Co nowego w prawach pacjenta?

13 Listopada 2020, 11:49 inwalida senior

Do konsultacji społecznych został skierowany projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Chodzi o możliwość skuteczniejszego uzyskiwania i korzystania ze świadczeń zdrowotnych przez osoby niepełnosprawne lub starsze przebywające w domach opieki społecznej. W myśl nowych przepisów Rzecznik będzie mógł z własnej inicjatywy wszcząć postępowanie wyjaśniające ws. praw pacjenta - pensjonariusza takiego ośrodka.

Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o pomocy społecznej

Jak czytamy w uzasadnieniu, projektowane przepisy nie nakładają na wskazane jednostki obowiązku zapewnienia podopiecznym świadczeń zdrowotnych, a "mają jedynie na celu realizację postulatu szerokorozumianego zapewnienia dostępu do opieki zdrowotnej przez ustalenie i wdrożenie określonych rozwiązań w zakresie zabezpieczenia i wsparcia pacjentów niesamodzielnych w dostępie do przysługujących im świadczeń zdrowotnych".

 

Postępowania wyjaśniające RPP z własnej inicjatywy

W konsekwencji przyjętych rozwiązań Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sprawie indywidulanego pacjenta (art. 50-53 ustawy)i będzie mógł zając stanowisko w przedmiotowym zakresie.

"Uregulowanie nowego prawa pacjenta umożliwi Rzecznikowi, w szczególności wszczęcie postępowania wyjaśniającego z własnej inicjatywy (bez wniosku strony) – w trybie art. 50 ust. 3 ustawy. Prowadzone przez Rzecznika, z własnej inicjatywy, postępowanie wyjaśniające umożliwi wsparcie osób niesamodzielnych, które mają utrudnioną możliwość zgłaszania zastrzeżeń, a faktycznie mogą mieć ograniczoną możliwość realizacji przysługujących im uprawnień. W przypadku zidentyfikowania określonych nieprawidłowości Rzecznik Praw Pacjenta wyda zalecenia lub opinię co do załatwienia sprawy, których celem będzie wdrożenie właściwych zasad realizacji omawianego prawa pacjenta na przyszłość (art. 53 ust. 5 ustawy)" - wyjaśnia biuro wiceprezesa Rady Ministrów.

Ponadto zaproponowano, aby Rzecznik Praw Pacjenta o stwierdzonych nieprawidłowościach niezwłocznie informował wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia danej jednostki (art. 53 ust. 4a ustawy).

Jak podkreśla biuro wiceprezesa Rady Ministrów, obecnie brak jest instytucjonalnego instrumentu wsparcia dla osób, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie mogą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu a jednocześnie znajdują się pod opieką instytucji pomocy społecznej i istnieją zastrzeżenia w zakresie jakości tej opieki. Osoby te korzystają z długoterminowej instytucjonalnej opieki społecznej, jednakże nie zawsze mogą zgłosić problem ograniczonego dostępu do przysługujących im świadczeń zdrowotnych w związku z niedostatecznym sprawowaniem funkcji opiekuńczych przez personel tych jednostek pomocy społecznej. 

 

Sygnały od pensjonariuszy

Projekt powstał w wyniku napływających w ostatnim czasie do Rzecznika Praw Pacjenta sygnałów o ograniczonej możliwości korzystania przez pensjonariuszy jednostek zapewniających całodobową opiekę ze świadczeń zdrowotnych oraz dokonana przez Rzecznika analizy obowiązujących przepisów w tym zakresie i wniosku, że obecne regulacje są niewystarczające, w szczególności w zakresie sposobu w jaki regulują kwestie kontroli realizacji dostępu do świadczeń zdrowotnych.

Jak wskazano w uzasadnieniu, według stanu na koniec 2019 r. na terenie całego kraju działały 1837 zakłady stacjonarnej pomocy społecznej, które dysponowały 118 877 miejscami. Domy pomocy społecznie stanowiły 875 placówek, dysponujących 82 840 miejscami, w których przebywało 81 795 mieszkańców. Placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku w ramach działalności gospodarczej lub statutowej stanowiły 385 podmiotów, posiadających 14 594 miejsc, z czego 13 313 było zajętych przez mieszkańców tych placówek. W końcu 2019 r. spośród wszystkich dostępnych miejsc w zakładach stacjonarnych pomocy społecznej 69,7% przypadało na domy pomocy społecznej, zaś placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku w ramach działalności gospodarczej lub statutowej dysponowały 12,3%. Jednocześnie, analizując strukturę wiekową pensjonariuszy zakładów stacjonarnych, zwrócono uwagę, iż największą grupę mieszkańców zakładów stacjonarnych pomocy społecznej stanowiły osoby, które ukończyły 60 rok życia. Domy pomocy społecznej dysponowały 81,2 tys. miejsc (70,0% wszystkich miejsc w zakładach stacjonarnych pomocy społecznej). Najwięcej mieszkańców (22% wszystkich mieszkańców zakładów stacjonarnych pomocy społecznej) przebywało w placówkach dla osób w podeszłym wieku, niewiele mniej bo 21,2% w placówkach dla osób przewlekle psychicznie chorych, natomiast w placówkach dla osób przewlekle somatycznie chorych 19,4%). 

Analiza struktury wiekowej pensjonariuszy stacjonarnych zakładów opieki wskazuje, iż największą grupę mieszkańców zakładów stacjonarnych pomocy społecznej stanowiły osoby, które ukończyły 60. rok życia. Biuro wiceprezesa Rady Ministrów stwierdza, że "część pensjonariuszy nie była objęta podstawową opieką zdrowotną", a biorąc pod uwagę, iż większość świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej wymaga skierowania należy przypuszczać, iż również nie korzystali oni z konsultacji specjalistycznych. "Opiekę zdrowotną mogli uzyskać zatem tylko w sytuacjach nagłych, tj. w stanie zagrożenia życia lub zdrowia w systemie ratownictwa medycznego" - czytamy.  Wynika to m.in. z  danych dotyczących liczby wpisanych na listę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej mieszkańców domów pomocy społecznej.

 

Deklaracje do lekarza POZ

"Celem projektowanych zmian jest określenie obowiązku, po stronie jednostek zapewniających całodobową opiekę, w zakresie przestrzegania prawa pacjenta do zapewnienia pomocy w uzyskaniu świadczeń zdrowotnych. Prawo to obejmuje znacznie szerszy zakres tej pomocy, niż tylko pomoc w złożeniu deklaracji do lekarza POZ. Pomoc ta ma być kompleksowa, uwzględniająca indywidualne potrzeby danej osoby. Na przykład w zakresie kontaktu, w uzasadnionych przypadkach, za pośrednictwem pracownika jednostki zapewniającej całodobową opiekę, z podmiotem leczniczym lub w zakresie uzyskania świadczeń zdrowotnych w miejscu pobytu osoby, w tym organizacji warunków zapewniających poszanowanie intymności i godności tej osoby. W tym kontekście przede wszystkim należy wskazać, że zagrożone nieprawidłowościami w tym zakresie są również osoby już pozostające pod opieką lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (np. w dostępie do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej). Osobom tym bezsprzecznie należy zapewnić ochronę, do czego właśnie zmierza projekt"- wskazuje biuro wiceprezesa Rady Ministrów.

Źródło: RCL

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz