Opieka farmaceutyczna coraz bliżej

02 Lutego 2021, 14:29 farmaceuta apteka senior

Wdrożenie opieki farmaceutycznej zaczyna nabierać tempa i wydaje się być już na wyciągnięcie ręki. Być może już w połowie roku część pacjentów w ramach pilotażu skorzysta z pierwszych usług w tym zakresie, m.in. z przeglądu lekowego, powtórzenia recepty bez konieczności wizyty u lekarza czy też nawet z prostych badań diagnostycznych.

Pod koniec ubiegłego roku przyjęta została ustawa o zawodzie farmaceuty, która usankcjonowała wdrożenie opieki farmaceutycznej w naszym kraju. Z kolei w resorcie zdrowia zakończył właśnie prace specjalny zespół ds. opieki farmaceutycznej. Efektem tych prac jest raport wskazujący w jakich obszarach opieka farmaceutyczna ma być wdrażana.

- Stworzyliśmy wytyczne dla Polski jeżeli chodzi o wdrożenie nowych usług farmaceutycznych. Generalnie zajmiemy się opieką farmaceutyczną w siedmiu obszarach - podkreśla dr n. farm. Piotr Merks, z Wydziału Medycznego Collegium Medicum UKSW w Warszawie, członek ministerialnego zespołu.

Pierwszy obszar to wprowadzenie powtarzalnej recepty, czyli nie będzie trzeba się ustawiać w kolejce do lekarza, ale część powtórek recept będzie realizowana na poziomie aptek przez farmaceutów. Druga usługa to przegląd lekowy, aby sprawdzić, czy leki nie "nakładają" się na siebie i czy  jest optymalnie wykorzystane to, co lekarz przepisał pacjentowi.

Trzeci element to usługi edukacji w przypadku nowych leków, które pacjent dostał po raz pierwszy. Następny obszar to wsparcie pacjenta w drobnych dolegliwościach, które nie wymagają skomplikowanej wizyty u lekarza - Pandemia pokazała, że farmaceuci bardzo dobrze poradzili sobie z drobnymi dolegliwościami, a teraz zostanie to usankcjonowane - podkreśla dr P.Merks.

Kolejny element to szczepienia. Na początku dyskusji o opiece farmaceutycznej głównie mówiło się o wykonywaniu w aptece szczepienia przeciwko grypie. W pandemii farmaceuci zyskali możliwość wykonywania szczepień przeciw COVID-19.

Szósty obszar to wykonywane w aptece przez farmaceutę proste badania diagnostyczne, a ostatnim elementem jest projekt profilaktyki chorób układu krążenia.

Co na początek?

Nie wszystkie elementy będą wdrażane w jednym czasie. Jako jedna z pierwszych ma wejść usługa powtarzania recepty, a także przegląd lekowy oraz doradzanie w drobnych dolegliwościach.

- Gotowy jest już pilotaż przeglądu lekowego, który mam nadzieję już niedługo zacznie się realizować - mówi dr P.Merks. Być może uda się wdrożyć go w życie jeszcze w pierwszej połowie tego roku. Jednak jak wiele innych dziedzin, tu wszystko uzależnione jest od sytuacji epidemicznej.

Konieczne będą też zmiany w systemach informatycznych tak, aby farmaceuta miał wgląd w Internetowe Konto Pacjenta i listę leków, które danemu pacjentowi przepisali różni lekarze.

Kto za to zapłaci?

Usługi w ramach opieki farmaceutycznej mają być finansowane jako świadczenia z Narodowego Funduszu Zdrowia. Niezbędne będą tu więc zmiany w w koszyku świadczeń i włączenie opieki farmaceutycznej do świadczeń finansowanych z publicznych środków. Ponadto AOTMiT musi przygotować wycenę konkretnych usług, do czego podstawą będą pilotaże, które pozwolą pokazać realne koszty.

Niewykluczone, że w ramach opieki farmaceutycznej część usług będzie dostępna komercyjnie. Jeżeli jakaś usługa nie wejdzie do koszyka świadczeń, a pacjent będzie chciał z niej skorzystać w ramach opieki farmaceutycznej, wówczas będzie mógł zapłacić za nią z własnej kieszeni.

Doświadczenia innych krajów pokazują, że cześć pacjentów chętnie korzysta komercyjnie np. z wykonywania szczepień nieobowiązkowych w aptece, ponieważ nie muszą umawiać się i czekać w kolejkach na wizytę u lekarza.- Komercyjne usługi farmaceutyczne bardzo dobrze funkcjonują w Anglii, Stanach, w Kanadzie - wylicza dr P. Merks. Zastrzega, że te rozwiązania wymagałyby przygotowania, bo takie usługi komercyjne musiałyby spełniać określone standardy wypracowane przez specjalistów.

Farmaceuta zaszczepi nie tylko przeciw COVID

Jednym z obszarów, który wzbudzał trochę kontrowersji jest wykonywanie szczepień w ramach opieki farmaceutycznej. Tu również pandemia nie pozostała bez wpływu. Farmaceuci bowiem zyskali niedawno możliwość wykonywania szczepień przeciwko koronawirusowi. Na razie resort zdrowia zbiera informacje o tym, ilu farmaceutów deklaruje taką chęć, a jednocześnie przygotowuje szkolenia, które będą warunkiem uprawniającym do realizacji szczepień.

Jak ocenia wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Michał Byliniak farmaceuci są gotowi do tego, aby wykonywać szczepienia, a zainteresowanie szkoleniami jest bardzo duże mimo ograniczonej informacji na temat szczegółów. - Jesteśmy na początku nowej drogi i jest to nowe otwarcie dla naszego zawodu i wydaje się, że trafiamy w potrzebę - wskazuje M. Byliniak. Według niego, wykonywanie szczepień przeciw COVID jest dobrym wstępem do wykonywania szczepień przeciwko grypie w ramach opieki farmaceutycznej, ponieważ formuła podania szczepionki p/COVID jest bardziej skomplikowana niż większości innych szczepień, które są już w gotowych ampułkostrzykawkach. 

O ile szczepienia p/COVID wykonywane będą w punktach szczepiennych lub w domu pacjenta w ramach zespołów wyjazdowych, to pojawiają się też pytania o to, gdzie miałyby być wykonywane przez farmaceutów inne szczepienia realizowane w ramach opieki farmaceutycznej.

Nie każda apteka spełni wymagania do wykonywania szczepień

Według resortu zdrowia, aby szczepienia mogły być wykonywane przez farmaceutów w aptekach, jest najpierw kilka warunków do spełnienia. - Prowadzenie szczepień w aptekach przez farmaceutów będzie możliwe dopiero po wprowadzeniu zmian prawno-organizacyjnych – wskazał kilka dni temu Łukasz Szmulski, p.o. dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji MZ w odpowiedzi na pismo Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.

Jak wynika z odpowiedzi MZ, szczepienia będą wykonywane tylko w tych aptekach, które spełnią określone wymagania lokalowe, techniczne i kadrowe.

"Wszystkie świadczenia opieki farmaceutycznej, w tym szczepień, powinny odbywać się w atmosferze zapewniającej prywatność i umożliwiającej respektowanie praw pacjenta. Aktualnie pacjenci nie mają dostępu do pomieszczeń apteki innych niż izba ekspedycyjna. Świadczenie opieki farmaceutycznej w tym zakresie wymagać będzie takich zmian, aby pacjent mógł wejść do dedykowanego pomieszczenia apteki, przestrzennie oddzielonego od obszarów dostępnych publicznie i od personelu apteki, który nie świadczy w tym samym czasie usług opieki farmaceutycznej na rzecz innego pacjenta" – podkreślił Ł.Szmulski w piśmie.

Jak dodał, obecnie apteki nie mają pomieszczeń konsultacyjno-zabiegowych, a pomieszczenie, w którym miałyby odbywać się szczepienia, powinno być wyposażone w stosowny sprzęt, jak również m.in. w pojemniki na odpady niemedyczne czy leżankę. Zwrócił też uwagę, że szczepić mogliby tylko farmaceuci z dodatkowymi kwalifikacjami (certyfikat szczepień). Niezbędne są też zmiany legislacyjne dotyczące m.in. sposobu dokumentowania wykonanych szczepień, uprawnień do kwalifikacji do szczepień czy wymogu ubezpieczeń farmaceutów.

"Reasumując, systemowe wdrożenie usług opieki farmaceutycznej, w tym prowadzenia szczepień przez farmaceutów w aptekach, wymagać będzie wcześniej wprowadzenia szeregu całkowicie nowych przepisów określających prawne, organizacyjne i ekonomiczne podstawy wprowadzenia i funkcjonowania tej usługi w systemie opieki zdrowotnej w tym szczegółowych zasad i warunków ich stosowania. Decyzja o rodzaju usług, jakie będą sprawowane w ramach opieki farmaceutycznej w aptekach, powinien zadecydować przeprowadzony pilotaż, podczas którego farmaceuci będą również wykonywać szczepienia" – wskazał dyrektor Ł. Szmulski.

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz