E-jaskra - nowatorskie badania przesiewowe w kierunku jaskry

27 Listopada 2019, 16:03

Innowacyjna, oparta o sztuczną inteligencję platforma e-jaskra, pozwala na badania przesiewowe w kierunku jaskry. Samo badanie dla pacjenta jest krótkie i komfortowe, nie wymaga przygotowania, a po kilku minutach otrzymuje się wynik na SMS lub email określający czy zachodzi podejrzenie ryzyka występowania jaskry, co z kolei jest podstawą do konsultacji specjalistycznej u okulisty. Gdzie i kiedy dostępne będzie takie rozwiązanie?

Badanie przesiewowe w kierunku jaskry w ramach platformy e-jaskra będzie można od 2 grudnia wykonać bezpłatnie w nowo otwartym Centrum Jaskry w Warszawie. Badania będą realizowane przez 3 miesiące.   

Jak mówił w środę na konferencji prasowej prof. Jerzy Szaflik, platforma ma ogromy potencjał, by stać się podstawą pierwszego ogólnopolskiego programu badań przesiewowych w kierunku jaskry.

- Jaskra w pierwszym okresie nie daje objawów, które mogą niepokoić pacjenta a uszkadza nieodwracalnie nerw wzrokowy. Nie ma też profilaktyki tego schorzenia. Tylko wczesne wykrycie jaskry pozwala na skuteczne i prostsze leczenie oraz zatrzymanie lub spowolnienie tech choroby - mówił prof. J. Szaflik.

Jak dodał, społeczeństwo starzeje się, co powoduje, że prognozowana liczba osób potencjalnie chorych na jaskrę systematycznie wzrasta. - W Polsce szacuje się, że choruje na jaskrę ok. 900 tys. ludzi, a leczonych jest 320 tys. osób, a więc ok. 400 tys. potrzebuje leczenia. Aby ich znaleźć, trzeba by przebadać 8 mln osób (po 60 roku życia), co byłoby bardzo trudne technicznie. Stąd badania przesiewowe, które pomaga wyłonić grupę podejrzanych - mówił prof. J. Szaflik.

- To co osiągniemy, to nie diagnoza, ale podejrzenie jaskry, aby dana osoba przebadała się u specjalisty - zaznaczył.

E-jaskra: mariaż okulistyki i techniki komputerowej

Oparty o sztuczną inteligencję system opracowała powołana i kierowana przez prof. Jerzego Szaflika interdyscyplinarna grupa naukowców. W trwających ponad 2 lata pracach wzięli udział okuliści: dr hab. n. med. Anna Zaleska-Żmijewska i prof. Jacek P.Szaflik, a także zespół prof. Jacka Pniewskiego z katedry Fizyki optycznej Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i trzech ekspertów techniki komputerowej.

Dr A.Zaleska podkreślała, że starzenie się społeczeństwa powoduje, że należy dążyć do skrócenia i uproszczenia ścieżki diagnostycznej i minimalizowania wizyt pacjentów z jaskrą stabilną. - Podejrzenie jaskry jest zwykle stawiane podczas rutynowej wizyty okulistycznej z badaniem dna oka. Stąd pomysł, że specjalny system komputerowy na podstawie obrazu dna oka pozwoli na szybką i trafną diagnozę - mówiła.

Jak działa e-jaskra?

System używa w procesie diagnostycznym sztucznej inteligencji. Badanie odbywa się w oparciu o komputerową analizę barwnego zdjęcia dna oka uzupełnioną o bezkontaktowy pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego. Sztuczna inteligencja przyporządkowuje dane zdjęcie do kategorii "zdrowej" lub "chorej", korzystając z tzw. sieci neuronowej, czyli w uproszczeniu bazy wiedzy wprowadzonej do systemu. Do stworzenia bazy posłużyło 2,5 tys. zdjęć osób zdrowych i chorujących na jaskrę dostarczonych przez Poradnię Jaskrową Klinicznego Szpitala Okulistycznego oraz Centrum Mikrochirurgii Oka "Laser" w Warszawie. Co istotne, e-jaskra posiada zdolność do tzw. głębokiego uczenia się, a więc samodoskonalenia z każdym wykonanym badaniem.

Dla pacjenta, samo badanie jest bardzo krótkie i komfortowe i nie wymaga przygotowania. Po badaniu w ciągu kilku minut pacjent otrzymuje SMS-em lub e-mailem wynik. Badanie określa podejrzenie występowania jaskry. Jeśli system stwierdzi podejrzenie schorzenia, wynik badania zawiera też zalecenie zasięgnięcia konsultacji okulistycznej.

Jak podkreślał prof. J. Szaflik, platforma e-jaskra może być przełomem w obszarze skali prowadzonej diagnostyki, ponieważ jak przekonywał jest to badanie tańsze, prostsze i szybsze od indywidualnych badań okulistycznych w kierunku jaskry. Nie wymagają też obecności lekarza czy personelu medycznego. Jednocześnie e-jaskra oferuje porównywalną wiarygodność.

Program został objęty patronatem ministra zdrowia, który - jak mówił prof. J. Szaflik - sam przebadał się w ramach e-jaskry i zainteresował się pomysłem. Jak mówił prof. Szaflik, w rozmowie z ministrem zdrowia padła wstępna deklaracja, że po nowym roku zastanowi się nad możliwością ogólnopolskiego programu badań przesiewowych.

Jaskra to jedna z  najczęstszych przyczyn utraty wzroku na świecie, a w krajach rozwiniętych, druga, zaraz po zaćmie. Może rozwijać się nawet u 850 tys. Polaków, ale jej leczeniu poddaje się zaledwie 350 tys. z nich. 70 proc. przypadków wykrywanych jest zbyt późno, by zachować dobre widzenie.

W przypadku jaskry warunkiem zachowania widzenia jest bowiem wczesne rozpoznanie schorzenia, które w początkowym stadium przebiega bezobjawowo mimo nieodwracalnego uszkadzania nerwu wzrokowego. 

Badaniu w kierunku jaskry powinny poddawać się raz do roku wszystkie osoby po 55. roku życia. Szczególnie ważne jest to dla osób z dość szerokiej grupy podwyższonego ryzyka, a więc te z obciążonym jaskrą wywiadem rodzinnym, a także cierpiące na wady wzroku, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krążenia, cukrzycę, czy migrenę, a nawet częste bóle głowy.

BPO

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz