Co z dostępem do świadczeń po Brexicie i okresie przejściowym?

08 Stycznia 2021, 15:12 brexit unia europejska

Jak wygląda dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej po zakończeniu okresu przejściowego po Brexicie, m.in. na podstawie jakich dokumentów można potwierdzić prawo do świadczeń?

Ministerstwo zdrowia oraz NFZ opublikowały informacje dotyczące dostępu do świadczeń po Brexicie i okresie przejściowym.

Ubezpieczenie zdrowotne, karta EKUZ, inne dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń zdrowotnych – co dalej po 31 grudnia 2020 r.?

31 stycznia 2020 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (UK) opuściło Unię Europejską. Do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał jednak okres przejściowy, w którym utrzymane zostały wszystkich dotychczasowe przywileje i obowiązki wynikające ze stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Od 1 stycznia 2021 r. prawo do korzystania z opieki zdrowotnej przysługuje wyłącznie na zasadach uregulowanych w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (WA) oraz Umowie o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (TCA).

Kto zachował prawo do świadczeń opieki zdrowotnej?

Osoby, które są objęte umową WA, jeżeli przed końcem okresu przejściowego i w dniu zakończenia okresu przejściowego (31.12.2020) znajdowały się w sytuacji transgranicznej dotyczącej jednocześnie państwa członkowskiego UE i Zjednoczonego Królestwa (np. obywatel Polski mieszkający i ubezpieczony w UK: mieszkający w UK obywatel UK podlegający polskiemu ustawodawstwu/ubezpieczeniu zdrowotnemu: obywatel państwa trzeciego legalnie mieszkający w Polsce lecz zatrudniony w UK).

Również osoby objęte TCA, jeżeli wprawdzie nie znajdowały się w sytuacji transgranicznej ale legalnie mieszkają na terytorium państwa członkowskiego UE/EFTA lub na terytorium UK i podlegają ustawodawstwu państwa członkowskiego lub ustawodawstwu UK (osoba ubezpieczona w Polsce lub w UK). Umowa o współpracy obejmuje obywateli UE, obywateli UK oraz obywateli państw trzecich legalnie mieszkających w UK lub w państwie członkowskim (np. obywatel Polski mieszkający, pracujący i ubezpieczony w Polsce, obywatel UK podlegający ubezpieczeniu brytyjskiemu lub obywatel Australii mieszkający w Polsce i podlegający ustawodawstwu polskiemu/ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce).

Czym różnią się umowy?

Obie umowy zawierają postanowienia dotyczące koordynacji zabezpieczania społecznego pomiędzy UE oraz UK i będą stosowane równolegle. 

Co do zasady WA posiada szerszy zakres przedmiotowy. Na jej podstawie zachowuje się wszystkie prawa wynikające z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. wszystkie uprawnienia, które przysługiwały przed Brexitem. Na podstawie TCA przysługują zaś ściśle określone prawa wynikające z tej umowy; np. umowa handlowa nie będzie miała zastosowania do świadczeń rodzinnych, czy do usług medycznych wspomaganego rozrodu.

Uwaga! W niektórych sytuacjach może być konieczne ustalenie, która umowa dotyczy danej osoby i konieczne będzie przedstawienie dodatkowych dokumentów potwierdzających obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania, np. paszport, zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu na terytorium Polski, dokument potwierdzający status członka rodziny. W sytuacji niejednoznacznej sprawa będzie indywidualnie rozpatrzona przez oddział wojewódzki NFZ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania w Polsce lub wybrany oddział wojewódzki NFZ, jeśli pacjent jest ubezpieczony w Polsce ale mieszka w innym niż Polska państwie członkowskim UE/EFTA.  

 

Czy EKUZ nadal ważny w UK?

W trakcie pobytu tymczasowego na terenie Zjednoczonego Królestwa osoby posiadające EKUZ nadal będą mogły korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej w razie nagłego zachorowania, wypadku, zaostrzenia objawów choroby przewlekłej itp. na dotychczasowych zasadach. EKUZ należy okazać bezpośrednio brytyjskiemu świadczeniodawcy. 

Osoby posiadające brytyjskie karty EKUZ (ang. EHIC lub CRA EHIC) również  zachowują swoje uprawniania do korzystania z niezbędnego leczenia na terytorium Polski.

 

Co z leczeniem planowym?

Po 31 grudnia 2020 r. nadal można skorzystać z planowych świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Zjednoczonego Królestwa i Polski. Osoba uprawniona do świadczeń zdrowotnych w Polsce, czyli osoba ubezpieczona lub uprawniona na podstawie przepisów szczególnych, może złożyć w NFZ wniosek o wydanie dokumentu S2, potwierdzającego prawa do określonego rodzaju leczenia planowanego w Zjednoczonym Królestwie lub innym niż Polska państwie członkowskim UE/EFFTA. Jeżeli posiadasz dokument S2 wydany przez instytucję brytyjską okaż go bezpośrednio świadczeniodawcy.

Uwaga! W relacjach z UK nie obowiązują krajowe (polskie lub UK) przepisy implementujące dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. Oznacza to, że nie można skorzystać odpłatnie ze świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium UK/PL (tj. inaczej niż na podstawie EKUZ/EHIC, S2) i ubiegać się o zwrot uprzednio poniesionych kosztów odpowiednio w NFZ/NHS.

Dodatkowe informacje można uzyskać: w oddziałach wojewódzkich i delegaturach NFZ oraz w Ministerstwie Zdrowia RP.

Źródło: MZ/NFZ

 

 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz