Na finansowanie innowacyjnych terapii będzie dodatkowe 530 mln zł

29 Grudnia 2020, 9:01

Pieniądze jakie zapewnia ustawa o Funduszu Medycznym na finansowanie leków w ramach Ratunkowego Dostępy do Technologii Lekowych, nie pochodzą z budżetu NFZ, ale z budżetu Państwa. Jest to m.in. szansa na finansowanie niektórych innowacyjnych terapii dla dzieci z chorobami rzadkimi - mówi Sławomir Gadomski, wiceminister zdrowia w wywiadzie dla Polityki Zdrowotnej.

Katarzyna Nowosielska: Miesiąc temu weszła w życie ustawa o Funduszu Medycznym. Przewiduje ona, że w 2020 roku na innowacyjne terapie lekowe czy na modernizację szpitali rząd przeznaczy 2 mld zł. W kolejnych latach ma to być 4 mld zł. Na co w tym roku zostały rozdysponowane pieniądze?

Sławomir Gadomski: W tym roku środki jeszcze nie zostały przekazane beneficjentom. W ramach Funduszu Medycznego zaczynają funkcjonować cztery subfundusze, m.in: infrastruktury strategicznej, modernizacji szpitali, rozwoju profilaktyki i innowacyjnych terapii. Przygotowujemy się do ogłoszenia konkursów na realizację zadań wynikających z subfunduszy. 

Pieniądze na modernizację szpitali, biorąc pod uwagę postępowania konkursowe, zostaną przekazane placówkom medycznym zapewne dopiero w połowie 2021 r. Natomiast pieniądze w ramach subfunduszu infrastruktury strategicznej trafią do podmiotów w 2022 r. 

Celujemy tu w inwestycje, które dotychczas w Polsce w ogóle nie były realizowane w tej skali, toteż umowy będziemy podpisywać pod koniec 2021 r. W przyszłym roku będziemy także ogłaszać konkursy na realizację zadań wynikających z założeń subfunduszu profilaktyki. Wydatkowanie pieniędzy nastąpi w III-IV kwartale 2021 r. 

A co z czwartym subfunduszem innowacyjnych terapii? Ten może być od razu realizowany.

Subfundusz lekowy i innowacyjnych terapii przewiduje nie tylko finansowanie terapii w ramach Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych (RDTL), ale także zniesienie limitów na leczenie dzieci u specjalistów i w szpitalach, finansowanie leczenia za granicą, a także finansowanie innowacyjnych terapii. 

To oznacza m.in.: że od 26 listopada, od kiedy weszła w życie ustawa o Funduszu Medycznym, placówki medyczne mogą przyjmować najmłodszych pacjentów bez ograniczeń. 

 A NFZ już płaci szpitalom i ambulatoriom za każdego pacjenta do 18 roku życia?

Wojewódzkie oddziały NFZ będą miały dodatkowe środki, co pozwoli na sfinansowanie nadwykonań z roku 2020 najpóźniej do połowy lutego 2021 r. Przygotowujemy się do wdrożenia finansowania innowacyjnych terapii. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) ma trzy miesiące na przygotowanie listy innowacyjnych terapii, które będziemy w ramach czwartego subfunduszu finansować. AOTMiT musi przeprowadzić przegląd wszystkich  innowacyjnych terapii jakie zostały zatwierdzone w Europie w ciągu ostatnich dwóch lat. 

Dodatkowo Agencja ma dziewięć miesięcy na przygotowanie wykazu terapii o wysokiej skuteczności klinicznej. Później decyzję w tej materii wyda Rada Funduszu,  minister zdrowia i  musi jeszcze zostać przeprowadzona procedura refundacyjna. Na podstawie tego przeglądu zbudowana zostanie strategia innowacyjna finansowana pośrednio. Te leki sfinansujemy przez maksymalnie dwa lata obok terapii refundowanych. Założymy rejestr kliniczny tych terapii. Po dwóch latach ich funkcjonowania  lista terapii finansowanych pośrednio wróci do AOTMiT w celu sprawdzenia jaki był efekt kliniczny dla terapii, aż wreszcie Agencja oceni czy warto je refundować w standardowym trybie.

To oznacza, że pieniądze na innowacyjne terapie będą do przekazania pod koniec 2021 r., ale środki z tego roku nie przepadną, przejdą na kolejny.

Na RDTL, zgodnie z zapisami ustawy o Funduszu Medycznym,  trafi do 3 proc. wartości rocznego budżetu na refundację NFZ. Czy zatem pieniądze na RDTL będą pochodzić z Funduszu Medycznego czy zostaną wydzielone z budżetu NFZ, czyli de facto ze składki zdrowotnej? 

To będą odrębne pieniądze. Ta pula środków nie obciąża budżetu NFZ. NFZ będzie je wyłącznie rozliczał. Tylko musieliśmy przyjąć jakiś ogranicznik, aby RDTL nie był nadużywany. 

Warto podkreślić, że 3 proc. to jest budżet całoroczny na Polskę. 

Kolejna zmiana w ustawie dotyczy już samego szpitala. Wojewódzkie oddziały NFZ będą przekazywały środki do szpitali uwzględniając wiele czynników, zaczynając od potrzeb pacjentów, poprzez wielkość szpitala, liczbę pacjentów dotychczas leczonych w ramach RDTL  Musieliśmy też znaleźć jakieś rozwiązanie co do tego kto nowy RDTL może realizować. Uznaliśmy, że głównie szpitale onkologiczne i leczące choroby rzadkie. Pieniądze mają trafić tam, gdzie pracują najlepsi klinicyści i wszelka standardowa ścieżka leczenia dla pacjenta została wyczerpana, a pozostaje już tylko podanie choremu terapii poza wskazaniami.

Trzeba też pamiętać, że RDTL przewiduje finansowanie terapii tylko w drodze wyjątku. Nie jest przyznawany w nieskończoność. Nie można cały czas finansować terapii poza wskazaniami,  bo w końcu lek powinien być poddany normalnemu trybowi refundacyjnemu. By tak się stało, firma farmaceutyczna powinna złożył wniosek o refundację leku. Ale fakt, że będziemy podawać pacjentowi lek w ramach RDTL, a minister zdrowia to sfinansuje będzie sygnałem dla firmy, że minister zdrowia chce ten lek refundować.

A jeśli firma nie złoży wniosku refundacyjnego, a szpital będzie nadal podawał pacjentowi lek i nagle trzeba będzie przerwać terapię?

Już dziś szpitale mają wiedzę o tym, jakie leki mają szansę na refundację. Lista wniosków o refundację terapii jest publiczna i dostępna w AOTMiT. 

Co jeśli szpital przekroczy na RDTL 3 proc. swojego budżetu lekowego i będzie się obawiał kontroli NFZ?

3 proc. to wartości rocznego budżetu na refundację NFZ, a nie szpitala. RDTL będzie podlegał kontroli tak jak inne procedury. Dajemy kredyt zaufania najlepszym jednostkom, ale muszą one się liczyć z tym, że w ramach procesów weryfikacji nastąpi jakaś ocena merytoryczna, ocena zasadności podania terapii, czy są opinie konsultanta wojewódzkiego. Upraszczamy tryb finasowania leków w ramach RDTL, bo jednak szpital na ich podanie nie będzie musiał mieć zgody ministra zdrowia, a wystarczy opinia konsultanta wojewódzkiego.

Poza tym zwiększa się budżet na RDTL właśnie po to, aby uniknąć sytuacji, że szpital przekroczy swój budżet lekowy. Przeznaczaliśmy dotychczas na niego w okresie od 2018 do września 2020 r. ponad 108 mln zł. Po zmianach będzie to ok. 132 mln zł na jeden rok. 

Czy nowy RDTL i finansowanie innowacyjnych terapii poprzez listę stworzoną przez AOTMiT to jest szansa dla dzieci dotkniętych chorobami rzadkimi, dla których są prowadzone zbiórki?

Jest to szansa, ale trzeba pamiętać, że część zbiórek w Polsce jest prowadzona dla terapii, które nie są efektywne i nie są uznane za najlepsze przez specjalistów. 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz