Medycy boją się spraw sądowych z pacjentami

25 Czerwca 2021, 12:42 Lekarze

Pacjent, który uzyska odszkodowanie za niepożądany odczyn poszczepienny z Funduszu Kompensacyjnego lub rodzina za zgon bliskiego i tak będą mogli dochodzić kolejnego odszkodowania przed sądem. Lekarze przeprowadzający szkolenia obawiają się, że będą pozywani.

Rząd w bieżącym tygodniu nie przyjął noweli ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw, która miałaby wprowadzić Fundusz Kompensacyjny. Czyli mechanizmu, dzięki któremu pacjenci borykający się z poważnym niepożądanym odczynem poszczepiennym (NOP) lub zmarli po przyjęciu szczepionki przeciwko COVID-19 mieliby otrzymywać odszkodowania w ramach szybkiej ścieżki.  Od 100 do 300 tys. zł w zależności od przypadku. Miałby je przyznawać Rzecznik Praw Pacjenta i finansować z Funduszu Kompensacyjnego, na który złożą się firmy farmaceutyczne. 

Dwutorowa ścieżka odszkodowań

Rząd przewiduje tu nieco inny mechanizm niż funkcjonujący przy tego typu odszkodowaniach. Otóż w Polsce od 2011 r. działają wojewódzkie komisje ds. orzekania o błędach medycznych. W założeniu miałaby być to szybka ścieżka do uzyskiwania odszkodowania dla pacjenta, którego zdrowie zostało zniszczone przez błąd medyczny w szpitalu. Albo dla bliskich zmarłego z powodu błędu szpitalnego. Tyle, że w tym wypadku, jeśli komisja orzeknie, że doszło do zdarzenia medycznego z winy szpitalników, placówka medyczna oferuje odszkodowanie a pacjent je przyjmie- to już wówczas nie może iść do sądu cywilnego. Nie ma prawa złożyć pozwu o wyższe odszkodowanie od szpitala. Inna sprawa jest taka, że pacjenci często nie chcą przyjmować tych rekompensat pochodzących ze ścieżki wojewódzkich komicji, gdyż w ich ocenie są za niskie i idą do sądu. Ale mają tylko jedną opcję. 

Tymczasem, z projektu noweli ustawy o Funduszu Kompensacyjnym wynika, że nawet jeśli pacjent przyjmie odszkodowanie przyznane przez RPP, to i tak nic nie będzie stało na przeszkodzie aby poszedł po kolejne do sądu cywilnego. 

Potrzebna waloryzacja odszkodowań

Izba Gospodarcza „Farmacja Polska” w trakcie konsultacji społecznych wskazała, że zapewne pacjenci będą szukali możliwości dochodzenia odszkodowania także w sadzie, gdyż projekt zapisów dotyczących górnej granicy odszkodowania jest niedoskonały. Izba zwraca uwagę na to, że zaproponowane wysokości świadczeń kompensacyjnych nie ulegają waloryzacji, zaś wysokość opłat za złożenie wniosku ulega corocznemu zwiększeniu. Wniosła zatem o wprowadzenie delegacji ustawowej oraz uregulowanie wysokości świadczeń kompensacyjnych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

 Izba Gospodarcza zwróciła też uwagę, że według projektu ustawy, w przypadku zakwestionowania decyzji Rzecznika Praw Pacjenta, właściwy do oceny prawidłowości ustalenia odszkodowania za sąd administracyjny. 

„Wnosimy, by ten zakres należał do sądów powszechnych (cywilnych). Byłoby to rozwiązanie spójne z zakresem kompetencyjnym sądów powszechnych, orzekających w sprawie ubezpieczeń społecznych, w tym w obszarach takich jak orzekanie o niepełnosprawności, świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie choroby, wypadku itp.”-napisali przedstawiciele Izby. Jednak urzędnicy z Ministerstwa Zdrowia odpowiedzieli, że RPP jest organem i odwołanie od jego decyzji będzie przysługiwało pacjentowi do sądu powszechnego. 

Lekarze boją się pozwów

Możliwości skorzystania z drogi sądowej i pozwów w sądach cywilnych obawiają się też lekarze rodzinni. Porozumienie Zielonogórskie w trakcie konsultacji społecznych wskazało, że nic nie będzie stało na przeszkodzie, żeby pacjent skarżył podmiot, w którym dostał szczepionkę. Choćby po to aby uzyskać wyższe odszkodowanie. 

„Będzie to miało miejsce nadal w sytuacjach, w których opiniowany projekt nie przewiduje odszkodowań, np. działania inne niż określone w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, hospitalizacja niespełniająca wymogów odszkodowawczych itp.W związku z tym należy rozszerzyć działanie świadczenia kompensacyjnego na wszystkie działania niepożądane oraz wprowadzić zasadę, że jest to jedyna droga odszkodowawcza w przypadku szczepień. Należy wprowadzić zasadę, że nie można wszczynać postępowań w innym trybie, jeżeli można uzyskać odszkodowanie w trybie tej nowelizacji ustawy”-napisali lekarze rodzinni z PZ.

- Przecież odszkodowania za działania niepożądane z Funduszu Kompensacyjnego, określone w CHPL mają być niejako ponad to, co mamy teraz. Obecnie pacjent nie ma większych szans na uzyskanie odszkodowania za działania niepożądane leku czy szczepionki jeśli są one objęte normalnym ryzykiem danej terapii i opisane w CHPL. Lekarz czy pielęgniarka z kolei ponoszą odpowiedzialności jedynie na zasadzie winy, na przykład: gdy nie zachowano aseptyki przy szczepieniu albo jeśli źle przeprowadzono kwalifikację do szczepienia - nie wzięto po uwagę podanej w wywiadzie informacji, że pacjent ma alergię na wiele substancji. Medyk nie odpowiada za niezawinione przez siebie powikłania. Oczekiwanie, że regulacje dotyczące Funduszu Kompensacyjnego zwolnią lekarzy od konsekwencji niezgodnego z aktualną wiedzą medyczną postępowania, jeśli tylko sytuacja dotyczy szczepień, uważam za duże nieporozumienie -wskazuje Jolanta Budzowska."

Odszkodowania za wstrząs anafilaktyczny

Przypomnijmy, że zgodnie z projektem ustawy o Funduszu Kompensacyjnym, świadczenia kompensacyjne miałyby przysługiwać osobie, u której po podaniu szczepienia ochronnego wystąpiły działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego podanej szczepionki lub szczepionek, które

  • skutkowały koniecznością hospitalizacji przez okres co najmniej 14 dni lub
  • polegały na wystąpieniu u takiej osoby wstrząsu anafilaktycznego, który spowodował konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć lub hospitalizacji przez okres do 14 dni.

Projekt przewiduje, że świadczenie będzie miało charakter ryczałtu, którego wysokość będzie wynosiła – w zależności od przypadku – od 3 tys. zł do 100 tys. zł. 

Na dziś, z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że jest ok. 12 tys. NOP-ów. Z czego ponad 100 osób zmarło. 

Docelowo odszkodowania z Funduszu Kompensacyjnego mają być wypłacane za NOP-y po wszystkich szczepionkach, nie tylko przeciwko COVID-19.

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz