R.Janiszewski o ograniczeniach w zaopatrywaniu ran w ramach NFZ

22 Sierpnia 2019, 10:34 Rafał Piotr Janiszewski

Problem finansowania leczenia przewlekłych ran, a w tym zagadnienie dostępności do finansowania specjalistycznych opatrunków, pojawia się systematycznie w przestrzeni publicznej. Warto zwrócić uwagę, że jest to dość szeroki obszar terapeutyczny, w którym zmniejszona dostępność do zaopatrywania ran przyczynia się do wzrostu kosztów leczenia szpitalnego - podkreśla Rafał Janiszewski, właściciel kancelarii doradczej z zakresu ochrony zdrowia.

Problem finansowania leczenia przewlekłych ran, a w tym zagadnienie dostępności do finansowania specjalistycznych opatrunków, pojawia się systematycznie w przestrzeni publicznej. Warto zwrócić uwagę, że jest to dość szeroki obszar terapeutyczny, w którym zmniejszona dostępność do zaopatrywania ran przyczynia się do wzrostu kosztów leczenia szpitalnego. Często również (np. w leczeniu stopy cukrzycowej) skutkuje koniecznością wykonywania amputacji i drogiego leczenia zachowawczego.

Czy jednak winą należy obarczać płatnika, który nie zawarł w warunkach finansowania świadczeń tego obszaru? Pozwoliłem sobie na małą analizę świadczeń gwarantowanych dotyczących leczenia ran.

Ambulatoryjna opieka specjalistyczna

Leczenie ran w tym ran przewlekłych możliwe jest w ramach świadczeń zabiegowych ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Rozliczeniu tych świadczeń służy Załącznik Nr 5a „Katalog ambulatoryjnych grup świadczeń specjalistycznych – grupy zabiegowe” do Zarządzenia Nr 22/2018/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna z uwzględnieniem zarządzeń zmieniających. W załączniku nr 7 do zarządzenia określono charakterystykę grup ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych.

Tabela 3. Katalog ambulatoryjnych grup świadczeń specjalistycznych – grupy zabiegowe (część Katalogu 5a) – związanych z leczeniem ran.

Wartość punktowa wymienionych wyżej świadczeń nie uwzględnia kosztów zużytych opatrunków specjalistycznych stosowanych w leczeniu ran przewlekłych. Zatem, w przypadku konieczności ich zastosowania w trakcie udzielania świadczeń, zaopatrzenie pacjenta w opatrunek specjalistyczny wymaga skorzystania z uprawnień pacjenta do refundacji tychże opatrunków na podstawie recepty w aptece ogólnodostępnej. Tu jednak rodzi się wątpliwość dotycząca zgodności z Ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Powinno bowiem być tak, że świadczeniodawca zapewnia wszystkie materiały niezbędne do udzielenia świadczenia, bez konieczności obciążania ich kosztami pacjenta. Niestety konstrukcja świadczeń, ich opis i wycena nie realizują tej zasady. 

Mamy jednak grupę świadczeń w zakresie: „świadczenia odrębnie kontraktowane udzielane w trybie ambulatoryjnym”. Tu możliwe jest finansowanie świadczeń z zakresu kompleksowego leczenie ran przewlekłych (KLRP-1), należących do zakresu kontraktowego Świadczeń Odrębnie Kontraktowanych (SOK). Wykaz tych świadczeń zawiera Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 127/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie i następujących zarządzeń zmieniających. Konstrukcja i umiejscowienie świadczeń wskazują, że świadczeniodawca, w ramach produktu rozliczeniowego zapewnia niezbędne opatrunki. Wycena poszczególnych świadczeń pozwala na zaopatrzenie pacjenta w podstawowe, specjalistyczne materiały.

Tabela 4. Katalog zakresów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie – świadczenia wykonywane w trybie ambulatoryjnym

Co jest istotne, świadczeniodawca udzielający świadczeń w zakresie kompleksowego leczenia ran przewlekłych (KLRP-1) zobowiązany jest do stosowania formularzy ankiet edukacyjnych w zależności od etiologii rany, zgodnie ze wzorami określonymi w załącznikach nr 10a - 10c do zarządzenia. Pacjent nie ponosi kosztów opatrunków ale przy realizacji tych świadczeń nie można wystawiać recept na refundowane opatrunki specjalistyczne dostępne w aptece. 

Jako zakres świadczeń dedykowanych leczeniu ran przewlekłych powyższa tabela najbardziej precyzyjnie oddaje specyfikę i koszty procesu terapeutycznego. Warto zatem zabiegać o zawarcie z NFZ umowy o udzielania świadczeń w tym zakresie.

Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje również leczenie ran w ramach  świadczeń odrębnie kontraktowanych udzielanych w trybie hospitalizacji.

Tu również możliwe jest również wykonanie świadczeń z zakresu kompleksowego leczenie ran przewlekłych (KLRP-1). Umowy zawierane są niezależnie od umów na świadczenia szpitalne.

Katalog produktów zawiera Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 127/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie i następujących zarządzeń zmieniających, ostatnio zmodyfikowany Zarządzeniem Nr 83/2019/DSOZ z dnia 28 czerwca 2019 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie.

Tabela 1. Katalog zakresów (i produktów) w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie – świadczenia wykonywane w trybie hospitalizacji załącznik 1 do Zarządzenia Nr 83/2019/DSOZ, w części dotyczącej kompleksowego leczenia ran w trybie hospitalizacji.

 

NFZ nie dopuszcza rozliczania świadczeń udzielonych w zakresie Kompleksowe leczenie ran przewlekłych (KLRP-1) ze świadczeniami bezpośrednio dotyczącymi rany przewlekłej, udzielonymi w ramach innych zakresów i rodzajów świadczeń. Należy przez to rozumieć, że świadczenia udzielone pacjentom w zakresie leczenia szpitalnego i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej związane z leczeniem ran przewlekłych, udzielone pacjentom objętym KLRP-1 nie mogą być sprawozdane i rozliczone z NFZ. 

Z pozoru wydawać by się mogło, że z finansowaniem leczenia przewlekłych ran nie ma problemu. W praktyce jednak on istnieje. Pomimo takiej konstrukcji świadczeń dostępność do nich jest znikoma. Produkty kompleksowego leczenia ran przewlekłych są w Polsce prawie nie zakontraktowane. Wg Informatora NFZ o zawartych umowach, NFZ zawiązał umowy  jedynie w 2 oddziałach wojewódzkich i to tylko u 3 świadczeniodawców.

Wykaz umów ze świadczeniodawcami na 2019 r w zakresie KLRP-1

Nazwa świadczeniodawcy

Miasto

Sumaryczna kwota zobowiązań

WSS im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego

Lublin

50 000,00

WSS w Białej Podlaskiej

Biała Podlaska

20 420,00

"Szpital Skawina" Spółka z o.o.

Skawina

123 200,00

 Źródło: https://aplikacje.nfz.gov.pl/umowy/

Jest to sytuacja co najmniej dziwna, bowiem od momentu wejścia w życie Zarządzenia Nr 51/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 lipca 2014 r. minęło sporo czasu. Z całą pewnością płatnik ma możliwość stymulowania świadczeniodawców do aktywności w tym zakresie. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż są to świadczenia finansowane odrębnie, co w dobie trudności finansowych lecznic jest oczekiwane. Istotnym argumentem może być również fakt, że w Polce mamy bardzo dobrze przygotowaną kadrę pielęgniarek, które specjalizują się w leczeniu ran, owrzodzeń i odleżyn. Nie czas i miejsce na wymienianie dobrodziejstw właściwego leczenia, którego zaniechanie skutkuje wzrostem kosztów świadczeń oraz niepełnosprawnością pacjentów. Również o rosnącej ilości amputacji w stopie cukrzycowej pisano wiele.

Uważam, że opisane świadczenia są częścią kompleksowej opieki, do której zmierza obecnie system finansowania. Czegoś jednak zabrakło. Pomimo intensywnych działań towarzystw, organizacji na rzecz propagowania leczenia przewlekłych ran, pomimo nieustannych poszukiwań dodatkowych pieniędzy przez szpitale, nie ma właściwie dostępności. Możliwe też, że opisane produkty rozliczeniowe z jakiegoś powodu nie są atrakcyjne dla świadczeniodawców i wymagają modyfikacji. Póki co, sytuacja przypomina mi powiedzenie o pająku, który zrobił taką pajęczynę… taką pajęczynę… że… mucha nie siada.

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz