obrotu w punkcie aptecznym. Jakie kryteria winny być spełnione by trafiła na "listę". Należy pamiętać, że są to tylko zasady, które mają być wytycznymi dla zespołu tworzącego listę dla PA. 

Punkty apteczne obowiązuje ściśle lista a więc to drugie rozporządzenie. Niestety organy stosujące prawo jak GIF/ WIF / MZ  stoją na stanowisku, że oba akty prawne należy czytać łącznie i tym samym stosować je łącznie. W praktyce powstał solidny bałagan z asortymentem punktów.

Bałagan polega na tym, że substancja czynna jest  dopuszczona do obrotu (widnieje na liście) a  rozporządzenie w sprawie kryteriów klasyfikacji  nie dopuszcza  postaci leku. W związku z tym faktem doprowadzono do sytuacji, w której np.  punkt może wydawać  preparat movalis w tabletkach a movalis w ampułkach już nie. Preparat Meloksikam tabl. tak ale ampułki już nie, Milgamma ampułki nie są dla punktu dostępne choć substancja czynna jest na liście dopuszczonych  dla punktów aptecznych, witaminy w iniekcjach B1,B12, C,w  tabl tak ale ampułki już nie. Preparaty Amitryptylina tabl , Anoro do inhalacji, Dexaven, Corhydron, Cocarboxylasum, Diprophos, Aglan, Depo-Medrol, Nivalin, Zinacef, Neurovit-Fast, czy nawel Glukoza do wlewów dożylnich. Substancje czynne są na liście substancji dopuszczonych do obrotu w punktach aptecznych.

Jakie leki może wydać TF? 

W prowadzonej z MZ korespondencji trudno IGWPAiA (Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek) o spowodowanie konkretnych działań w kierunku uzdrowienia co najmniej dziwnej sytuacji. W chwili obecnej nasuwa się tylko jedno przemyślenie, że sytuacja zdaje się być analogiczna do tej z  interpretacja  art. 91 ustawy Prawo Farmaceutyczne, w której MZ wielokrotnie podkreślało, że  TF nie może wydawać preparatów z szafki "A" bowiem co prawda urzędowy wykaz produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium RP  nie zawiera wykazu substancji bardzo silnie działających (A), ale przecież jest Farmakopa polska,  którą tylko nasz kraj wzbogacił o wykaz A,  także jedno z drugim się połączy i TF nie będą mogli wydawać całej gamy produktów leczniczych.

Ogromna szkoda, że w celowości takiego działania (o czym nadmienił Sąd Okręgowy w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 maja sygn. IICa 369/19) rządzący zapomnieli, o szerokim gronie wiejskich pacjentów, którym w większości wiejskich obszarów trudno dotrzeć do miejskiej apteki by kupić np. tylko 1 lek, bo resztę recept zrealizują w lokalnym PA. W tej sprawie wielokrotnie interweniowali już Posłowie w składanych interpelacjach jak i licznych rozmowach w MZ. Niestety bezskutecznie.

W mojej prawniczej ocenie wspomnianych aktów prawnych, na chwilę obecna TF może wydawać produkty zakwalifikowane jako bardzo silnie działające, a punkty apteczne winny mieć dostęp do całego asortymentu produktów leczniczych jeśli substancja czynna znajduje się na "liście". Niestety wspomniany wyrok na chwilę obecną znormalizował tylko prace Aptek, gdzie TF mogą prawnie realizować recepty z lekami z wykazu A i żaden organ kontrolny nie może im w tej kwestii zarzucić nieprawidłowości, jak to dotychczas bywało.

W punktach aptecznych wyrok kielecki nic nie zmienia, bowiem punkt zaopatruje się na podstawie listy, a lista nie zawiera substancji z wykazu A i choć technik Farmaceutyczny jest uprawniony do wydania np. Oxodilu (lek na astmę) to wiejski pacjent i tak tego leku w PA nie kupi.

Nierówny dostęp dla wiejskich pacjentów

Art. 68 Konstytucji RP każdemu obywatelowi zapewnia równy dostęp do ochrony zdrowia, nakazuje władzom zapewnienie szczególnej opieki określonym grupom: dzieciom, kobietom ciężarnym i osobom w podeszłym wieku, dotyczy to bez wątpienia obywateli miast i wsi, ale w przypadku wiejskich pacjentów, których przeważającą część stanowią osoby w podeszłym wieku nakaz konstytucyjny w akcie prawnym rangi rozporządzenia jest bagatelizowany. Wiejski Pacjent ma zdecydowanie ograniczone prawo dostępu do zdrowia. Pierwsza bariera, to lekarz w okolicy, druga to leki.  Wystarczy odrobina empatii w tworzeniu przepisów a tego ustawodawcy zabrakło i od 2009 r. Wiejski Pacjent stracił prawo zaopatrzenia w potrzebny, ratujący życie asortyment.

Takie leki jak: AERIVIO SPIROMAX, AIRBUFO FORSPIRO, AIREXAR SPIROMAX, AIRFLUSAL , AIRFLUSAL FORSPIRO, ASARIS, ATIMOS, BIRESP SPIROMAX, BUDESONIDE/FORMOTEROL TEVA, BUFAR EASYHALER, BUFOMIX EASYHALER, COMBOTEROL, DUASTMIN, DUORESP SPIROMAX, FORADIL, FLUTIFORM,. FORASTMIN, FORMOTEROL EASYHALER, FOSTEX, FOSTEX NEXTHALER, IFFEZA, INHAFORT, LIFSAR PULMOJET, ONBREZ BREEZHALER, OXIS TURBUHALER, OXODIL PPH, PULMOTEROL, PULVERIL, SALMEX, SEEBRI BREEZHALER, SERETIDE, SERETIDE DYSK, SEREVENT, SEREVENT DYSK, SOLOVENT, SPIOLTO RESPIMAT, SYMBICORT, SYMBICORT TURBUHALER, SYMFLUSAL, VYLAER SPIROMAX, YANIMO RESPIMAT, ZAFIRON, powinny być w asortymencie punktów aptecznych. Szczególnie, że lekarze rodzinni w ramach profilaktyki POHP przepisują pacjentom leki wziewne, których pacjent nie może wykupić w lokalnym punkcie aptecznym. Sytuacja ta powoduje, że pacjenci odkładają zakup na wyjazd do miejskiej apteki a w konsekwencji wcale nie wykupują leku. Czy tak ma wyglądać profilaktyka? A pulmonolodzy alarmują o  wzrastającej liczbie zachowań.  

Pytanie do MZ kiedy pochyli się nad racjonalną zmianą nieracjonalnych w bieżącym stanie rzeczy zapisów rozporządzeń? Kiedy i czy chce rozszerzyć asortyment punktów aptecznych w sytuacji, gdy czołowy argument, że technik farmaceutyczny nie może wydawać substancji bardzo silnie działających, upadł.

I wreszcie kiedy MZ zauważy, że Farmakopea Polska, nie jest żywą treścią Farmakopei Europejskiej, na co powołuje się w korespondencji  nadsyłanej do IGWPA, bowiem FE nie zawiera wykazu A. Tylko nasz kraj  stworzył sobie w naszej farmakopei ten wykaz. Pytanie w jakim celu? jeśli Europa, której jesteśmy członkiem takiego wykazu nie ma?

Marzena Napieracz-Lubomska 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz