Lex Szarlatan. Jolanta Sobierańska-Grenda: dla nas to wielki dzień

Koniec z leczeniem muchomorami czy własnymi falami elektromagnetycznymi za kilkaset złotych. Rzecznik Praw Pacjenta otrzyma nowe możliwości zwalczania pseudmedycyny oraz działania w sferze dezinformacji medycznej. Razem powstrzymajmy szarlatanów – mówi Bartłomiej Chmielowiec o Lex Szarlatan.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia: 

Chodzi o przyjęty przez rząd projekt ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ochrzczony mianem Lex Szarlatan. Nazwa wzięła się z tego, że nowe przepisy mają pomóc skuteczniej zwalczać i ograniczyć działania pseudomedyków, lekarzy posługujących się metodami, które nie są zgodne z wiedzą medyczną. 

I dodaje, że w walce mają pomóc kary finansowe. To nawet 1 mln zł za naruszanie zbiorowych praw pacjentów oraz do 100 tys. zł za brak współpracy z Rzecznikiem. Kary będą mogły być nakładane także wtedy, gdy działalność zostanie zakończona tuż przed wydaniem decyzji.

I dziękouje za pracę Rzecznikowi Praw Pacjenta, Bartłomiejowi Chmielowcowi, bo tylko w konsultacjach społecznych projektu wpłynęło ponad cztery tysiące uwag.

Katarzyna Kęcka, wiceminister zdrowia, zaznacza, że chodzi o niełatwą materię. Przepisy dotyczą nie tylko bezpieczeństwa pacjentów, ale też dezinformacji medycznej. To wszystko łączy się ze skrajnymi emocjami pacjenta, który w takiej sytuacji łatwo „może wpaść w ręce” pseudomedyków.

Bo w jej ocenie chodzi mocno o walkę z dezinformacją medyczną – zwłaszcza że bardzo jest zakorzeniona w mediach społecznościowych.

Bartłomiej Chmielowiec mówi, że wiele przypadków szarlatanów wykrywają media. To one opisują szarlatanów i ich praktyki – obiecywanie wyleczenia groźnych chorób.

I pokazuje, jak działają szarlatani. Oskar D. – jego sprawę nagłośnił dziennikarz Michał Janczura – zajmował się leczeniem wszystkich chorób i ma teraz na koncie 17 aktów oskarżenia. W ofercie oszustów jest też leczenie boreliozy, falami leczącymi stwardnienie rozsiane. To także „medycyna ekologiczna”, leczenie pasożytów.

Mówi też o leczeniu muchomorami i leczeniu raka za 800 zł.

Obecnie jednak rzecznik nie może zwalczać takich praktyk. Zgodnie z prawem zajmuje się on podmiotami leczniczymi. To, co zostaje rzecznikowi, to zawiadomienie prokuratury. A to trudne, bo trzeba pokrzywdzonego, a pacjenci się nie zgłaszają – często się wstydzą.

Rzecznik zapowiada, że w tej sferze będzie współpracował z ekspertami, a opinie nie będą wydawane bez oparcia w wiedzy medycznej. Tu trzeba wyjaśnić, że kary RPP nałoży w drodze decyzji administracyjnej. Strona postepowania będzie mogła składać dowody, na to, że nie robi nic niezgodnego z prawem. Poza tym, już po wydaniu decyzji, można będzie ją zaskarżyć (jak każdą decyzję administracyjną) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 

Należy jeszcze dodać, że te wszystkie działania nie sprawi, że Rzecznik Praw Pacjenta nie będzie składał - o ile uzna to za słuszne - zawiadomienia do prokuratrury. 

Dezinformacja ma ogromny wpływ w zakresie ochrony zdrowia. Nie chodzi tylko o szczepienia, ale np. o opóźnienie kontaktu z lekarzami. To z kolei wpływa na późniejszą diagnostykę, powikłania i koszty dla systemu. Co gorsza, przez media społecznościowe, dezinformacja wpływa na decyzje coraz młodszych osób. 

Lekarze często spotykają się z wręcz tragicznymi historiami pacjentów, którzy dali się zwieść. Osoba zmanipulowana potrafi także oskarżać lekarzy o korupcję i realizowania interesów firm farmaceutycznych. 

Onkolog i prezes Polskiej Ligi Walki z Rakiem, prof. Jacek Jassem tłumaczy, że nie ma śledztw dotyczących szarlatanów z oskarżenia publicznego. Śledczy zajmują się takimi sprawami, gdy zgłosi się do niej ktoś poszkodowany.