Sejm chce ułatwić leczenie uzależnień od opioidów. Metadon i buprenorfina mają być dostępne na receptę

Sejm skierował do komisji zdrowia projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który ma zwiększyć dostęp do leczenia substytucyjnego dla osób uzależnionych od opioidów. Najważniejsza zmiana zakłada możliwość przepisywania leków takich jak metadon i buprenorfina na zwykłą receptę w ramach ordynacji lekarskiej. Rząd przekonuje, że nowe przepisy mają poprawić dostępność terapii i ograniczyć bariery dla pacjentów w całej Polsce.

Sejm skierował do komisji zdrowia rządowy projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Głównym celem nowych przepisów jest zwiększenie dostępności leczenia substytucyjnego dla osób uzależnionych od opioidów.

Projekt zakłada, że leki takie jak buprenorfina i metadon będzie można otrzymać na zwykłą receptę, bez konieczności uczestniczenia wyłącznie w specjalistycznych programach terapeutycznych.

Rząd argumentuje, że obecny system leczenia jest niewystarczający i zbyt trudno dostępny dla pacjentów. Problemem pozostaje przede wszystkim nierównomierne rozmieszczenie placówek prowadzących terapię substytucyjną.

Jak wynika z uzasadnienia projektu, w 2025 roku w całym województwie podkarpackim nie działał ani jeden program leczenia substytucyjnego. Pacjenci często muszą pokonywać dziesiątki kilometrów, aby przyjąć leki i kontynuować terapię.

Projekt uzyskał poparcie większości klubów parlamentarnych, w tym PSL, Polski 2050, Centrum i Lewicy. Wioletta Tomczak z Polski 2050 podkreślała podczas debaty, że liczba problemowych użytkowników opioidów w Polsce może wynosić od 10 do 20 tysięcy osób. Jednocześnie z terapii substytucyjnej korzysta jedynie około 2–3 tysiące pacjentów.

Posłanka zaznaczyła również, że terapia substytucyjna nie polega na „zamianie jednego uzależnienia na drugie”, lecz jest uznaną i skuteczną metodą leczenia stosowaną na świecie.

Wątpliwości wobec projektu zgłosił poseł Grzegorz Lorek z PiS. Polityk ocenił, że w projekcie znajduje się „tyle samo dobrych, co złych rozwiązań”.

Krytycznie odniósł się przede wszystkim do możliwości przepisywania leków substytucyjnych przez szerszą grupę lekarzy. Według niego takie uprawnienia powinni mieć wyłącznie psychiatrzy.

Poseł stwierdził także, że proponowane przepisy mogą prowadzić do „normalizacji zjawiska narkomanii”.

Projekt nowelizacji zakłada również wprowadzenie mechanizmów kontrolnych. Wśród nich mają znaleźć się:

• karta pacjenta,
• regularne badania moczu na obecność nielegalnych substancji,
• dokładne zasady przerywania terapii po nieusprawiedliwionej nieobecności pacjenta.

Nowe przepisy mają także uprościć procedury dla placówek medycznych i instytucji publicznych.

Jak wyjaśniła wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, terapia substytucyjna ma zostać rozszerzona również na poradnie leczenia uzależnień i poradnie psychiatryczne.

Leczenie substytucyjne polega na podawaniu pacjentom środków farmakologicznych o działaniu podobnym do przyjmowanych wcześniej opioidów. Terapia pomaga ograniczyć głód narkotykowy i stabilizować stan zdrowia osób uzależnionych. 

Według zwolenników zmian nowe przepisy mogą poprawić skuteczność leczenia uzależnień w Polsce i ograniczyć zjawisko wykluczenia zdrowotnego pacjentów.

Grzegorz Napieralski z Koalicji Obywatelskiej podkreślał, że ustawa może również pomóc w skuteczniejszej walce z nielegalnym handlem narkotykami.

Projekt będzie teraz dalej procedowany w komisji zdrowia.