Odkładane leczenie stomatologiczne może kosztować miliardy. Problem dotyczy milionów Polaków

Blisko 37 proc. dorosłych Polaków rezygnuje z wizyty u dentysty z powodów finansowych. W praktyce może to oznaczać, że nawet około 10 mln osób pozostaje poza regularnym leczeniem stomatologicznym wymagającym prywatnego finansowania. Zdaniem autorów raportu przygotowanego przez UCE RESEARCH, zjawisko to wykracza już poza problem indywidualnych decyzji pacjentów i zaczyna stanowić wyzwanie dla całego systemu ochrony zdrowia.

Według raportu ponad jedna trzecia dorosłych Polaków deklaruje, że nie korzysta z leczenia stomatologicznego ze względu na brak odpowiednich środków finansowych. Oznacza to, że znaczna część społeczeństwa funkcjonuje poza regularną opieką dentystyczną, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do narastania tzw. długu zdrowotnego.

Autorzy opracowania zwracają uwagę, że pacjenci najczęściej nie rezygnują całkowicie z leczenia, lecz odkładają je na później. W przypadku chorób jamy ustnej oznacza to stopniowe pogarszanie się stanu uzębienia. Niewielkie ubytki mogą z czasem wymagać leczenia kanałowego, ekstrakcji, a następnie kosztownej odbudowy protetycznej lub implantologicznej.

Najczęściej z powodów finansowych odkładane są kosztowne procedury, takie jak leczenie implantologiczne, ortodontyczne i protetyczne. Znacznie rzadziej pacjenci rezygnują z leczenia próchnicy czy endodoncji, które zwykle są konieczne ze względu na ból lub pilny charakter schorzenia.

Eksperci podkreślają, że zwlekanie z leczeniem oznacza znacznie wyższe wydatki w przyszłości. Leczenie zachowawcze jest relatywnie tańsze, natomiast zaawansowane procedury, takie jak leczenie kanałowe, ekstrakcje czy odbudowa protetyczna i implantologiczna, wiążą się z kosztami liczonymi w tysiącach złotych.

Autorzy raportu szacują, że jeśli jedynie 10 proc. z około 10 mln osób odkładających leczenie będzie wymagało w kolejnych latach terapii powikłań, dodatkowe koszty mogą wynieść od 2 do 4 mld zł. W bardziej realistycznym scenariuszu, uwzględniającym leczenie wielu zębów u jednego pacjenta, wydatki mogą być jeszcze wyższe.

Zdaniem ekspertów skutki zaniedbań stomatologicznych wykraczają poza samą jamę ustną. Przewlekłe stany zapalne mogą mieć wpływ na rozwój innych chorób, a ich leczenie generuje dodatkowe obciążenia dla systemu ochrony zdrowia.

Raport wskazuje również grupy najbardziej narażone na rezygnację z leczenia. Są to przede wszystkim osoby w wieku od 18 do 34 lat oraz seniorzy powyżej 65. roku życia. Wśród młodszych pacjentów główną przeszkodą są wysokie koszty życia i brak stabilności finansowej. W przypadku seniorów problem wynika z ograniczonych dochodów przy jednoczesnym wzroście potrzeb zdrowotnych.

Autorzy raportu podkreślają, że odkładanie leczenia stomatologicznego przestaje być problemem pojedynczych pacjentów, a staje się zjawiskiem o charakterze systemowym. Ich zdaniem każde opóźnienie terapii zwiększa przyszłe koszty zarówno dla samych pacjentów, jak i całego systemu ochrony zdrowia.