NFZ proponuje zmianę rozliczania nadwykonań. Czas na uwagi do 7 lipca

NFZ chce zmienić termin rozliczania wybranych świadczeń wykonanych ponad limit określony w umowie. Finansowanie nadwykonań ma odbywać się na wniosek świadczeniodawcy po zakończeniu roku, a nie jak dotychczas w trybie kwartalnym. Zmiany mają dotyczyć świadczeń udzielonych od 1 lipca 2026 roku i są uzasadniane przez Fundusz potrzebą stabilizacji finansów oraz lepszego wykorzystania środków publicznych.

Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił projekty zarządzeń, które zmieniają sposób finansowania wybranych świadczeń wykonanych ponad wartość wynikającą z umowy. Chodzi o przesunięcie rozliczenia nadwykonań z trybu kwartalnego na roczny.

Według NFZ nowe regulacje mają zapewnić długookresową stabilność finansową systemu ochrony zdrowia oraz podnieść efektywność wykorzystania środków publicznych. Fundusz wskazuje, że rozwiązania poprzedziły analizy dynamiki wzrostu kosztów świadczeń oraz wpływu mechanizmu finansowania świadczeń ponadlimitowych na przewidywalność kosztów opieki zdrowotnej.

Najważniejsza zmiana dotyczy terminu składania wniosków o zapłatę za świadczenia ponadlimitowe. Finansowanie świadczeń wykonanych ponad limit określony w umowie ma być realizowane na wniosek świadczeniodawcy składany po upływie okresu rozliczeniowego, czyli po zakończeniu roku, w którym świadczenia zostały udzielone.

Oznacza to odejście od kwartalnego trybu rozliczania wybranych nadwykonań. NFZ podkreśla jednocześnie, że za świadczenia wykonane w ramach wartości zobowiązania wynikającego z umów Fundusz będzie płacił na bieżąco.

Proponowane przepisy obejmą wybrane świadczenia realizowane ponad wartość wynikającą z umowy. Zmiana ma dotyczyć świadczeń udzielanych osobom powyżej 18. roku życia w trzech obszarach:

• leczenie szpitalne w zakresie leczenia zaćmy,
• rehabilitacja lecznicza udzielana osobom z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w części dotyczącej porad specjalistycznych.

NFZ zapowiada, że za świadczenia objęte zmianą zapłaci pełną stawkę, ale po zakończeniu danego roku. W praktyce dla świadczeniodawców kluczowe będzie więc nie samo obniżenie wyceny, lecz przesunięcie momentu rozliczenia świadczeń ponadlimitowych.

W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej projekt przewiduje wyłączenia. Nowe rozwiązania nie mają obejmować:

• świadczeń AOS dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia,
• świadczeń w poradni położniczo-ginekologicznej,
• diagnostyki pogłębionej i wstępnej dla pacjentów z kartą DiLO
• oraz pacjentów pierwszorazowych, czyli tych, którzy po raz pierwszy czekają na wizytę do specjalisty.

To istotne z punktu widzenia dostępu do opieki specjalistycznej. Fundusz nie obejmuje zmianą części świadczeń, które są szczególnie wrażliwe systemowo: onkologii diagnostycznej, opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz pierwszego kontaktu pacjenta ze specjalistą.

NFZ przedstawia zmiany jako kompromis między potrzebą zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń a obowiązkiem zachowania stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia. Fundusz wskazuje przy tym, że za świadczenia w AOS płaci obecnie ponad trzy razy więcej niż w 2018 roku, podczas gdy z leczenia na tym poziomie opieki skorzystało zaledwie około 3 proc. więcej pacjentów.

Z perspektywy świadczeniodawców projekt może jednak oznaczać większą presję na płynność finansową. Jeśli zapłata za część nadwykonań zostanie przesunięta na okres po zakończeniu roku, placówki będą musiały dłużej finansować wykonane świadczenia z własnych środków. Szczególne znaczenie może to mieć dla podmiotów, które regularnie realizują świadczenia ponadlimitowe w AOS, rehabilitacji lub leczeniu zaćmy.

Projekty zarządzeń zostały przekazane do opiniowania. W przypadku projektu dotyczącego ambulatoryjnej opieki specjalistycznej NFZ przyjmuje uwagi do 7 lipca 2026 r. Taki sam termin, do godz. 12.00, wskazano dla projektu dotyczącego leczenia szpitalnego i świadczeń wysokospecjalistycznych. W projekcie dotyczącym rehabilitacji leczniczej i programów zdrowotnych Fundusz wyznaczył termin 7 dni od publikacji projektu.