World Cancer Report 2020: brudne powietrze jedną z najczęstszych przyczyn raka

13 Lutego 2020, 15:25 rak nowotwór chemioterapia onkologia pacjent

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (International Agency for Research on Cancer - IARC) opublikowała World Cancer Report 2020 - Cancer Research for Cancer Prevention. Dokument ukazuje się cyklicznie od 2003 roku, co około 5 lat. Jednak jak dotąd, żadne z jego wydań nie skupiało się tak mocno na prewencji nowotworowej jak obecne.

Celem najnowszej edycji raportu było przede wszystkim dostarczenie aktualnych i sprawdzonych informacji na temat czynników ryzyka dla poszczególnych nowotworów złośliwych, a także dotyczących ich skutecznego ograniczania i eliminowania. Autorzy dokumentu wskazują, że jest on skierowany do naukowców, ale także do pracowników służby zdrowia oraz decydentów kształtujących polityki zdrowotne poszczególnych państw.

Poprzednie wydanie raportu - z 2014 roku - skupiało się na przedstawieniu przewidywanych nowotworowych trendów epidemiologicznych w populacji świata - w szczególności w krajach o niskim i średnim dochodzie (low and middle income countries). Teraz, jak podkreślają autorzy, dokument koncentruje się na narzędziu, które w wiarygodny sposób może zmniejszyć obciążenie zdrowia publicznego tymi chorobami - skupia się na profilaktyce.

Raport składa się z sześciu rozdziałów dotyczących kolejno: trendów epidemiologicznych; przyczyn raka; nowotworowych procesów biologicznych; nierówności wpływających na prewencję nowotworową; prewencji wybranych nowotworów; strategii prewencyjnych - ich podstaw i dotychczasowych wyników.

Swego rodzaju nowością jest poświęcenie dużej uwagi czynnikom ryzyka omawianym dotychczas w mniejszym stopniu przy okazji chorób nowotworowych. Jednym z nich jest zanieczyszczenie powietrza, które zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie, było przyczyną ponad 350 tys. zgonów na raka płuca na świecie w 2017 roku. Zanieczyszczenie powietrza jest wskazane jako jeden z najważniejszych czynników środowiskowych wpływających na częstość występowania nowotworów.

Nadwaga i otyłość łącznie z niską aktywnością fizyczną wymienione są również jako czynniki podnoszące znacznie ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe, w szczególności: raka piersi (wśród kobiet w wieku pomenopauzalnym), raka jelita grubego, raka endometrium, nerki, przełyku i trzustki. Pojawia się także coraz więcej dowodów, że siedzący tryb życia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka piersi, jelita grubego, endometrium i płuc.

Użycie tytoniu pod różnymi postaciami jest nadal ogromnym wyzwaniem w kontekście ryzyka zachorowania na wiele rodzajów nowotworów - czytamy w raporcie. Dym tytoniowy jest obecnie dobrze poznanym czynnikiem rakotwórczym, natomiast z biegiem lat przekonujemy się, że lista chorób, do których się przyczynia jest coraz dłuższa. Widoczny jest pewien postęp w prewencji chorób odtytoniowych, jednak nadal każdego roku na świecie, w wyniku wyłącznie nowotworów tytoniozależnych, umiera około 2,4 mln osób.

Szczególną uwagę poświęcono także szczepieniom przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego - HPV. Dokument podkreśla bezpieczeństwo i bardzo wysoką skuteczność szczepień w kontekście raka szyjki macicy. Niestety, wysokie koszty szczepionek, a także kampanie antyszczepionkowe powodują, że ich powszechne stosowanie nadal jest znacznie utrudnione.

Według autorów dokumentu najbardziej znaczące i pożądane zmiany w zachowaniach zdrowotnych społeczeństw można osiągnąć poprzez kompleksową realizację polityk zdrowotnych - na poziomie pojedynczych obywateli i zmian w systemie. Ważną kwestią jest tworzenie i promowanie środowisk promujących zdrowie, a także odpowiednia strategia komunikacji w edukacji zdrowotnej. Szczególną uwagę zwrócono również na problem nierówności społecznych, w szczególności socjoekonomicznych. Jak zaznaczono, nawet w krajach wysokorozwiniętych, wpływają one znacząco na prowadzone interwencje w zakresie prewencji nowotworów.

Paweł Koczkodaj

Cały raport można pobrać pod adresem: https://www.iarc.fr/cards_page/world-cancer-report/

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz