Zespół do spraw odpowiedzialności zawodowej lekarzy z nowym mandatem – co oznacza zmiana w zarządzeniu MZ?

Ministerstwo Zdrowia rozszerza zakres prac zespołu analizującego odpowiedzialność lekarzy. Zmiana zarządzenia z początku lipca br. nadaje nową nazwę i szerszy mandat – od teraz Zespół zajmie się nie tylko odpowiedzialnością zawodową, ale również cywilną i karną lekarzy oraz dentystów. To być może sygnał, że resort przygotowuje grunt pod szerszą reformę prawa medycznego, odpowiadając na rosnące napięcia w relacjach pacjent–medyk i potrzebę większej przejrzystości w ocenie błędów lekarskich.

Ministerstwo Zdrowia dokonało istotnej zmiany w zakresie funkcjonowania zespołu eksperckiego zajmującego się tematyką odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów. Ogłoszono zarządzenie zmieniające dotychczasowe ramy działania zespołu, który od czerwca pracował nad analizą obowiązujących regulacji prawnych. Nowe przepisy weszły w życie na początku lipca 2025 r.

Przede wszystkim poszerzono zakres tematyczny prac zespołu, nadając mu nową nazwę i nowy mandat. Zgodnie z § 1 pkt 1 nowelizacji, tytuł zarządzenia otrzymuje brzmienie:

To oznacza, że dotychczasowy Zespół do spraw Odpowiedzialności Zawodowej przekształca się w organ o szerszym zakresie działania, obejmującym już nie tylko kwestie zawodowe, ale również cywilne i karne aspekty odpowiedzialności lekarzy.

Zgodnie z uzasadnieniem Ministerstwa Zdrowia, decyzja o zmianie zakresu działania zespołu wynika z potrzeby całościowego i systemowego podejścia do odpowiedzialności lekarzy. W ostatnich miesiącach coraz częściej podnoszono głosy, że obecne przepisy są rozproszone, nieczytelne, a niekiedy sprzeczne, co prowadzi do niepewności prawnej zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentów.

Nowe zarządzenie to krok w stronę uporządkowania tej sfery. Zespół ma za zadanie przygotować propozycje konkretnych rozwiązań legislacyjnych, które ujednolicą, doprecyzują i usprawnią mechanizmy odpowiedzialności medyków w Polsce.

Choć szczegółowy harmonogram i skład Zespołu nie został zmieniony w samym zarządzeniu, już wcześniej zapowiadano, że jego prace będą skupiać się na kilku kluczowych obszarach. Wśród nich najczęściej wymienia się: reformę systemu odpowiedzialności zawodowej lekarzy, uwzględniającą jej powiązania z odpowiedzialnością cywilną i karną, analizę funkcjonowania rzecznika odpowiedzialności zawodowej i sądów lekarskich, doprecyzowanie granic odpowiedzialności lekarza przy błędach medycznych i komplikacjach terapeutycznych, ocenę potrzeby wprowadzenia mechanizmu no-fault lub funduszu kompensacyjnego.

Na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Medyków (25 czerwca 2025 r.) omawiano m.in. konieczność reformy sądownictwa lekarskiego oraz wdrożenia funduszu kompensacyjnego lub systemu no-fault, co również wpisuje się w logikę działań tego zespołu.

Zespół może odegrać kluczową rolę w wypracowaniu nowoczesnego, przejrzystego i sprawiedliwego modelu odpowiedzialności, który będzie z jednej strony chronił pacjentów, a z drugiej strony nie narażał lekarzy na nadmierną penalizację w sytuacjach niejednoznacznych klinicznie.