Osteoporoza: „cichy złodziej kości”, którego można powstrzymać

17 Października 2019, 16:02 fizjoterapeuta rehabilitacja

Na osteoporozę cierpi w Polsce ok. 3 mln osób, a kolejne 8 mln jest zagrożonych tym schorzeniem. Chorują głównie kobiety powyżej 50. roku życia, ale także młodsze. Osteoporoza długo nie daje żadnych objawów bólowych, a często pierwszym objawem jest złamanie. Przed chorobą można się jednak skutecznie bronić?

20 października przypada Światowy Dzień Osteoporozy. 

Jak podkreśla reumatolog dr Maria Rell-Bakalarska,  ubytek kości wraz z wiekiem jest naturalny i nie możemy mu zapobiec, ale osteoporozie – tak. Podczas środowej konferencji prasowej wyjaśniła, że szczytowa masa kostna jest osiągana w wieku 20-30 lat, a później stopniowo ją tracimy. – W okresie okołomenopauzalnym u kobiet następuje przewaga procesów niszczenia nad procesami kościotworzenia, a w konsekwencji spadek masy kostnej. U mężczyzn zaś, przyczyną może być andropauza lub powikłania po innym schorzeniu. Ryzyko osteoporozy rośnie więc wraz z wiekiem  - wskazuje dr M. Rell-Bakalarska.

Kobiety są czterokrotnie bardziej zagrożone ze względu na zmiany lub zaburzenia w gospodarce hormonalnej powodujące obniżenie poziomu estrogenów.

- Proces ubytku wapnia z kości u osób starszych może być związany z obniżoną zdolnością przyswajania tego pierwiastka z diety. Najczęstszą przyczyną osteoporozy u kobiet, także młodszych, są zaburzenia gospodarki hormonalnej i niski poziom estrogenów. Odwapnienie kości często dotyczy kobiet mających zaburzenia miesiączkowania, osób z nadczynnością tarczycy czy stosujących restrykcyjną dietę. W trakcie odchudzania zanika tkanka tłuszczowa, w której zachodzi istotny proces konwersji do estrogenów, w rezultacie ich poziom obniża się, a jednym z objawów jest ubytek wapnia z kości. Również w okresie przekwitania, gdy dochodzi do zaprzestania produkcji estrogenów w jajnikach, zmniejsza się gęstość kości – tłumaczy z kolei ginekolog-endokrynolog, dr Katarzyna Skórzewska.  

Jak dodała, na ryzyko złamań osteoporotycznych narażone jest blisko 50 proc. kobiet powyżej 50. roku życia.

- Dla naszych kości najważniejsza jest odpowiednia podaż wapnia w diecie, równowaga hormonalna i ruch. To gwarantuje odpowiednią gęstość kości. Najważniejsze jest zapewnienie dobrej podaży wapnia w okresie dojrzewania oraz karmienia piersią – zaznaczyła dr K. Skórzewska. Dodała, że z wiekiem przyswajanie wapnia jest mniejsze, dlatego zapotrzebowanie osób starszych to ok. 1,5 tys. mg wapnia dziennie.

- W ciąży i w okresie karmienia zapotrzebowanie na wapń jest też na poziomie 1,5 tys. mg, czyli jak u osób starszych i u kobiet po menopauzie – mówiła i jednocześnie wskazała, że dostarczenie rekomendowanej w profilaktyce i leczeniu osteoporozy ilości wapnia w diecie jest trudne, więc wówczas pozostaje uzupełnianie. Podkreśliła, że warto wybierając preparat zwrócić uwagę na różnice pomiędzy lekiem a suplementem diety.

Zwróciła uwagę, że zaburzenia odżywiania jak anoreksja czy bulimia powodują ograniczenie w diecie różnych produktów, jednak dotyczy to także „modnych” obecnie diet np. bezglutenowej czy bezlaktozowej, a także wegańskiej czy wegetariańskiej Jak tłumaczyła, większość kobiet na diecie wegańskiej ma problemy hormonalne.

Prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów dr Maciej Krawczyk podkreślał natomiast znaczenie aktywności fizycznej i codziennego ruchu dla gęstości kości i przeciwdziałaniu osteoporozie. - Ćwiczenia siłowe powodują zagęszczenie kości – wyjaśniał i dodał, że najlepsze w profilaktyce osteoporozy jest np. chodzenie po schodach lub pod górę i z górki. – Ważne, aby były to wysiłki, które przekraczają normalne siły, których używamy (…) Te wysiłki muszą być codzienne. Im jesteśmy starsi, tym musimy więcej ćwiczyć – przekonywał.

- Młode osoby pracujące w korporacji, które siedzą przez 12 godzin także mają dużą szansę na osteoporozę, bo się nie ruszają – zaznaczył M. Krawczyk.

Choroba nieleczona lub niewykryta może skończyć się nawet złamaniem kręgosłupa lub szyjki udowej kości, czyli kontuzjami bezpośrednio zagrażającymi życiu. Dlatego, jak przekonywali eksperci, tak ważna jest właściwa dieta i uzupełnianie niedoborów wapnia, wysiłek fizyczny, a także diagnostyka w przypadku podejrzenia tej choroby, np. złamania niskoenergetycznego.

Bogate w wapń produkty to m.in. mleko, jogurty, maślanka, kefir, sery podpuszczkowe, sery topione, sery żółte, ale także lody czy sardynki w oleju, soja, orzechy, migdały czy nasiona słonecznika.

Jeżeli zaś chodzi o diagnostykę, to podstawowym badaniem oceny gęstości kości jest densytometria.  Ważne są także kliniczne rozpoznania jak niskoenergetyczne złamania, złamania szyjki kości udowej. Jak wyjaśniała, dr M. Rell-Bakalarska, diagnostyczne badania krwi nie wykażą choroby, ponieważ poziom wapnia we krwi jest przy osteoporozie prawidłowy.

BPO

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz

1 komentarz

Sabina Czwartek, 17 Października 2019, 21:39
Czytając tytuł artykułu,spodziewałam się znależć w nim interesującą treść i odpowiedż jak tę straszną chorobę można powstrzymać. Sądziłam iż są nowe skuteczniejsze lekarstwa ,a biologiczne leki takie jak np.Prolia objęto refundacją.Mam zaawansowaną osteoporozę na którą leki z grupy bifosfonianów nie działają,a refundacja Prolii mnie dotyczy,ponieważ miałam szczęście niczego sobie nie złamać. Wciąż chore przepisy dla chorych .