Badanie: placówki medyczne stawiają na bezpieczeństwo odpadów, ale wciąż potrzebne są szkolenia

Raport „Zabezpieczanie odpadów medycznych w placówkach ochrony zdrowia” wskazuje, że niemal wszyscy uczestnicy badania deklarują obowiązywanie odpowiednich procedur w miejscach pracy. Jednocześnie blisko jedna trzecia respondentów przyznaje, że nie uczestniczyła w szkoleniu dotyczącym segregacji i zabezpieczania odpadów medycznych.

Badanie pokazuje, że niemal wszyscy ankietowani deklarują, iż w ich placówkach obowiązują procedury postępowania z odpadami medycznymi. Większość respondentów pozytywnie ocenia również swoją wiedzę na temat obowiązujących przepisów.

Jednocześnie blisko jedna trzecia uczestników badania przyznała, że nie brała udziału w szkoleniu dotyczącym segregacji i zabezpieczania odpadów medycznych. Wyniki wskazują także na różnice między grupami zawodowymi - pozostali przedstawiciele personelu medycznego częściej niż lekarze i stomatolodzy oceniali swoją wiedzę jako bardzo dobrą.

Z badania wynika, że niemal we wszystkich placówkach objętych badaniem powstają odpady zakaźne. Wysoki odsetek respondentów wskazał również na występowanie odpadów ostrych, takich jak igły czy skalpele, a ponad połowa zadeklarowała, że w miejscu pracy generowane są także odpady chemiczne.

Respondenci zgodnie wskazywali, że do odpadów medycznych zaliczają się:

• materiały skażone krwią lub wydzielinami,
• zużyte igły i skalpele,
• odpady powstające podczas zabiegów diagnostycznych i leczniczych.

Dziewięciu na dziesięciu respondentów zadeklarowało, że odpady medyczne są regularnie odbierane przez uprawnioną firmę zewnętrzną. Jednocześnie mniej niż jedna trzecia badanych wskazała, że odbiór odbywa się codziennie, natomiast w części placówek odpady odbierane są rzadziej niż raz w tygodniu.

Respondenci najczęściej wskazywali, że obowiązkowym elementem dokumentacji gospodarki odpadami medycznymi jest rejestracja podmiotu w systemie BDO jako wytwórcy odpadów. Wysoki odsetek odpowiedzi dotyczył także konieczności posiadania aktualnej umowy z uprawnionym odbiorcą odpadów oraz prowadzenia wymaganej dokumentacji ewidencyjnej.

Za najważniejsze obowiązki uznano:

• rejestrację podmiotu w systemie BDO jako wytwórcy odpadów,
• posiadanie aktualnej umowy z uprawnionym odbiorcą odpadów medycznych,
• przechowywanie dokumentacji ewidencyjnej przez wymagany okres,
• składanie rocznych sprawozdań w systemie BDO.

Mniej niż połowa uczestników badania zadeklarowała, że w pełni zna konsekwencje prawne i zdrowotne wynikające z niewłaściwego zabezpieczania odpadów medycznych. Ponad dwie piąte respondentów oceniło swoją wiedzę w tym zakresie jako częściową.

Jednocześnie zdecydowana większość ankietowanych przyznała, że nie była świadkiem niewłaściwego postępowania z odpadami medycznymi w miejscu pracy.

Pytani o największe wyzwania związane z zabezpieczaniem odpadów medycznych w praktyce respondenci najczęściej wskazywali:

• brak czasu lub niski priorytet tego zadania wśród personelu,
• brak szkoleń,
• niewystarczającą wiedzę personelu,
• brak lub niewłaściwe oznakowanie pojemników,
• niewystarczający nadzór i kontrolę,
• nieregularny odbiór odpadów.

Zdaniem ankietowanych głównym czynnikiem motywującym placówki do przestrzegania prawidłowych procedur jest dbałość o bezpieczeństwo pacjentów i personelu. Istotne znaczenie mają również:

• obowiązujące przepisy prawa,
• kontrole prowadzone przez sanepid i inne instytucje zewnętrzne,
• wewnętrzne procedury obowiązujące w placówkach.

Badanie pokazuje także, że zdecydowana większość respondentów pozytywnie ocenia sposób realizacji procedur dotyczących zabezpieczania odpadów medycznych w miejscu pracy. Jednocześnie wyniki wskazują, że dalsze działania edukacyjne oraz regularne szkolenia mogą przyczynić się do zwiększenia poziomu wiedzy i świadomości personelu w zakresie bezpiecznego postępowania z odpadami medycznymi.