Narodowy Program Zdrowia: jakie uwagi zgłaszają lekarze?

08 Stycznia 2021, 17:23 pismo dokument podpis

Jakie uwagi mają lekarze do projektu Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025? Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przyjęło stanowisko w tej sprawie.

PNRL w uwagach ogólnych wskazuje, że "trudno zgodzić się z zawartymi w uzasadnieniu do przedłożonego projektu stwierdzeniem, że sytuacja zdrowotna w Rzeczypospolitej Polskiej i jej uwarunkowania w okresie realizacji Narodowego Programu Zdrowia ulegały systematycznej poprawie".

Według samorządu lekarskiego jest wręcz przeciwnie, a "system opieki zdrowotnej w Polsce ulega dalszej zapaści, która uwidoczniła się bardzo wyraźnie w czasie pandemii COVID-19. Nie negując potrzeby tworzenia Narodowego Programu Zdrowia, w ocenie samorządu lekarskiego, bez istotnego podniesienia publicznych nakładów na opiekę zdrowotną nie uda się powstrzymać dalszego pogarszania się sytuacji zdrowotnej w naszym kraju".

Z kolei w uwagach szczegółowych PNRL również zgłosiła szereg uwag m.in. dotyczących sformułowania celów w programie.

Lekarze proponują też uzupełnienie wymienionych w projekcie celów operacyjnych o profilaktykę i leczenie schorzeń jamy ustnej poprzez m.in. dostosowanie wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu stomatologii do wymogów efektywnej opieki stomatologicznej, a także przegląd zasad realizacji umów i ich finansowania pod kątem zapewnienia stabilnej opieki stomatologicznej.

Uwagi dotyczą też zadania służącego realizacji celu operacyjnego Narodowego Programu Zdrowia, czyli promocji zdrowia psychicznego. 

Odpowiedzialność i finansowanie

Ponadto PNRL wskazuje na brak precyzyjnego przypisania odpowiedzialności konkretnym podmiotom za realizację danych zadań, co spowoduje rozmycie odpowiedzialności w razie braku osiągnięcia celów.

Samorząd lekarski ma także zastrzeżenia do trybu i wysokości finansowania zadań, a także wskazuje, że "niejasna jest relacja pomiędzy NPZ a zadaniami z zakresu zdrowia publicznego, o których mowa w ustawie, oraz uzasadnieniu do rozporządzenia. Nie wiadomo, czy podmioty realizujące te zadania ze środków własnych powinny kierować się założeniami Narodowego Programu Zdrowia, czy też mają pełną dowolność ich doboru". 

W konkluzjach PNRL wskazała, że:

  1. Zawartość proponowanego Narodowego Programu Zdrowia jest bardzo ograniczona, tak w odniesieniu do pojęcia „zdrowia publicznego” ogółem, w stosunku do definicji zdrowia publicznego zawartej w ustawie, a także dokumentów przytaczanych w Uzasadnieniu, jako fundamentu NPZ, jak: Zdrowie 21 – zdrowie dla wszystkich w XXI wieku. Także poszczególne edycje NPZ z lat 90-tych i na początku obecnego milenium były znacznie szersze i bardziej ambitne.
  2. Z punktu widzenia dotychczas uzyskanych efektów Narodowego Programu Zdrowia, w stosunku do poniesionych nakładów brakuje oceny narzędzi walidujących efektywność działań w poszczególnych obszarach. Budzi również wątpliwość, czy eliminacja w projekcie kolejnego Narodowego Programu Zdrowia tych zadań, które spotkały się z brakiem zainteresowania ze strony podmiotów realizujących NPZ, jest postępowaniem właściwym, w sytuacji gdy sam problem nie zostaje rozwiązany.
  3. Rozporządzenie ignoruje relacje pomiędzy NPZ a priorytetami dla regionalnej polityki zdrowotnej, o których mowa w art. 95c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pomimo, że takie powiązanie zostało wskazane w ustawie (np. art. 12 ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym). Tym samym zaprzepaszczona zostanie szansa na koordynację tych dwóch nurtów programowania w zakresie zdrowia.
  4. Rozporządzenie zaprzepaszcza okazję do szerszego zaangażowania w realizację zadań z zakresu zdrowia publicznego innych aniżeli Minister Zdrowia, ministerstw. Co prawda wymienione są one jako realizatorzy niektórych z zadań, jednak nie stawia się wobec tych ministerstw żadnych konkretnych oczekiwań ani nie definiuje celów, a jedynie wymienia jako realizatora niezbyt precyzyjnie zakreślonego zadania (np. „Zwiększanie skuteczności w przestrzeganiu prawa w zakresie produkcji, dystrybucji, sprzedaży, reklamy, promocji oraz spożywania napojów alkoholowych”).
  5. Działania NFZ w zakresie zdrowia publicznego zostały zarysowane bardzo ubogo (np. zapobieganie szkodliwemu spożywaniu alkoholu), pomimo tego, że NFZ posiada ogromne narzędzia w postaci kontraktowania POZ i programów profilaktyki zdrowotnej.
  6. Nie zaproponowano żadnych narzędzi koordynacji w odniesieniu do najważniejszego źródła finansowania programów, zdrowotnych, tj. programów samorządowych. Jednostki Samorządu Terytorialnego są co prawda wymieniane jako potencjalni realizatorzy niektórych zadań NPZ, ale jest to mało precyzyjne i niezobowiązujące. Nie stawia się przed samorządami żadnych oczekiwań, jeśli chodzi o realizację programów zdrowotnych finansowanych z ich środków własnych. Wskaźniki realizacji NPZ są obowiązkowe tylko na poziomie kraju, co powoduje, ze geograficzne nierówności w zdrowiu, do których ustawa się wielokrotnie odwołuje, nie zostaną ujawnione i a tym samym samorządy nie poczują się do odpowiedzialności by je redukować.
  7. Narodowy Program Zdrowia przez wiele lat był mało zauważalnym działaniem, pomimo płynących z wszech stron apeli o konieczność definiowania strategii i długoterminowych planów w obszarze zdrowia. Z obecnym brzmieniem NPZ nic w tej dziedzinie się nie poprawia, a jedynie można oczekiwać dalszego pomniejszania roli NPZ w wyznaczania kierunków polityki zdrowotnej w kraju.
Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz