MASZ udar.

10 Maja 2020, 10:53 wyroby medyczne niepełnosprawny wózek inwalidzki

W Polsce co roku udaru doznaje około 60 - 70 tysięcy osób, a około 30 tysięcy z nich umiera. Jest on również najczęstszą przyczyną trwałego inwalidztwa. Eksperci przypominają, że najważniejszy przy udarze mózgu jest czas. Objawy udaru mózgu, które powinny powodować natychmiastowy alarm medyczny łatwo zapamiętać wg pierwszych liter słowa:

 

MASZ” (udar): 

 

Mowa – zmieniona 

Asymetria twarzy

Słabość ręki/nogi

Zaburzenia czucia.

 

O tym czym jest udar i jak się przed nim chronić przypomina Polskie Towarzystwo Kardiologiczne podczas Europejskiego Dnia Profilaktyki Udarowej, który przypada dzisiaj - 10 maja.

Co to jest udar? 

Udar jest chorobą naczyniową mózgu. Do udaru niedokrwiennego dochodzi zwykle w wyniku zatkania naczynia mózgowego przez materiał zatorowy, najczęściej w postaci skrzepliny powstałej w obrębie serca lub w wyniku pęknięcia blaszki miażdżycowej w tętnicy szyjnej. Udar oznacza nieodwracalne uszkodzenie, zwykle obumarcie jego fragmentów z powodu zatrzymania dopływu krwi do tkanki mózgowej - wyjaśnia  prof. UJ dr. hab. med. Piotr Musiałek z Kliniki Chorób Serca i Naczyń CM UJ w Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Krakowie, pełnomocnik Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego ds. Udaru Mózgu i Interwencji Naczyniowych.

Występują dwa rodzaje udarów: udar niedokrwienny (znacznie częstszy – ok. 85% wszystkich udarów) oraz udar krwotoczny mózgu.

Przyczyny udaru mózgu

Wśród czynników ryzyka udaru mózgu wyróżnia się te, na które nie mamy wpływu i czynniki ryzyka, na które mamy wpływ. Do tych, na które zasadniczo nie mamy wpływu zaliczamy: wiek i płeć. 

Zaawansowany wiek ma największy negatywny wpływ na zapadalność na udar, śmiertelność i niepomyślne rokowanie długoterminowe. W Polsce osoby w wieku powyżej 65. roku życia stanowią aktualnie około 15,3 proc. ogólnej populacji, wg prognoz demograficznych na lata: 2029 - 23 proc. (8,5 mln) - 2050 - 30 proc. Spowoduje to istotny wzrost zachorowań na szereg chorób związanych z wiekiem, w tym na udar mózgu. 

Wśród innych przyczyn związanych z chorobami kardiologicznymi zalicza się nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków, czyli nieregularne i chaotyczne skurcze mięśnia sercowego oraz arytmię serca. Migotanie przedsionków stanowi jedną z najczęstszych przyczyn udarów kardiogennych, które uznawane są także za najgorzej rokujące. 

Poważnym zagrożeniem także u osób młodszych jest stres, otyłość, czy używki. Choroba XXI wieku. Według danych Polskiego Towrzystwa Kardiologicznego (PTK) udar mózgu jest trzecią, po chorobach serca i nowotworach przyczyną zgonów. Stanowi on również najczęstszą przyczynę stałego inwalidztwa u osób powyżej 40 roku życia. Niepełnosprawność i inwalidztwo wśród osób, które przeżyły udar mózgu, sięga w Polsce aż 70 proc., podczas gdy w większości innych krajów europejskich wynosi 50 proc.

Objawy udaru mózgu „MASZ

Objawy udaru mózgu, które powinny powodować natychmiastowy alarm medyczny łatwo zapamiętać wg pierwszych liter słowa:

MASZ” (udar): Mowa – zmieniona, Asymetria twarzy, Słabość ręki/nogi, Zaburzenia czucia. 

Objawem udaru może być także silny ból głowy, mdłości, utrata przytomności, czy opadnięcie kącika ust. Objawy te, to objawy alarmowe, wymagające natychmiastowej oceny medycznej.  

- Znakomitej większości udarów można uniknąć - podstawą jest wczesna diagnostyka oraz eliminacja czynników ryzyka, wśród których dominują: otyłość, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, stres, brak aktywności fizycznej i niewłaściwa dieta. Dlatego tak ważny jest powrót do prac nad Narodowym Programem Zdrowego Serca i Naczyń – wskazuje prof. Adam Witkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. - Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK) nie tylko dąży do wzmocnienia wczesnej diagnostyki i leczenia prewencyjnego. PTK wspiera także, merytorycznie i organizacyjnie, kampanie świadomości społecznej. Aby poprawić zdrowie Polaków niezbędne jest wdrożenie edukacji w zakresie prewencji pierwotnej już od pierwszy lat szkolnych – dodaje prof. A. Witkowski. 

Udar mózgu a „okno czasowe”

Powrót do zdrowia po udarze zależy – jeszcze bardziej niż w przypadku zawału serca – od tego, jak szybko chory trafi pod specjalistyczną opiekę. Z każdą minutą obumiera część jego mózgu, dlatego też czas gra najważniejszą rolę w udarze. A więc życie i zdrowie naszych bliskich często zależy od tego, czy w chwili zagrożenia pacjent, a przede wszystkim osoby w jego otoczeniu będą potrafiły właściwie i szybko zareagować. - Należy o tym pamiętać zwłaszcza teraz, w dobie koronawirusa, gdy obserwujemy z powodu obaw związanych z trafieniem do szpitala ­znaczne opóźnienia we wzywaniu przez chorych i ich rodziny pogotowia ratunkowego: nie zwlekajmy tylko wezwijmy pogotowie ratunkowe w tych sytuacjach, w których zrobilibyśmy to przed epidemią – przypomina prof. P. Musiałek.

Czy COVID-19 może powodować udar mózgu

Szansa na powrót do zdrowia

Rolę niektórych czynników podatności genetycznej, jak np. skłonność do powstawania zakrzepów, możemy dziś modyfikować pod warunkiem wczesnego wdrożenia diagnostyki i profilaktycznej farmakoterapii. Eksperci podkreślają również jak ważne jest leczenie udarów trombektomią mechaniczną, które wdrożone w ciągu dwóch pierwszych godzin od wystąpienia udaru niedokrwiennego mózgu, daje aż 90 proc. szansy na powrót do pełnego zdrowia u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.

 - W Polsce odnotowujemy rocznie 60 tys. udarów niedokrwiennych i ok. 10 proc. z nich kwalifikuje się̨ do zabiegów (czyli 5-6 tys. zabiegów rocznie), a zgodnie z danymi NFZ w okresie od stycznia do listopada 2019 r. w Polsce wykonano tylko 1111 trombektomii mechanicznej. Program wymaga modyfikacji, w tym rozszerzenia o kolejne ośrodki (obecnie jest ich zaledwie 18), ponieważ fundamentalna potrzeba zdrowotna społeczeństwa zaspokojona jest obecnie jedynie w niewielkim stopniu - podkreśla prof. Piotr Musiałek z Kliniki Chorób Serca i Naczyń CM UJ. 

Trombektomia mechaniczna to usunięcie, przy zastosowaniu cienkiej, miękkiej rurki działającej na zasadzie podobnej do węża odkurzacza, skrzepliny blokującej naczynie mózgowe. Choć tętnica mózgowa to nie tętnica wieńcowa, a udar mózgu to nie zawał serca, podobne zabiegi wykonywane są przez kardiologów rutynowo w zawale serca. Kardiolodzy interwencyjni wykonują z powodzeniem trombektomię mechaniczną w USA i wielu krajach Europy.   

- Ważne jest aby pacjenci mogli uzyskać realną pomoc przez 24/7 dni w tygodniu przez 365 dni. Wprowadzenie pilotażu otworzyło możliwość wykorzystania potencjału polskich ośrodków, aby ograniczyć negatywne skutki udaru mózgu nie tylko dla chorego, ale również dla jego bliskich. Dlatego też tak ważne jest ciągłe doskonalenie funkcjonujących procedur. Aby osiągnąć ten poziom i zmniejszyć śmiertelności i inwalidztwo z powodu chorób serca i naczyń, powinno się systematycznie zwiększać dostępność pacjentów do nowoczesnych technologii medycznych, lekowych i sprzętowych - dodaje prof. Adam Witkowski. Sama procedura wprowadzenia nowoczesnych technologii do systemu opieki zdrowotnej w Polsce wymaga reorganizacji i usprawnienia tłumaczy prof. Adam Witkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Przykładem ośrodka w którym w ramach programu pilotażowego Ministerstwa Zdrowia funkcjonuje skuteczny program trombektomii mechanicznej, którego częścią są kardiolodzy interwencyjni jest Górnośląskie Centrum Medyczne im. Prof. L. Gieca Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Program koordynowany jest przez Klinikę Neurologii, w której caładobowy dyżur pełni specalista neurolog dedykowany do kwalifikacji pacjentów do zabiegów trombektomii. Po zgłoszeniu pacjenta i kwalifikacji zawiadamia on dyżurnego specjalistę wyszkolonego w terapii endowaskularnej. Dyżury w określone dni pełnią kardiolodzy, chirurdzy naczyniowi oraz radiolodzy interwencyjni. Taki sposób podziału zadań usprawia pracę i zapewnia dostępnośc pacjentów do nowoczesnego leczenia udaru mózgu przez całą dobę 365 dni w roku. Kluczowe jest tutaj wspłpraca lekarzy różnych specjalności. 

Polecane:

https://www.politykazdrowotna.com/57737,prof-a-witkowski-o-kardiologii-w-dobie-koronawirusa

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz