Nagroda Nobla za badania nad dostępem komórek do tlenu

07 Października 2019, 12:54 geny diagnostyka badania

William Kaelin, Peter Ratcliffe i Gregg Semenza otrzymali tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii. Nagrodzono ich za przełomowe badania nad tym, jak komórki przystosowują się do niedoboru tlenu.

W uzasadnieniu podkreślono, że tlen jest podstawowym pierwiastkiem i jego rola dla żywych organizmów była znana od dawna, jednak nie było wiadomo, jaki jest mechanizm radzenia sobie komórek z wahaniami poziomu tlenu oraz z jego niedoborem.

Jest to istotne ponieważ dostęp komórek do tlenu podlega częstym zmianom, więc muszą one nieustannie do tego się przystosowywać.

Laureaci tegorocznej nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii odkryli mechanizm, dzięki któremu jest to możliwe. Mechanizm ten jest kluczowy, bowiem pozwala naszym ciałom efektywniej dostosowywać swój metabolizm do warunków zewnętrznych.

Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Warszawskiego prof. Marcin Pałys jeszcze przed ogłoszeniem laureatów komentował na spotkaniu z dziennikarzami, że nagrody Nobla są przyznawane tylko raz w roku i nikt nie jest w stanie uhonorować wszystkich ważnych odkryć oraz osiągnięć naukowych. Dodał, że cześć nagród przyznawana jest za osiągnięcia sprzed kilku lub kilkunastu lat, które otworzyły nowe ścieżki i obszary badań. Tak właśnie stało się w tym roku. 

Prof. Krzysztof Filipiak, WUM wyjaśniał, że "HIF1 (hipoxia induction factor) to czynnik indukowany niedokrwieniem, czyli hipoksją, a jego odkrywcą jest G. Semenza. Z kolei wskutek hipoksji dochodzi m.in. do angiogenezy, czyli tworzenie nowych naczyń krwionośnych. Jak podkreślał, może to mieć bardzo pozytywne skutki w kardiologii, jednak w onkologii - jest zjawiskiem niepożądanym. - Tą angiogenezą jesteśmy bardzo zainteresowani my klinicyści. Angiogeneza jest bardzo ważna dla niedokrwienia mięśnia sercowego - dodał.

- To odkrycie daje dziś implikacje, np. możliwość modulacji ukrwienia narządów niedokrwionych lub możliwość modulacji angiogenezy w nowotworach - dodał. 

Jak podkreślił, tegoroczna nagroda jest ewidentnie nagrodą z nauk podstawowych, ale to pokazuje jak nauki podstawowe w medycynie przekładają się aplikacyjnie na nauki kliniczne, w tym wypadku na kardiologię i onkologię. - W różnych chorobach musimy znaleźć różne strategie do wpływu na angiogenezę. Tegoroczna nagroda Nobla umożliwiła nam zrozumienie jak warunki niedotlenienia komórki wpływają na zjawisko angiogenezy. Wiele leków stosowanych dziś w onkologii, także jeszcze na etapie przedklinicznym, wpływa na procesy angiogenezy. Również w kardiologii pracujemy nad lekami, które wpływać będą na procesy angiogenezy, czyli również będą wpływać na HIF1, czyli czynnik indukowany hipoksją, za którego odkrycie i badania nad nim nagrodę Nobla otrzymali w tym roku trzej naukowcy - mówił prof. K. Filipiak.

Z kolei genetyk, doc. Anna Wójcicka z WUM, oceniła, że tegoroczna nagroda jest zasłużona, ale to jest odkrycie, które badamy i wiemy o nim od dawna. - Tlen jest niezwykłą cząsteczką, która jest wszędzie wokół nas i szkodzi nam, gdy jest go za dużo lub za mało. Chodzi o mechanizm regulujący działanie komórki, gdy tlenu jest za mało lub za dużo - wyjaśniała.

- Ta jedna cząsteczka HIF1, to jest białko, powstająca na skutek niedotlenienia, odpowiada za regulację 100 innych cząsteczek w komórce. Jeżeli jest ona zmieniona, bo np. wokół jest za mało tlenu, to wszystkie inne cząsteczki w komórce ulegają rozregulowaniu. Nowotwór z niedoborem składników odżywczych, np. guz radzi sobie tak, że powstają nowe naczynia krwionośne, aby lepiej ukrwić i odżywić guza - tłumaczyła doc. A. Wójcicka. Według niej, odkrycie naukowców stanowi podstawę do opracowania terapii celowanych, czyli zahamowania szlaków, które prowadzą do rozwoju komórek nowotworowych.

- Odkrycia leżące u podłoża tej nagrody Nobla dają nam badaczom narzędzia do tego, aby opracowywać kolejne leki, czy to w chorobach nowotworowych, czy chorobach kardiologicznych - dodała doc. A. Wójcicka.

BPO

 

 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz