Szczepienie przeciwko grypie. Co warto wiedzieć?

15 Września 2020, 17:23 Szczepienia

Do tej pory przeciwko grypie szczepiło się zaledwie 4,1 proc. Polaków. W tym roku, z powodu epidemii koronawirusa zainteresowanie tymi szczepieniami znacznie wzrosło. Co warto więc wiedzieć o szczepionkach przeciwko grypie?

W Polsce dostępne są szczepionki inaktywowane zawierające cząstki wirusa grypy (typu „split”) lub powierzchniowe białka wirusa grypy (typu „subunit”) oraz żywa szczepionka donosowa. Jak informuje NIZP-PZH, szczepienia przeciw grypie zapobiegają zachorowaniom u ok. 40-70 proc. szczepionych osób, w zależności od sezonu i grupy osób szczepionych. Zapewniają też wysoką ochronę przed powikłaniami pogrypowymi.

Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?

Eksperci podkreślają, że szczepienia przeciw grypie można realizować w czasie trwania całego sezonu grypowego. Jednak wybierając miesiąc, w którym zaszczepimy się przeciw grypie, należy brać pod uwagę czas potrzebny na wykształcenie odporności, czyli ok. 2-3 tygodnie. Według NIZP-PZH, optymalny czas, który wybieramy na szczepienie przeciw grypie powinien wyprzedzać szczyt zachorowań, dotyczy to szczególnie osób z grup podwyższonego ryzyka zachorowania na grypę.W Polsce szczyt zachorowań na grypę odnotowujemy w okresie od stycznia do marca, a więc optymalny czas na szczepienia to wrzesień – grudzień. Szczepienia można jednak wykonać w dowolnym momencie sezonu grypowego.

Gdzie można się zaszczepić? 

Pierwszym krokiem jest kwalifikacja przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do szczepienia. Lekarz bierze pod uwagę przebyte i obecne choroby pacjenta oraz przyjmowane wcześniej i obecnie leki. Na tej podstawie stwierdza przeciwwskazania lub ich brak do szczepienia i wystawia receptę. W obecnej sytuacji kwalifikacji do szczepienia lekarz może dokonać również podczas teleporady.Kolejnym krokiem jest samo szczepienie, które może wykonać tylko wykwalifikowany personel medyczny (w Polsce lekarz lub pielęgniarka). Szczepionkę można kupić w aptece wyłącznie za okazaniem recepty. Niektóre przychodnie oferują także możliwość zakupu szczepionki wraz z usługą jej podania oraz badaniem lekarskim. 

W jaki sposób podaje się szczepionki przeciw grypie? 

Szczepionki inaktywowane wstrzykuje się domięśniowo małym dzieciom w przednio-boczną część uda, starszym dzieciom i dorosłym w mięsień naramienny (wyjątek stanowią pacjenci z hemofilią, którym szczepionkę podaje się podskórnie).Szczepionki podawane domięśniowo podaje się według następującego schematu:

  • dzieci w wieku 6-35 miesięcy – 1 lub 2 dawki (po 0,25 ml każda),

  • dzieci w wieku 3-8 lat – 1 lub 2 dawki (po 0,5 ml każda),

  • dzieci od 9 r.ż. i dorośli – 1 dawka (po 0,5 ml).

Jeżeli dziecko nigdy nie było szczepione, podaje się 2 dawki szczepionki w odstępie co najmniej 4 tygodni. Jeżeli dziecko było szczepione przeciw grypie w poprzednim sezonie podaje się 1 dawkę szczepionki.Szczepionki inaktywowane przeciw grypie mogą być podawane z innymi szczepionkami (np. szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B- wzwB), ale w dwa różne miejsca ciała.Szczepionka żywa przygotowana jest w postaci aerozolu do podawania donosowo. Zalecana dawka wynosi jedno naciśnięcie pompki (0,1 ml) do każdej dziurki w nosie. Szczepionka wskazana jest do podawania dla dzieci i młodzieży w wieku od 24 miesięcy do poniżej 18 lat.

Ile kosztuje szczepionka przeciwko grypie?

W Polsce dostępne są trzy szczepionki przeciw grypie w formie zastrzyków: Vaxigrip Tetra,  Influvac Tetra oraz Fluarix Tetra. Komunikat Prezesa URPL z 17 sierpnia br. ws. szczepionek przeciw grypie stosowanych u ludzi na sezon 2020/2021

  • Osobom w wieku 75 lat + ( VaxigripTetra) 

Ponadto szczepionka jest refundowana w 50 proc.:

  • Osobom w wieku 65+ lat

  • Osobom dorosłym (18+) z chorobami współistniejącymi (przepisuje lekarz prowadzący) lub po przeszczepie i dla kobiet w ciąży (Influvac Tetra) 

  • Dla dzieci od 3 do ukończenia 5 roku (szczepionka donosowa Fluenz Tetra)

Szczepienia w tym sezonie mają być też bezpłatne dla pracowników ochrony zdrowia.Warto też pamiętać, że wiele samorządów lokalnych w ramach programów profilaktyki zdrowotnej daje możliwość bezpłatnych szczepień przeciwko grypie dla wybranych grup mieszkańców. Również wiele zakładów pracy decyduje się na zapewnienie swoim pracownikom bezpłatnego szczepienia.  

Jak skuteczne są szczepionki przeciw grypie?

Na podstawie wyników badań skuteczność szczepionek przeciw grypie szacowana jest na 40-70 proc. w zależności od sezonu grypowego i populacji osób szczepionych. Skuteczność szczepionek przeciw grypie zależy m.in. od stanu zdrowia szczepionej osoby, wieku, dopasowania szczepów wirusa grypy wchodzących w skład szczepionki w danym sezonie grypowym do szczepów krążących rzeczywiście w populacji i wywołujących zachorowania, typu/podtypu wirusa grypy wywołującego zakażenia w danym sezonie,  czasu, który minął od szczepienia przeciwko grypie do kontaktu szczepionej osoby z wirusem- przeciwciała przeciwko grypie powstają od 7 dnia od momentu szczepienia.Czas utrzymywania się odporności poszczepiennej na zakażenie szczepami wirusów wchodzącymi w skład szczepionki lub nawet  szczepami pokrewnymi może być zmienny, ale zazwyczaj utrzymuje się w zakresie 6-12 miesięcy.

Czy jednorazowe szczepienie przeciw grypie lub przebycie zakażenia wirusem grypy chroni przed tą chorobą do końca życia?

Wysoki stopień zmienności wirusów grypy sprawia, że szczepienie musi być powtarzane w każdym sezonie epidemicznym. Skład szczepionki modyfikuje się co sezon, by zapewnić ochronę przed aktualnie krążącymi szczepami wirusa grypy. Wysoki stopień zmienności wirusów grypy sprawia więc, że przebycie w przeszłości zakażenia wirusem grypy, czy też jednorazowe szczepienie nie stanowi dożywotniej ochrony człowieka przed ponownym zakażeniem. Ponadto poziom przeciwciał, wytwarzanych w odpowiedzi na kontakt z antygenami wirusa grypy, spada w czasie i może nie wystarczać do zapewnienia długotrwałej ochrony. 

Czy osoba zaszczepiona przeciwko grypie może ulec zakażeniu wirusem grypy?

Jest to możliwe, ponieważ skuteczność szczepienia przeciwko grypie jest uzależniona od wielu czynników. Jeżeli jednak dojdzie do zakażenia wirusem grypy u osoby, która była szczepiona w danym sezonie, zakażenie to będzie miało przebieg bezobjawowy lub też objawy będą łagodne, a powikłania pogrypowe nie wystąpią. 

Czy mogę kupić szczepionkę za granicą?

Szczepionkę przeciwko grypie można kupić za granicą we wszystkich krajach UE, ale również na podstawie recepty w aptece. Trzeba mieć więc receptę wystawioną w formie papierowej i spełniającą warunki recepty transgranicznej. Warunkiem jest też to, aby dana szczepionka nie była objęta zakazem wywozu z danego kraju.  

Czy na kartę EKUZ można się zaszczepić poza Polską?

Zakres leczenia z EKUZ jest ograniczony. Na podstawie EKUZ ma się prawo do leczenia niezbędnego i nieplanowanego. Chodzi o świadczenia, które z powodów medycznych stają się "niezbędne w czasie pobytu, uwzględniając charakter tych świadczeń i  przewidywany czas pobytu poza państwem właściwym".Ponadto leczenie na podstawie EKUZ jest to leczenie w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej danego państwa. Leczenie to odbywa się na tych samych zasadach, na jakich korzystają z niego obywatele danego kraju (jeśli w danym państwie jest np. obowiązek opłacenia części kosztów za wizytę u lekarza, to i Ty za nią zapłacisz). 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz