Choroby alergiczne przestają być chorobą młodych. Rośnie liczba przypadków u osób starszych

Według naukowców ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego (ŚUM) choroby alergiczne coraz częściej dotyczą osób po 60. roku życia. Dotychczas uznawane za problem głównie dzieci i młodych dorosłych, dziś są diagnozowane również u seniorów. Eksperci ostrzegają, że może to być element narastającej fali epidemiologicznej w starzejących się społeczeństwach.

Badania prowadzone przez specjalistów z Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Zabrzu pokazują, że osoby starsze coraz częściej chorują na alergie. Co istotne, część pacjentów pierwszy raz doświadcza objawów dopiero po 60. roku życia.

Jak podkreślają lekarze, nie jest to już marginalne zjawisko. W ich ocenie alergia u seniorów staje się problemem o charakterze populacyjnym, związanym m.in. ze starzeniem się społeczeństwa.

U pacjentów 60+ obserwuje się różne choroby alergiczne, w tym:

• alergiczny nieżyt nosa,
• astmę alergiczną,
• ciężkie reakcje na jad owadów błonkoskrzydłych.

Lekarze zwracają uwagę, że część reakcji może być potencjalnie zagrażająca życiu, szczególnie w przypadku użądleń pszczół i os.

Podczas konferencji ŚUM przywołano dane Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej. Wynika z nich, że na choroby alergiczne może cierpieć nawet 150 mln Europejczyków. W Polsce – według badań ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce) – objawy alergii mogą dotyczyć około 40 proc. populacji.

Dziekan Wydziału Nauk Medycznych ŚUM w Zabrzu prof. Alicja Grzanka podkreśliła, że alergie mają dziś charakter globalny i dotyczą wszystkich grup wiekowych. Jak zaznaczyła, „już w XIX wieku opisywano pojedyncze przypadki sezonowych objawów alergicznych, jednak obecnie mówimy o zjawisku masowym”.

Lekarze wskazują, że alergie częściej występują w krajach wysoko rozwiniętych i dużych miastach. Wpływ na to mają m.in.:

• zanieczyszczenie powietrza,
• zmiany klimatyczne,
• długotrwała ekspozycja na alergeny.

Według ekspertów rozwój alergii może następować stopniowo przez wiele lat, aż do momentu „uruchomienia” reakcji immunologicznej w późniejszym wieku.

Prof. Andrzej Bożek, kierownik Oddziału Klinicznego Chorób Wewnętrznych i Geriatrii, zwraca uwagę na rosnącą liczbę pacjentów starszych z objawami alergii.

Jak podkreślił:

Oznacza to, że alergia może pojawić się także u osób, które wcześniej nie miały żadnych objawów.

Specjaliści ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego wskazują, że kluczową metodą leczenia jest immunoterapia alergenowa (odczulanie).

Badania pokazują, że u seniorów:

• skuteczność terapii jest porównywalna do młodszych pacjentów,
• możliwe jest ograniczenie stosowania leków objawowych.

Lekarze podkreślają, że odczulanie może być bezpieczną i skuteczną metodą leczenia także w starszym wieku.

Eksperci zwracają szczególną uwagę na ryzyko anafilaksji, czyli ciężkiej reakcji alergicznej, która może prowadzić do wstrząsu i zagrożenia życia.

W takich przypadkach pacjenci powinni mieć dostęp do:

• adrenaliny w autostrzykawkach,
• a czasem nawet dwóch dawek leku.

Lekarze podkreślają, że szybka reakcja może decydować o życiu pacjenta.

Naukowcy wskazują, że wzrost liczby alergii nie wynika wyłącznie z genów. Duże znaczenie mają czynniki środowiskowe, takie jak urbanizacja, smog oraz zmiany klimatu.

Jak podkreślają specjaliści, długotrwała ekspozycja na alergeny może prowadzić do rozwoju choroby nawet po wielu latach, co tłumaczy rosnącą liczbę przypadków alergii u seniorów.