Ratunkowe terapie pod znakiem zapytania

22 Lutego 2021, 12:23 rak nowotwór chemioterapia onkologia pacjent

Z roku na rok wzrastała liczba zgód i pieniędzy wydawanych przez ministra zdrowia na finansowanie pacjentom ratunkowych terapii. Prawnicy alarmują jednak, że nowe przepisy dotyczące funkcjonowania tego mechanizmu, zahamują  wzrostowy trend.

Od 2017 funkcjonuje w Polsce Ratunkowy Dostęp do Technologii Lekowych. Specjalna ścieżka finansowania leków przez rząd gdy zawodzą terapie dostępne w refundowanych programach lekowych. Od 2017 r. szpitale mogły składać wnioski do ministra zdrowia o pieniądze na lek refundowany za granicą, ale nie w Polsce. Korzystali z tego głównie pacjenci onkologiczni, albo z chorobami rzadkimi

 Rosła liczba zgód

Z roku na rok wzrastała ilość zgód jakie minister zdrowia wydawał  pacjentom na finansowanie leków w ramach (RDTL). W latach 2018 – 2020 Minister Zdrowia wydał łącznie 5 876 zgód na uruchomienie tej procedury na kwotę około 284 mln zł. Jak informuje Politykę Zdrowotną, Ministerstwo Zdrowia, podział tych środków na poszczególne lata wygląda następująco:

  • 2018 r. – 432 zgody na kwotę około 34 mln zł;
  • 2019 r. – 1 647 zgód na kwotę około 75 mln zł;
  • 2020 r. – 3797 zgód na kwotę około 175 mln zł.

 -Onkologia jest atrakcyjnie finansowana. I widać na przestrzeni ostatnich lat, że w naszym szpitalu finansowanie RDTL wzrastało- wskazuje Dariusz Kostrzewa, prezes podmiotu leczniczego Copernicus na Pomorzu, który ma w swoich strukturach duży szpital onkologiczny

Bez zgody ministra zdrowia

Niemniej jednak, wielu klinicystów narzekało, że wnioski o zgodę do RDTL składane do ministra zdrowia są skomplikowane. Lekarze wskazywali także, że to niedopuszczalne aby urząd z Warszawy decydował o tym czy pacjent ma prawo do ratowania swego życia i zdrowia. Toteż w powstałej w 2020 r. z inicjatywy prezydenta ustawie o Funduszu Medycznym, zmienione zostały zasady przyznawania RDTL. Obowiązujące od końca 2020 r. nowe przepisy zmieniły jednocześnie ustawę refundacyjną, wskazując, że szpital nie musi już uzyskiwać zgody na finansowanie RDTL od ministra zdrowia. Wystarczy, że innowacyjną terapię dla pacjenta pozytywnie zaopiniuje konsultant krajowy lub wojewódzki. NFZ powinien wówczas sfinansować terapię. -To miało być ułatwienie. Ale lekarz składający wniosek o opinię do konsultanta musi wypełnić skomplikowany i rozbudowany dokument. Tak samo szpital musi powiadomić o tym NFZ i toteż się odbywa za pomocą mocno sformalizowanego dokumentu- wskazuje Rafał Janiszewski, prowadzący kancelarię doradczą dla szpitali. 

Ale Sławomir Gadomski, wiceminister zdrowia przekonywał w rozmowie z Polityką Zdrowotną, że RDTL musi podlegać kontroli tak jak inne procedury. -Dajemy kredyt zaufania najlepszym jednostkom, ale muszą one się liczyć z tym, że w ramach procesów weryfikacji nastąpi jakaś ocena merytoryczna, ocena zasadności podania terapii, czy są opinie konsultanta wojewódzkiego-podkreślał wiceminister.

Ograniczenie budżetowe w finansowaniu

Co więcej, ustawa o Funduszu Medycznym zmieniła też zasady finansowania RDTL. NFZ może wydać na niego nie więcej niż 3 proc. to wartości rocznego budżetu na refundację NFZ. -Nie są to pieniądze pochodzące z budżetu NFZ na refundacje, tylko z innego źródła- zaznaczał wiceminister Gadomski w grudniowej rozmowie z Polityką Zdrowotną. Podkreślał jednocześnie, że od 2018 do września 2020 r.  rząd wydał ponad 108 mln zł na RDTL. Po zmianach będzie to ok. 132 mln zł na jeden rok.Tyle, że z ostatnich, wyżej przytoczonych danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że w samym 2020 r. na ratunkowe technologie poszło 175 mln zł

 Dlatego niektórzy jednak prawnicy uważają, że ograniczenie budżetowe co do finansowania RDTL ograniczy finalnie dostęp do niego

-Szpitale jak na razie leczą tylko w ramach kontynuacji terapii rozpoczętych jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów. Mam informację z placówek medycznych, iż nie  włączają nowych pacjentów. Nie wiedzą kiedy wyczerpie się 3 proc. budżetu NFZ na RDTL i czy on im w ogóle zapłaci za podanie pacjentowi innowacyjnych terapii- wskazuje Paulina Kieszkowska-Knapik, adwokat z kancelarii Kieszkowska Rutkowska Kolasiński. 

Szpitale dopiero rozpoczynają nową procedurę

Prof. Adam Maciejczyk, szef Dolnośląskiego Centrum Onkologii uważa, że nowe zasady RDTL mobilizują na pewno szpitale do większej uważności- Możemy na terapie ratunkowe dostać nie więcej niż 3 proc. naszego budżetu na programy lekowe i chemoterapię. Powinniśmy rozważnie dysponować środkami, ale uważam, że zamiany poszły w dobrym kierunku, gdyż trzeba było uporządkować procedurę RDTL- podkreśla prof. Maciejczyk.

Z kolei Dariusz Kostrzewa przekonuje, że na ocenę jest nieco za wcześnie bo nowe przepisy funkcjonują zaledwie dwa miesiące- Na razie faktycznie kontynuujemy leczenie dotychczasowych pacjentów w ramach RDTL, ale dziś  wystąpiliśmy do konsultanta wojewódzkiego o opinię co do finansowania RDTL dla dwóch nowych- wskazuje Dariusz Kostrzewa. 

Także prof. Katarzyna Kotulska- Jóźwiak z Kliniki Neurologii i Epileptologii Instytutu Pomnik -Centrum Zdrowia Dziecka wskazuje, że właśnie wystąpiła o opinię do konsultanta krajowego o kontynuację dla pacjenta terapii w ramach RDTL- Najwięcej z RDTL korzysta onkologia, ale i u nas nie było problemu z uzyskaniem wcześniej zgody od ministra zdrowia- wskazuje prof. Kotulska- Jóźwiak. 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz