COVID-19: Są wytyczne dot. organizacji punktów szczepień drive-thru

14 Kwietnia 2021, 10:15 szczepienie

Podstawowe wymogi bezpieczeństwa oraz sposób organizacji szczepień w punktach realizujących szczepienia przeciwko Covid-19 w formule drive-thru (DT) - określono w wytycznych dotyczących organizacji tych punktów opublikowanych na stronie resortu zdrowia.

Jak informuje MZ, wytyczne dotyczące organizacji punktów drive-thru zostały opracowane przez zespół KPRM, MZ, NFZ, GIS i CeZ. Podstawowe wymogi bezpieczeństwa zostały sporządzone przez Ministerstwo Zdrowia i Główny Inspektorat Sanitarny.

Podmioty tworzące punkty drive-thru

Wytyczne dedykowane są dla podmiotów zainteresowanych tworzeniem punktów DT:

 obecne populacyjne punkty szczepień, które chcą otworzyć dodatkowy punkt w formie DT,
● nowo tworzone Punkty Szczepień Powszechnych,
● ewentualnie inne podmioty przy współpracy z PWDL uczestniczącym w NPS (lub nowym PWDL w systemie szczepień).

Każdy punkt DT powinien operować we współpracy z istniejącym punktem szczepień - prowadzonym przez podmiot wykonujący działalność leczniczą (PWDL). PWDL odpowiada za następujące czynności:
● zamówienia szczepionek w SDS: współpracujący PWDL poinformuje RARS o wzroście potencjału szczepień w związku z dodaniem punktu DT (RARS odpowiednio podwyższy wystawiane oferty),
● odbiór i przechowywanie szczepionek dedykowanych dla punktów DT (opcjonalnie),
● pomoc punktowi DT w zapisywaniu pacjentów (e-Rejestracja) i wypełnianiu e-kart szczepień (opcjonalnie),
● rozliczenie wykonanych szczepień z NFZ.

Podmiot organizujący punkt DT odpowiada za:
● wybór i przygotowanie odpowiedniego miejsca spełniającego minimalne wymogi sanitarne oraz umożliwiającego sprawne przeprowadzenie szczepień,
● zapewnienie i przygotowanie kadry obsługującej szczepienia,
● zarządzanie zapisami pacjentów,
● zapewnienie bezpieczeństwa i sprawności wykonywanych szczepień,
● zapewnienie środków ochrony osobistej dla kadry medycznej.

Zgodę na otwarcie punktu DT wydaje NFZ po zweryfikowaniu spełnienia wymogów formalnych, analizie zapotrzebowania na dodatkowy punkt szczepień w danej okolicy oraz wizytacji przed rozpoczęciem szczepień (włączając weryfikację odpowiedniego oznaczenia punktu szczepień).

Sposób organizacji punktów drive-thru

W punktach DT muszą być zachowane podstawowe zasady bezpieczeństwa obowiązujące w związku z epidemią Covid-19 (osłona ust i nosa, odpowiednie odstępy między pacjentami, członkami personelu medycznego i pracownikami administracyjnymi).

Przy tworzeniu punktów DT powinny zostać uwzględnione następujące czynniki:
● natężenie ruchu, łatwość w dotarciu do punktu szczepień,
● warunki pogodowe (m.in. kierunek i natężenie wiatru, nasłonecznienie),
● dopasowanie liczby zapisanych pacjentów do dostępnych miejsc parkingowych i dróg wewnętrznych dla pojazdów.

Oznaczenie punktów drive-thru

DT muszą być oznaczone tak jak punkty szczepień populacyjnych w celu zapewnienia jednolitych standardów w każdym punkcie szczepień. Wykorzystanie odpowiednich oznaczeń jest jednym z niezbędnych warunków włączenia DT do Narodowego Programu Szczepień. Wzory oznaczenia i materiały można znaleźć pod linkiem: https://www.gov.pl/web/szczepimysie/materialy-informacyjne-dla-szpitali-i-pacjentow-dotyczace-szczepien-przeciw-covid-19

Kto może zaszczepić się w punkcie DT

Punkty DT dedykowane są wyłącznie osobom przyjeżdżającym pojazdem dopuszczonym do ruchu drogowego (włączając motocykl).

Wymogi / wytyczne dot. pacjentów

● przed udaniem się do punktu DT na szczepienie pacjenci powinni wydrukować i wypełnić kwestionariusz wstępnego wywiadu przed szczepieniem,
● szczepieni pacjenci i osoby towarzyszące muszą mieć osłonięte maseczką usta i nos,
● zakaz posiadania zwierząt w pojazdach,
● zalecenie: przybycie do punktu DT nie wcześniej niż 10 min przed planowaną godziną szczepienia,
● zaszczepieni kierowcy pojazdów powinni odczekać minimum 20 min. po szczepieniu na wyznaczonym parkingu poszczepiennym znajdującym się w pobliżu stanowiska szczepień.

Podczas kwalifikacji i wykonywania szczepienia pacjenci co do zasady znajdują się w swoim samochodzie. W wyjątkowych sytuacjach punkt DT powinien umożliwić szczepienie poza pojazdem - np. na miejscu siedzącym.

Organizacja punktów DT - podstawowe wymogi

Punkty DT powinny być zlokalizowane w miejscach z odpowiednio dużą powierzchnią na parkingi dla pojazdów, tak żeby każdemu pacjentowi zapewnić swobodne warunki do przemieszczania się i parkowania na poszczególnych etapach procesu szczepienia. Organizacja ruchu w obrębie punktów DT powinna być jednokierunkowa.

Liczba przygotowanych miejsc parkingowych i zaplanowanych terminów w kalendarzu musi uwzględniać zakładane tempo szczepienia pacjentów oraz zalecany czas oczekiwania na parkingu poszczepiennym - minimum 20 min. w przypadku kierowców.

Przykładowo, punkt DT zakładający szczepienie pacjentów z 4 samochodów przez 20 minut na jednym stanowisku szczepień, potrzebuje:
● minimum 4 miejsc na parkingu poszczepiennym na 1 stanowisko szczepień,
● minimum 6 miejsc na pojazdy czekające w kolejce przed stanowiskiem szczepień.

Podstawowe elementy punktu DT:
● wydzielone miejsca na pojazdy z osobami oczekującymi w kolejce,
● wydzielone stanowiska szczepień, czyli miejsca na pojazdy ze szczepionymi pacjentami,
● wydzielone miejsca parkingowe pozwalające na postój pacjentom przez co najmniej 15 minut po szczepieniu (minimum 20 min. gdy szczepiony jest kierowca pojazdu),
● wydzielona przestrzeń (pomieszczenie / kontener / namiot) przeznaczona do udzielenia pierwszej pomocy (włączając pomoc w przypadku wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych),
● wydzielona przestrzeń (pomieszczenie / kontener / namiot) przeznaczona dla obsługi administracyjnej,
● toalety dla pacjentów i personelu z umywalką w pobliżu punktu DT.
● rekomendowane jest zapewnienie wydzielonej strefy socjalnej dla pracowników punktu DT.

Stanowiska szczepień

Badanie kwalifikacyjne i szczepienie wykonywane są w tym samym miejscu - na tzw. stanowisku szczepień. Na stanowisku szczepień muszą być zapewnione wymagane warunki bezpieczeństwa (szczegółowe wymogi sanitarne dot. punktów DT znajdują się w części Minimalne wymogi Głównego Inspektora Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia). Punkty DT powinny przygotować odpowiednie rozwiązania aby ochronić osoby szczepione przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które znacząco utrudniają wykonywanie szczepień lub zwiększają ryzyko z nim związane.

Kadra obsługująca punkt DT

Punkt DT powinien zapewnić odpowiednie osoby do obsługi i szczepienia pacjentów:
● osoby z uprawnieniami do kwalifikowania i wykonywania szczepień,
● osoby wykonujące czynności administracyjne (m.in. wypełnianie e-kart szczepień, porządkowanie kwestionariuszy wstępnego wywiadu przed szczepieniem i innych wymaganych dokumentów),
● osoby porządkujące ruch pojazdów na terenie punktu DT,
● osoby nadzorujące stan pacjentów na parkingu poszczepiennym,
● opcjonalnie: karetka pogotowia.

Kto może przeprowadzać badania kwalifikacyjne i szczepienia ochronne przeciwko COVID-19

Uprawnione do kwalifikowania są osoby wykonujące zawód: lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, felczera, ratownika medycznego, higienistki szkolnej, fizjoterapeuty, farmaceuty, diagnosty laboratoryjnego oraz osoby, które kształcą się: na piątym lub szóstym roku studiów na kierunku lekarskim albo na trzecim roku studiów I stopnia na kierunku pielęgniarstwo.

Uprawnieni do przeprowadzania szczepień są: lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki, położne, felczerzy, ratownicy medyczni, fizjoterapeuci, farmaceuci, higienistki szkolne i diagności laboratoryjni.

Osoby wykonujące niektóre z w/w zawodów powinny uzyskać dokument potwierdzający posiadanie umiejętności kwalifikowania i/lub wykonywania szczepień. Szczegółowe wymogi opisane są w Rozporządzeniu (szczegóły poniżej); informacje o kursach uprawniających do kwalifikowania i wykonywania szczepień przeciwko Covid-19 znajdują się m.in. na stronie internetowej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2021 r. w sprawie kwalifikacji osób przeprowadzających badania kwalifikacyjne i szczepienia ochronne przeciwko COVID-19.

Zespoły szczepiące

Szczepienia w nowych punktach będą przeprowadzane przez zespoły szczepiące, w skład jednego zespołu wchodzą 1-4 osoby:
● 1-2 osoby kwalifikujące i wykonujące szczepienia (kwalifikacja i szczepienie mogą być wykonywane przez tę samą osobę),
● 0-2 osoby w administracji.

Jeden zespół powinien być w stanie wykonać średnio min. 100 szczepień dziennie.

W każdym punkcie szczepień musi być dostępna osoba z doświadczeniem w udzielaniu pierwszej pomocy: lekarz lub ratownik medyczny – co najmniej jeden lekarz lub ratownik medyczny na 4 zespoły szczepiące.

Przykładowy proces szczepienia pacjentów

● pacjenci powinni mieć już wypełniony kwestionariusz wywiadu wstępnego przed szczepieniem,
● po uzyskaniu zgody do wjazdu na teren punktu DT, pacjent ustawia się w kolejce samochodów do wskazanego stanowiska szczepień,
● po odpowiedniej sygnalizacji pacjent podjeżdża na stanowisko szczepień, zatrzymując się przy osobie kwalifikującej i wykonującej szczepienie,
● na stanowisku szczepień pacjent zostaje zakwalifikowany do szczepienia i zaszczepiony w pojeździe (w wyjątkowych sytuacjach możliwe będzie podanie szczepionki poza pojazdem),
● po zaszczepieniu pacjent odjeżdża na parking “poszczepienny”, kierowca powinien czekać minimum 20 min. przed opuszczeniem punktu DT,
● po odczekaniu wymaganego czasu, pacjent opuszcza teren punktu DT.

Minimalne wymogi Głównego Inspektora Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia

Niezbędne wyposażenie punktów szczepień

● sprzęt biurowy (dla administracji): stolik, krzesła, szafka/pudełko na dokumentację medyczną, telefon, sprzęt komputerowy (laptop, drukarka, dostęp do Internetu),
● szafka/stolik na artykuły sanitarne i inne materiały medyczne,
● stolik/taca do przygotowania szczepionki,
● zestaw do udzielania pierwszej pomocy lekarskiej, w tym zestaw przeciwwstrząsowy (zestawy do przetaczania płynów infuzyjnych),
● aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi, stetoskop, termometr,
● środki do odkażania i dezynfekcji,
● środki do dezynfekcji powierzchni dotykowych,
● lodówka/ urządzenie chłodnicze (niezbędne urządzenia do przechowania szczepionek we właściwych warunkach).

Dodatkowo w punktach DT konieczne jest zapewnienie:

● co najmniej jednej umywalki z baterią z ciepłą i zimną wodą oraz dozownika z mydłem w płynie/ szybkiej i łatwej możliwości umycia rąk ciepłą wodą z mydłem,
● dozownika/ dozowników ze środkiem dezynfekcyjnym,
● pojemnika z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnika na zużyte ręczniki,
● toalety dla personelu i pacjentów w miejscu/ w pobliżu miejsca udzielania świadczenia,
● pojemników na odpady medyczne (szczegóły w tabeli poniżej),
● zabezpieczenia odpadów medycznych i ich odbiór oraz utylizację przez podmiot realizujący szczepienia.

Odpady o ostrych końcach i krawędziach Sposób postępowania

- Igły bezpośrednio po szczepieniu lub podaniu leków w iniekcji.

- Ampułki i fiolki po zużytych szczepionkach

- Ampułkostrzykawki

Wrzuca się do plastikowego sztywnego, odpornego na przekłucie lub przeciecie, pojemnika jednorazowego użycia

Inne odpady medyczne

Sposób postępowania

- Fiolki z gumowymi korkami po zużytych szczepionkach

- Strzykawki jednorazowego użytku (bez igieł)

- Szpatułki jednorazowego użytku

- Materiały opatrunkowe (gaziki, gaza, lignina, wata) zużyte w związku ze szczepieniem, udzielaniem pierwszej pomocy po dezynfekcji powierzchni dotykowych

Wrzuca się do pojemnika wyłozonego workiem jednorazowego użycia z folii polietylenowej koloru czerwonego

Przechowywanie i transport szczepionek

● Szczepionki przechowuje się wg zaleceń producentów dotyczących zarówno transportu, jak i przechowywania produktów immunologicznych, w tym również szczepionek, zapewniając temperaturę w przedziale od +2°C do +8°C jako warunek zachowania ich trwałości oraz skuteczności (jeśli produkt wymaga innych temperatur to muszą być zapewnione warunki przechowania zgodnie z CHPL).

● Szczepionki są transportowane i przechowywane z zachowaniem łańcucha chłodniczego, który oznacza środki techniczne i rozwiązania organizacyjne służące utrzymaniu oraz monitorowaniu, zgodnych z zaleceniami wytwórcy warunków przechowywania, transportu i dystrybucji produktów immunologicznych w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, w celu zachowania ich trwałości i zapobieżenia zmniejszeniu ich skuteczności.

Dokumentacja medyczna

● Dokumentacja medyczna przechowywana w sposób zapewniający zachowanie poufności wrażliwych danych osobowych (ważne z uwagi na m. in. potwierdzenie przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, ew. przeprowadzenia konsultacji i badań dodatkowych w celu kwalifikacji ustalenia istnienia przeciwwskazań do szczepienia lub wskazań do czasowego odroczenia przeprowadzania szczepienia, zaszczepienia z odnotowaniem rodzaju i numeru seryjnego szczepionki, odtworzenie informacji na wypadek wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego),

● Dokumentacja medyczna zewnętrzna - po przeprowadzonym szczepieniu osobie szczepionej wydawane jest zaświadczenie o przeprowadzonym szczepieniu ochronnym.

Zgłaszanie NOP

Lekarz lub felczer zgłasza do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (w ciągu 24 godzin licząc od podejrzenia lub rozpoznania wystąpienia NOP):

● za pośrednictwem aplikacji gabinet.gov.pl,

● wyłącznie w przypadku niemożności zgłaszania NOP za pośrednictwem ww. aplikacji, na Karcie zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP), tj. według dotychczasowych sposobów zgłaszania NOP jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2021 roku.

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz